Alles is te recenseren
De meeste websites vertalen zich niet zo lekker in boekvorm. Terwijl het internet het moet hebben van de actualiteit, vooral als het gaat om recensies, moet een boek wat meer blijvende waarde hebben. Maar Recensiekoning is geen normale recensiesite. Voor wie ze nog niet kent: deze mensen recenseren alles. Een greep uit het boek Recensiekoning recenseert Nederland: Het gebruik van het woord ‘kids’, Groente en fruit bij de Albert Heijn, Derek Ogilvie, Een taxi nemen in Nederland, De komma en Jeroen Overbeek. Alles is te recenseren.

Eindelijk een leuk koffietafelboek
Het is een gouden idee en de uitwerking is nog beter. Wie de site al kent zal enkele onderwerpen van hierboven herkennen en toen ik begon met het boek dacht ik dat ik die zou overslaan, maar dat was niet het geval. Ik vond alle stukjes opnieuw zo grappig dat ik ze stuk voor stuk heb gelezen. Achter elkaar door, ook al is dit officieel meer een koffietafelboek waaruit je af en toe een stukje leest.

Fietsstandaarden en de Eiffeltoren
Speciale complimenten nog voor het grafisch werk van Recensiekoning. Op de site staan vaak mooie visualisaties en grafieken en in het boek is dat niet anders. ‘De stabiliteit van een standaard’ wordt bijvoorbeeld veel duidelijker in een infographic met vergelijkingen tussen fietsstandaarden en de Eiffeltoren, en de verrassingsfactor van een baby verspreid over negen maanden is duidelijk weergegeven in een grafiek waarbij in het ene geval de ouders wél van tevoren bekendmaken wat het geslacht is en in het andere geval niet.

Normaal geef ik geen sterren aan boeken, maar dit boek vraagt erom. Als volgt: voor elke recensent één ster, nog één ster voor de leuke spelletjes die erin staan zoals het Jozias van Aartsenspel, maar één ster aftrek omdat te veel stukjes over Amsterdam gaan en één omdat het te snel uit is. Vijf sterren. *****

© foto: Lev.

Zelfoverschatting
Van tevoren hadden we grootse plannen. Ik in elk geval wel. Op hardloopgebied lijd ik aan systematische zelfoverschatting en daarom dacht ik dat het wel haalbaar zou zijn om de tien kilometer binnen het uur te lopen, vooral toen Ellen aangaf dat ze wel ‘pacer’ voor me wilde zijn: dat is iemand die de kilometertijden precies bijhoudt zodat je op een strak schema kunt lopen. Ze had zelfs het schema al in elkaar gezet.

Te warm voor een pr
Maar Ellen kreeg een verkoudheid te verduren en daarbovenop werd het ook nog meer dan 25 graden, wat echt te warm is voor een pr. Toen ik om twaalf uur de loopsters van de 5 kilometer ontving wist ik al dat het zwaar zou worden. Er was meer naar het westen regen gesignaleerd, maar niets wees erop dat die naar Nijmegen zou komen. We moesten het ermee doen.

Heel nette tijd
Marloes, Joyce, Sanne, Vanessa en Femke gingen even over enen van start. Terwijl de loopsters van de 10 kilometer binnendruppelden, waren zij al aan het zweten in de brandende zon. Gelukkig voerde het parcours voor een groot deel door de schaduw, hoorde ik toen de eerste deelnemers van de 5 km terug waren. Marloes, Femke en Sanne hadden die afstand in een heel nette tijd van rond de dertig minuten gelopen; Marloes zelfs vlak daaronder met 29:44. Joyce en Vanessa deden er iets langer over, maar hebben ‘m ook ruim binnen de marge uitgelopen.

Samen uit
Toen was het, na een opwarming (al was warm worden niet bepaald nodig) door Annamarie Thomas, tijd voor de 10 km. Jolanda, Ellen, Madeleen en ik stelden ons op in hetzelfde startvak om samen van start te gaan. Meteen na de start spurtte Madeleen er al vandoor op weg naar een mooie eindtijd en met de drie anderen liepen we gezamenlijk door, tot aan ongeveer het 2 kilometerpunt. Daar kon ik het tempo niet meer bijhouden. Even verderop lukte dat Ellen door haar verkoudheid ook niet meer en zo eindigde Madeleen als enige onder het uur, met een geweldige 00:58:19. Jolanda kwam alsnog heel goed binnen met maar drie minuten over het uur en ook Ellen presteerde het om onder de 1:10 te blijven.

Eén uur en dertien minuten
Je raadt het al: mij lukte dat niet. In plaats van onderweg te versnellen, moest ik telkens iets vertragen. Nog nooit heb ik ook zo veel mensen in de berm zien zitten of liggen, gevloerd door de hitte. Dan denk je wel drie keer na voor je nog een sprint trekt. Ik moest het dus doen met een eindtijd van één uur en dertien minuten. Absoluut geen record, al ben ik wel degene die het langst heeft gelopen van onze beide teams. Ook een prestatie.

Streven
Wat we hiervan hebben geleerd? Dat zal voor iedereen iets anders zijn. Joyce, die voor het eerst liep, heeft de smaak te pakken en wil in de toekomst vaker aan een wedstrijd meedoen. Femke, die net boven het halfuur liep, wil volgende keer graag weer onder de dertig minuten. Madeleen, die voor maar liefst 185 van de in totaal door ons team opgehaalde 468 euro gesponsord was, wil graag vaker aan hardloopwedstrijden meedoen én zich inzetten voor goede doelen. Marloes, die zo’n mooie tijd neerzette op de 5 kilometer, gaat volgend jaar de 10 lopen. En ik? Ik blijf lekker meedoen aan hardloopevenementen, maar ga voortaan geen streeftijden meer noemen. Uitlopen is goed genoeg!

foto: privébezit

Stel je deze situatie voor: je zit in de trein – ik weet het, voor sommige mensen is dit moeilijk voorstelbaar, maar iedereen kent de situatie – in een niet-stiltecoupé. Normaal gesproken kun je dan rekenen op een aangenaam geroezemoes waarbij je heerlijk kunt wegdutten, lezen, je nagels knippen of wat dan ook. Echter na een paar minuten merk je dat er een stoorzender tussen het aangename geroezemoes zit.

Aan de telefoon
Goed, deze jongen heeft dus een behoorlijk hard stemgeluid. En met hard bedoel ik: ik zit vijf bankjes verderop en dan nog heb ik het idee dat hij schreeuwt. Eerst denk ik nog even dat hij aan de telefoon zit, want aan de telefoon wil het mij ook wel overkomen dat ik veel te hard ga praten (oké: dat gebeurt eigenlijk meestal). Om de een of andere reden lokt het feit dat je niet kunt zien tegen wie je praat nu eenmaal geschreeuw uit, net zoals je op een feestje altijd harder gaat praten. Bovendien kon ik de persoon niet horen met wie hij een gesprek voerde. Toch bleek het geen telefoongesprek te zijn. Iets opzij leunen om te kijken leerde mij dat er een meisje naast hem zat dat met hem praatte; zij wél op normaal geluidsniveau. Vandaar.

Misschien dat ze daarom zo schreeuwt
Andere situatie: een kantoortuin met verschillende afdelingen en zeker vijftig flexplekken, één medewerker (die er gelukkig niet al te vaak is) met een stemgeluid dat je zelfs kunt horen als je op een andere verdieping werkt. Elke keer als zij er is vraag ik me af of ze niet in de gaten heeft dat werkelijk iedereen alles kan horen wat ze zegt tegen de collega die pal naast haar zit. Er komt niet eens een telefoon aan te pas, wederom. En het nadeel is: ze hoort zichzelf heel graag praten. Misschien dat ze daarom ook zo schreeuwt, wie zal het zeggen.

Allemensen wat hard
Een korte zoektocht op internet levert verschillende antwoorden op de vraag waarom sommige mensen toch zo allemensen hard praten. Het zou te maken kunnen hebben met een gehoorbeschadiging, of met je opvoeding (mensen in je omgeving die ook hard praten) of simpelweg met asociaal gedrag. Dat laatste geloof ik sowieso niet. Als je je ervan bewust bent dat je te hard praat, draai je de volumeknop wel terug. Al was het maar omdat niet iedereen hoeft te weten wat je vanavond gaat eten.

CC foto: Howard Lake

Hoog in de gele zone
Ik ben niet ontevreden met mijn werk. Een echte baan heb ik niet omdat ik als freelancer werk, maar werken doe ik natuurlijk wel, dus ook op mij zou dit boek van toepassing kunnen zijn. Met de twee tests op de site van het boek, de ‘workaholictest’ en het ‘anti-sleurkwadrant’, kom ik er voor ik ga lezen achter waar ik nu sta. Met mijn anti-sleurkwadrant valt het mee (goed nieuws), maar ik scoor wel hoog in de gele zone in de workaholictest. Toch maar eens gaan lezen dus.

Werkwensen
Na een iets te lange eerste helft van het boek waarin auteur Bart Flos uiteenzet wat sleur precies is (alle vormen van repetitie in je werk en/of leven, ook als je het structureel veel te druk hebt) begint het bruikbare deel. Daarin legt hij uit dat of je blij bent met je baan afhankelijk is van allerlei factoren, waarbij als belangrijkste je eigen werkwensen gelden. De een presteert op zijn best als hij continu iets te veel taken op zijn bordje heeft, de ander wordt al gek als hij er alleen maar aan denkt. Er is ook veel aandacht voor de bore-out, als tegenhanger van de burnout: structureel zo weinig te doen hebben dat je je dood verveelt.

Onveranderlijk?
Het wordt echt interessant als het boek handreikingen gaat geven om verandering te brengen in je situatie. Daarvoor zijn grofweg drie opties: je huidige baan veranderen, een andere baan zoeken of je laten omscholen voor een geheel nieuwe carrière. De meeste aandacht is er voor optie 1, want die kan de moeilijkste lijken van allemaal. Hoe vaak leg je je niet neer bij dingen zoals ze gaan tussen jou en je leidinggevende, volgens bedrijfspolicy of zaken die anderszins ‘onveranderlijk’ zijn? Bart Flos geeft echt waardevolle ideeën en stappenplannen om het tóch zover te krijgen.

Salaris vs. vrije tijd
Hij schuwt daarbij ook niet de confrontatie met je eigen vooroordelen over wat werk hoort te zijn. Waarom zou je altijd maar omhoog moeten op de ladder? Als je te veel op je bordje hebt en denkt dat de functie gewoon te hoog gegrepen is, kun je ook bij je leidinggevende aangeven dat je juist omlaag wilt en het bijbehorende lagere salaris met een glimlach accepteren omdat je er vrije tijd voor terugkrijgt. Wat hij maar wil zeggen: er zijn veel meer opties dan je misschien zelf voor mogelijk houdt.

Voor iedereen die werkt
Jammer is wel dat, hoewel dit boek officieel gericht is op alle werkenden, het vooral ingaat op de situatie van mensen in loondienst. Voor mij persoonlijk was het daardoor minder bruikbaar dan ik had gehoopt. Maar de inzichten over werk en leven zijn alsnog waardevol, voor mij en voor iedereen die werkt.

CC foto: SPCBrass

Vier opties
Uiteraard had ik me wel voorbereid. Dat wil zeggen: donderdag al wist ik welke opties er waren: 1) je houdt je eigen naam, 2) je neemt de naam van je man aan, 3) je eigen naam gevolgd door de naam van je man, 4) de naam van je man gevolgd door je eigen naam. Was traditioneel de laatste optie altijd de logische, tegenwoordig is een dubbele naam voeren helemaal niet zo vanzelfsprekend meer. En dan begint dus het grote namendilemma.

Lachternamen
Er zijn voor mij een paar situaties denkbaar waarin ik geen enkele twijfel zou hebben. De eerste is als mijn vriend een lachternaam zou hebben. Je kent ze wel; Poepjes en Sukkel en Pik. Logisch dat je daar niet voor kiest. Maar mijn vriend heeft een heel gewone achternaam. De tweede is als hij een buitengewoon mooie achternaam zou hebben. Iets chics zoals De Vos van Steenwijk, daar zou ik wel voor kiezen. Maar helaas: mijn vriend heeft een heel gewone achternaam. De laatste optie waarover ik geen moment zou twijfelen is een man met de naam Bus, vanwege het leuke effect in combinatie met mijn eigen naam. Hoewel er best wat van rondlopen heb ik alleen ook die niet getroffen.

Nog geen definitieve keuze
Het werd me dus niet echt makkelijk gemaakt. Een dag voor de ondertrouw (wat zeg ik, een uur voor de ondertrouw) had ik nog geen definitieve keuze gemaakt. Ik probeerde me op weg naar het gemeentehuis voor te stellen hoe het zou zijn om zijn naam te hebben. Best gek, want ik ben al 25 jaar gewend aan mijn naam en ben er best tevreden mee. Maar ik vind het ook getuigen van saamhorigheid en trouw om zijn naam te gaan dragen.

Allebei een dubbele naam
Op het moment waarop de formulieren op tafel kwamen voor de definitieve keuze was het mijn vriend die de knoop doorhakte. We hadden het er een paar weken geleden al over gehad en hij zei: ‘We nemen allebei eerst onze eigen naam en dan die van de ander, toch?’ Ik wist niet meer precies hoe we het hadden afgesproken maar vond het een prachtig idee: ik zijn naam erbij, hij mijn naam erbij. Na ons trouwen hebben we dus allebei een dubbele naam. Als een echte meneer en mevrouw.

Foto: Getty Images

Iets over een vader en een realityster
De debuutroman van de supergetalenteerde Wytske Versteeg, die eerder al literaire prijzen won en een non-fictieboek schreef, hoeft het hoegenaamd niet te hebben van het verhaal. Sterker nog: de achterflap van De wezenlozen is ronduit vaag. Iets over een vader die zijn dochter de taal ontzegt (maar hoe dan? en waarom?) en zijn moddervette realitysterbroer George, die deze dochter in zijn villa opneemt. Kortom: geen idee waar het over gaat.

Allemaal zonder antwoord
Ook in het begin van het boek zelf blijft lang onduidelijk wat er nu speelt in dit gezin. Het is opgebouwd uit vier lange hoofdstukken vanuit vier perspectieven: dat van Ismeen, de zus van hoofdpersoon Gone (de dochter van de achterflap), realityster George, moeder Clarissa en tot slot vader Siegfried. Allemaal beschrijven ze Gone en hun relatie met Gone, ieder vanuit hun eigen gezichtspunt, maar allemaal zonder daadwerkelijk antwoord te geven op de vele vragen die er bij mij als lezer rijzen.

Terror Jaap
Is dat een bezwaar? Wat mij betreft niet. Om te beginnen vind ik de karakters geweldig neergezet – vooral George, die wordt afgeschilderd als een soort Terror Jaap uit De Gouden Kooi maar ondertussen wel de zachtmoedigste van het hele stel is, en Clarissa, die het liefst van alles zou willen dat Gone wat normaler was (dit in tegenstelling tot haar man Siegfried, die juist allesbehalve een normale dochter wil en Ismeen daarom niet ziet staan). Wytske Versteeg kan zich net zo makkelijk verplaatsen in de belevingswereld van een gefrustreerde vader die te intelligent is voor zijn bestwil en een liefhebbende oom die zichzelf niet intelligent genoeg vindt. Dat is knap.

Vol ontzag
Maar helemaal bewonderenswaardig is haar schrijfstijl. De wezenlozen is geen boek dat je even snel leest: ondanks het geringe aantal pagina’s heb ik er meer dan twee weken over gedaan. Steeds een stukje, een paar van die prachtige alinea’s, en ik was weer vol ontzag. Alleen al daarom, en daarom vooral, is De wezenlozen een aanrader voor iedereen die houdt van Nederlandstalige literatuur. Want taal, daar kan Wytske Versteeg machtig mooie dingen mee doen.

© foto: Prometheus

Loopgroep
Over een ding zijn de teamleden het eens: we gaan het sowieso doen. Maar de trainingservaringen zijn tot nu toe erg wisselend. Sanne is bijvoorbeeld geweldig bezig: ondanks dat ze op 20 mei de 5 kilometer gaat lopen, is ze al aan het trainen voor de 10. Ook bij Marloes gaat het hartstikke goed. Ze loopt nu drie keer per week minimaal 5 kilometer, ook de afstand die ze tijdens de Marikenloop gaat doen. Ze merkt dat haar conditie steeds beter wordt, waardoor het lopen makkelijker gaat. Wat ook helpt is dat ze zich heeft aangesloten bij een loopgroep, waardoor ze op een andere manier traint. “Voordat de training begint heb je er al een warming-up en veel oefeningen om je techniek te verbeteren opzitten. Daarna pas begint je echte training, die meestal pittig is en uitdaagt om nog harder of nog verder te lopen.” Een aanrader dus, zo’n loopgroep.

0:59:50
Ellen daarentegen is een beetje teleurgesteld over haar prestaties tot nu toe. Ze heeft een maand geleden in Rotterdam ook een wedstrijd van 10 kilometer gelopen in de voor haar teleurstellende tijd van 1:05:47. Op 20 mei wil ze koste wat kost binnen het uur lopen (net als ik), waarvoor ze haar loopplan al heeft uitgestippeld. De komende twee weken doet ze het rustig aan om zichzelf niet te veel te belasten zodat ze dit schema tijdens de Marikenloop ook daadwerkelijk kan aanhouden, met een eindtijd van 0:59:50 – precies onder de 60 minuten. Ook bij Femke loopt het iets minder dan verwacht. Ze was van plan een mooie tijd neer te zetten op de 5 kilometer, maar is nu al blij als ze hem uitloopt. Aankomend weekend gaat ze voor het eerst weer trainen en dan hoopt ze toch goed aan de start te kunnen verschijnen.

Limburgse heuvels, Drentse vlaktes
Gelukkig gaat bij Madeleen, die in april nog kampte met een blessure aan haar achillespees, het trainen nu weer goed. Ze loopt in de Limburgse heuvels, dus Nijmegen kan in vergelijking daarmee alleen maar meevallen. Hoe anders is dat in Drenthe, waar ik zelf loop: alleen maar plat, plat, plat. Dat wordt nog wat! Maar ik heb er alle vertrouwen in, want afgelopen weekend heb ik een nette tijd gelopen en ik voel me fit. Ook hier dus een positief gevoel. Of ik echter onder de 60 minuten ga lopen, zoals ik vanaf het begin wilde… ik weet het niet. Mijn snelheid verschilt per keer nog steeds zo sterk dat ik het niet durf te garanderen.

Definitely the most important thing
Maar we lopen niet alleen voor scherpe tijden, we lopen ook voor onderwijs in Ethiopië. Voor het project ‘Leren zonder angst’ van Plan Nederland hebben we tot nu toe al meer dan 200 euro opgehaald. Je kunt bijdragen aan dit doel via onze teampagina. We zijn je er heel dankbaar voor en zullen met elke opgehaalde euro nóg harder ons best doen, dat is beloofd! En als wij je niet kunnen overtuigen, laat topatleet Haile Gebrselassie het dan doen. Ons teamlid Marloes heeft hem ontmoet in Ethiopië en heeft contact met hem gelegd om te vertellen dat ze deze loop deed voor onderwijs in zijn thuisland. “Education is definitely the most important thing for a better future for Ethiopia”, zei hij daarover. Niks meer aan toe te voegen.

© foto: Ruth Catsburg, Plan Nederland

Gratis taart
Tot voor kort hadden we in dit stadje twee Super de Boers. Begin januari verdween de laatste en op dezelfde plek verscheen enkele weken later de Jumbo. Ballonnen hingen langs de doorgaande weg en er was gratis taart voor iedere klant, maar ik was er daar niet een van.

Moment suprême
De vorige Jumbo-opening had mij namelijk al niet gebracht wat ik ervan hoopte. Ik snap best dat veel mensen fan zijn van de formule, maar mij past het gewoon niet. Vandaar dat ik tot het moment suprême bij de overgebleven Super de Boer mijn boodschappen was gaan doen – zolang het kan moet ik ervan genieten, zoiets zal erachter hebben gezeten. En genoten heb ik. Zo veel dat ik het genot van de Super de Boer nu ontzettend mis.

O, die mooie supermarkt
Ik kwam er ook al jaren. Die mooie supermarkt met zijn ruime gangpaden, goede producten, fijne sfeer, logische indeling en herkenbare geur. Ik zou een lofdicht kunnen schrijven over die supermarkt, zo ver gaat het gevoel.

Het blijft behelpen
En het is ook belangrijk. Want waar ik ook kom sinds de verdwijning van de Super de Boer, het blijft behelpen. Bij de ene supermarkt is het te druk, bij de andere is de kwaliteit minder, dan weer kun je alleen in een te krappe parkeergarage parkeren, bij de volgende kun je verse groenten en fruit alleen kopen in bulkverpakking en weer een andere supermarkt is gewoon in alle opzichten ruk. (De laatste is overigens de supermarkt die volgens de laatste berichten gaat verdwijnen ten gunste van, jawel, Jumbo. Straks dus één Jumbo per 10.000 inwoners?)

Supermarkthoppen
Dus zo hop ik sinds een paar maanden van supermarkt naar supermarkt in de hoop dat het ergens gaat bevallen. Vooralsnog is het niet gelukt. Ik blijf maar zoeken naar een supermarkt die het allemaal heeft en ik begin steeds meer te vermoeden dat die niet meer bestaat. Maar goed, het duurde ook een paar jaar voor ik me in mijn nieuwe woonplaats thuis voelde na mijn verhuizing. Misschien zal een nieuwe supermarkt ook ooit wel wennen. Dan mag ik alleen wel een keer een definitieve keuze gaan maken.

CC foto: tuppus

Coververhaal gone bad
Miss Communicatie (vreselijke titel, maar oké) gaat over Didi, een journaliste bij het tijdschrift De Week. Terwijl ze er pas net een maand werkt weet ze het al voor elkaar te krijgen dat zij het coververhaal mag schrijven: een artikel over Twitter en ‘de mens achter de inlogcode’. Na een korte zoektocht op Twitter komt Didi een veel interessanter verhaal op het spoor. Er zijn twee meisjes gestopt met Twitteren en op het oog ook van de aardbodem verdwenen. Als dan ook nog haar vriendin Fenneke dood blijkt te zijn, besluit Didi zich vast te bijten in dit onderwerp in plaats van het oorspronkelijke artikel.

Rammelende thriller
Hoewel het boek begint als een onvervalste chicklit, komt Didi door haar zoektocht steeds meer terecht in een scenario dat in een thriller niet zou misstaan. Of eigenlijk toch wel: het thrillerplot rammelt op sommige punten, waaraan te merken is dat Harrewijn niet voldoende thuis is in dit genre. De chicklitelementen daarentegen zijn wél heel goed uitgewerkt: leuke personages, grappige situaties, en natuurlijk heel fijne mannen. Nadat het even duurde voor ik erin kwam en met de personages ging meeleven, leest vooral het middenstuk van dit boek als een trein.

Terug naar waar ze goed in is
Op de achterflap van Miss Communicatie staat dat dit het eerste deel is in een driedelige serie over Didi, Iris en Lein (twee andere personages uit Miss Communicatie). Ik hoop dat Astrid Harrewijn met het volgende boek, of dat nu gaat over Iris of over Lein, teruggaat naar waar ze echt goed in is. Thrillers hebben we al meer dan genoeg.

© foto: Sijthoff

Ronde billen
Samen wegen ze maar liefst 240 kilo, Jasmine Sendar, Sabrina Starke, Noortje Herlaar en Fajah Lourens. Dat is precies 60 kilo per persoon. Oké, daar doen ze dan ook wel wat voor, maar kom op: wat is nu 60 kilo. En dan dat gemiep over twee kilo meer of minder. Het wil er bij mij niet in dat dat het verschil is tussen ronde billen en hangbillen. Gewoon niet.

Water en geen brood
Begrijp me niet verkeerd: ik vind het heel knap dat deze vrouwen zo veel doen om in shape te blijven. Geen brood eten, zoals Fajah Lourens, lijkt me behoorlijk frustrerend. Je moet er dus echt wel wat voor overhebben. Maar of dat haar recht van spreken geeft over ‘dikke billen’? Alles in mij schreeuwt: no way.

Er is altijd iemand dikker
Maar wanneer heb je dan wel recht van spreken? Als je 80 kilo weegt, 100, 150? Er is altijd wel iemand nog dikker. Ligt de grens bij het punt waarop je buik verder uitsteekt dan je borsten, of mag je pas klagen over je gewicht als je niet meer in een terrasstoel past? Zelfs dan zijn er nog altijd honderden – zelfs wel duizenden, tienduizenden – mensen die veel dikker zijn dan jij.

Een zak aardappelen op je kont
Het probleem is dat we onszelf niet vergelijken met de mensen die verder heen zijn dan wijzelf, behalve op momenten dat we onszelf willen oppeppen. (Zie je wel, het valt met mij nog best mee, dit ene stukje chocola zal van mij heus geen Beth Ditto maken.) Jasmine, Sabrina, Noortje en Fajah vergelijken zichzelf dus ook – terecht – niet met mensen die meer wegen dan 70 kilo. In hun wereld is vijf kilo een zak aardappelen op je kont. Als ik het zo bekijk heb ik er zelfs bijna begrip voor.

© foto: Obese USA

Avontuur
Het boek werd Luchtmeisjes van Ingrid van der Chijs, een boek dat ik – als het niet als luisterboek was verschenen – graag had willen lezen. Het gaat over de begindagen van de stewardess. Hilda Bongertman en Trix Terwindt zijn twee van de eerste stewardessen die in de jaren dertig worden opgeleid om op passagiersvliegtuigen te gaan werken. Toen nog meer dan nu was stewardess een avontuurlijk beroep.

Spreekt tot de verbeelding
Een ideaal onderwerp dus voor een boek over krachtige, vrouwelijke pioniers, over wie de auteur een rijk archief heeft opgeduikeld. Op de flappen van het luisterboek staan oude foto’s van Trix en Hilda die de romantiek van de tijd goed weergeven. Alles van de vliegtuigen tot de uniformen uit die tijd spreekt tot de verbeelding. Als dan ook nog de oorlog uitbreekt en de beide stewardessen totaal tegengestelde keuzes maken (de een komt bij de NSB terecht, de ander gaat in het verzet), wordt het verhaal helemaal interessant.

Twee keer zo traag
Toch had ik de grootste moeite om mijn hoofd erbij te houden. Dat ligt absoluut niet aan het boek, maar wel aan de vorm. En aangezien dit de Week van het Luisterboek is en deze recensie daardoor deels over het medium gaat, moet ik het wel benoemen: ik vind het maar niks. De vertelstem van Ingrid van der Chijs is prima, maar ze legt accenten en klemtonen die ik normaal nooit zo gelezen zou hebben. Daarbij gaat het voorlezen minstens twee keer zo traag als het zelf lezen mij geduurd zou hebben. Ik kreeg telkens de neiging om tussendoor andere dingen te gaan doen, zoals het huis aan kant maken, stukjes lezen op het internet en meer van dat soort dingen.

Stukken gemist
Dat was allemaal niet bevorderlijk voor mijn aandacht. Af en toe waren mijn gedachten zo ver afgedwaald dat ik me bewust moest terugbrengen naar het verhaal dat me in luistervorm niet wist te grijpen, ondanks dat het me op zich zeer boeide. Ik weet dan ook zeker dat ik stukken van het verhaal heb gemist. Zonde. Ik denk dat ik dit boek nog maar eens in gewone leesvorm op de kop ga tikken, en in het vervolg zal ik het daar ook bij houden. Een boek beluisteren is niet voor mij weggelegd.

© foto: Rubinstein Media

Bijna bouwrijp
Het is nu bijna een jaar geleden dat we het koopcontract tekenden. De grond was destijds al bijna bouwrijp en het was alsof we er elk moment in konden trekken. “Ja joh, voor je het weet woon je er!” – aldus iedereen die er iets van leek te weten.

Einfach positiv denken
Ik weet niet wat zij verstaan onder ‘voor je het weet’, maar we wonen er nog steeds niet. Toch probeer ik positief te blijven, want aan negativiteit heb je niks in het leven. Dus beantwoord ik alle vragen over de oplevering – waarvan ik er steeds meer krijg – met een goedmoedig: “Het duurt nog maar ongeveer twee maanden!” Zo is de status namelijk nu en dat is snel, in vergelijking met het jaar dat we al achter de rug hebben.

Ben je het nog niet zat dan?
Gek genoeg beginnen net nu ik vind dat het lekker opschiet, ineens al die andere mensen te zeggen dat het wel erg lang duurt. De een na de ander is ter ore gekomen dat het ‘vertraging op vertraging’ is. En de meest gestelde vraag anno april 2012 is: “Ben je het nog niet zat dan?”

Liefst vandaag nog
Lieve mensen. Natuurlijk ben ik het zat. Het liefst zou ik vandaag dit appartement grondig uitmesten en schoonmaken, de boel in verhuisdozen stoppen en het voorgoed verruilen voor ons prachtige nieuwe huis. Maar dat kan niet. Er moet nog gestuct worden en weet ik veel wat het aannemersbedrijf verder voor klusjes heeft in die laatste twee maanden. En als het dan zover is dat we de sleutel hebben, moeten we zelf ook nog best het een en ander doen voordat we officieel kunnen verhuizen.

Het mooiste huis ooit
Dus hoewel ik me kan voorstellen dat iedereen niets liever wil dan bij ons op de thee komen in een prachtig nieuw huis, is het niet anders: het duurt gewoon nog heel even. Ik probeer daar zelf het positieve van te zien, zoals dat we iets langer hebben om te sparen voor een mooie vloer en de meubels die we in het nieuwe huis willen zetten. Maar vooral zodat die kriebel zich koest houdt en ik niet ontplof van ongeduld. Ondertussen blijf ik gewoon minimaal wekelijks kijken naar de vorderingen op de bouwplaats. Dan ben ik meteen weer positief, want heus: dit wordt het mooiste huis waar ik ooit in heb gewoond. En daar wil ik best ietsje langer op wachten.

CC foto: Andy Nash

Onzeker en afgunstig
Facebook-bashen is al bijna net zo mainstream als Facebook zelf. Er zijn bovendien talloze artikelen te vinden waarin valt te lezen dat je er inderdaad ongelukkig van wordt. De vraag is alleen waarom we er zo ongelukkig van worden. Naast de veel te verslavende factoren is dat erin gelegen dat iedereen op Facebook zijn beste zelf laat zien, waardoor je onzeker en afgunstig kunt worden. Op dat aspect gaat Damhuis dieper in.

Fear of missing out
Het zijn allemaal eerder gehoorde aanklachten. Toch weet Damhuis op dit uitgemolken onderwerp een interessant nieuw licht te werpen. Hij doet dat door Facebook te plaatsen in de context van onze tijd van Rupsjes Nooitgenoeg, die aan een eeuwigdurende keuzestress lijden en vooral aan ‘fear of missing out’. Ook dat zijn geen nieuwe inzichten. Waarmee Damhuis echt verrast, zijn de overlevingsstrategieën aan het einde van dit boek.

Copycat
Damhuis geeft er daarvan drie, waarvan de eerste is: zelfverbetering. Als je het gevoel hebt dat anderen beter zijn dan jij, streef er dan naar om op hetzelfde niveau of hoger te komen. Hij argumenteert dat niets wat mensen doen echt oorspronkelijk is en dat het logisch is om je te spiegelen aan anderen, en als je dan iemand kiest, dan kan het maar beter iemand zijn wiens levensstijl nastrevenswaardig is. Facebook is dan geen bron van afgunst, maar van inspiratie. Een interessante visie die ik niet eerder ben tegengekomen maar wel heel waar is: je komt over het algemeen niet op het idee om een bepaalde weg in te slaan zónder dat anderen jou voorgingen.

Wilskracht is niet zaligmakend
Maar zoals hij terecht zegt is zelfverbetering een gebed zonder eind. Een bron van stress en ongeluk, vooral voor de generatie die alles wil (en in paniek raakt van de notie dat elke keuze die je maakt, honderd andere keuzes uitsluit). De tweede overlevingsstrategie is dan ook niet voor niets zelfacceptatie. Succes hangt volgens Damhuis namelijk meer samen met genetische eigenschappen en omstandigheden dan met ‘wilskracht’. Het is daarmee een fabeltje om te denken dat iedereen in het leven dezelfde kansen heeft. Door te accepteren dat je bent wie je bent, word je volgens Damhuis een gelukkiger mens.

Wezenlijk
Het boek besluit met de overlevingsstrategie ‘Durf te falen’ en de losse conclusie dat we allemaal losers zijn. Hoe hoger de eisen en verwachtingen worden opgestuwd door middel van Facebook en andere vergelijkingsmechanismen, hoe groter de kans om te falen en teleurgesteld te raken in jezelf. Daar valt niet aan te ontkomen, want je kunt wel van Facebook of zelfs van het hele internet weggaan, maar daar ligt niet de oorzaak. Het zit in ons wezen. Als ik aan het eind van dit boek in het dankwoord lees dat een oud-klasgenoot van mij verantwoordelijk is voor ‘de te gekke vormgeving’, denk ik ook: zo, die heeft het goed voor elkaar. En daar komt geen Facebook aan te pas. De enige manier om er werkelijk aan te ontsnappen is uit de maatschappij te stappen – en daar ben ik te ijdel voor.

© foto: Arbeiderspers

Flink zweten
Het was gelukt om de helft van het Viva-team dat op 20 mei de Marikenloop gaat lopen bij elkaar te krijgen voor deze training. Een puik resultaat, gezien de grootte van de groep en het feit dat afspreken met vrouwen altijd lastig is. Annamarie nam ons mee op pad in het Amsterdamse Bos, waar we een geschikt rondje vonden om eens flink te gaan zweten.

Ach, doe nog maar een keer
Na een rustige opwarmronde was het namelijk al snel tijd voor het echte werk: een fartlek onder begeleiding van Annamaries stopwatch. We moesten afwisselend een minuut zo hard mogelijk lopen en een minuut rustig joggen, en dat vijf keer achter elkaar. Ik raakte al snel achterop, vooral omdat ik onder ‘rustig joggen’ versta dat ik nauwelijks harder vooruit kom dan wandelend, maar het contrast met het hardlopen was daardoor des te indrukwekkender.

Stuk lekkerder
“Volgens mij ging dat wel goed”, zegt Annamarie achteraf. “Zullen we hetzelfde nog een keer doen?” Tot mijn verbazing gaat het de tweede tien minuten een stuk lekkerder. Tegelijkertijd voel ik wel dat mijn benen het zwaar hebben, net als die van de andere loopsters. Toch weerhoudt het ons – tot vandaag wildvreemden – er niet van om onderweg van alles en nog wat te bespreken. Tja, het is en blijft toch een vrouwenloop.

Lange weg te gaan
Na de fartlek doen we een paar ultrakorte sprints waarbij ik volgens mij harder ga dan ik ooit heb gedaan. Harder zelfs dan tijdens de piepjestest op de middelbare school, waarbij ik toch echt mijn best deed om zo lang mogelijk in het spel te blijven. Dan is na een kort afsluitend loopje het uur alweer vol. Nou loop ik wel vaker een uur, want dat is hoelang ik er momenteel over doe om ongeveer acht kilometer te lopen. (Ja, ik heb nog een lange weg te gaan.)

Heerlijke uitputting
Maar ik heb nog nooit een uur zo gelopen als vandaag: met wisselende snelheden, verschillende oefeningen en achteraf dat heerlijke gevoel van uitputting. Ik heb er het hele weekend profijt van gehad. Elke stap die ik zette, herinnerde me eraan hoe hard ik getraind had. Ik had en heb daadwerkelijk het gevoel dat ik een stap verder ben gekomen richting mijn doel om de tien kilometer onder het uur te lopen. Nu alleen nog doorzetten.

© foto’s: Ruth Catsburg, Plan Nederland

Honderden plaatjes
Ik maakte een afspraak bij de bruidsboetiek en keek uit naar een middag naar hartenlust jurken passen tot ik uiteindelijk de ultieme trouwjurk aan zou hebben. Van tevoren bekeek ik op internet honderden plaatjes van bruiden en modellen die in prachtige jurken waren gestoken. Ik wist al dat het voor mij een betrekkelijk simpele jurk moest worden, maar verder had ik geen idee wat me zou staan.

Toch wel een taille
Meteen na binnenkomst vertelde ik wat over mijn online zoektocht en de richting waarin ik het ongeveer zocht. Het eerste wat mij als antwoord daarop werd gemeld was dat ik wel een beetje een grote maat had, waardoor een groot deel van de winkel al afviel. (Goh, dat had ik nou nooit gedacht. En een jurk in maat 50 kan natuurlijk wel ingenomen worden tot een 36 – ja hoor.) Afijn, na wat gekissebis over mijn precieze maat – ik zei 44, haar scherpe oog dacht 46 – moest ik me in een jurk in laatstgenoemde maat hijsen. Te groot, uiteraard. ‘Je hebt toch wel een taille,’ zei de dame, en het klonk bijna als een compliment.

Nepbruid
Ondanks het maatje te groot was met spelden wel goed te zien hoe de jurk me stond. Ik draaide wat naar links en rechts terwijl ik mezelf bekeek in de spiegel, maar dat wowgevoel wilde maar niet komen. Het voelde alsof ik een nepbruid was. Alsof ik heel hard mijn best deed om eruit te zien als een prinses, maar dan wel tijdens een verkleedpartijtje. Zelfs de simpele jurk was met mij erin maar een pompeus geval met een te zware rok, een te lange sleep (viel in vergelijking met andere jurken mee) en een te strapless bovenlijf.

Ik wil dit niet!
Misschien heb ik weinig doorzettingsvermogen, maar na nog een jurk waarbij ik hetzelfde voelde (ik wil dit niet! schreeuwde alles in mijn hoofd) was ik er klaar mee. Mijn moeder, die gelukkig bij me was, zag aan me dat mijn humeur hard richting het vriespunt ging. ‘Volgens mij zoek jij helemaal geen trouwjurk,’ opperde ze. Ik keek haar dankbaar aan, inmiddels weer aan het omkleden naar mijn eigen kloffie, en stemde er van harte mee in.

Barbie
Ze had ook gelijk: ik wilde geen pareltjes, geen bloemetjes, geen wijde rok, geen lange sleep – eigenlijk wilde ik het gewoon allemaal niet. En wat ik al helemaal niet wilde was duizend euro of meer uitgeven aan een jurk die ik maar een dag zou dragen, zelfs al was hij nog zo mooi. Dus nee – ik zocht geen trouwjurk, ik zocht gewoon een mooie jurk om in te trouwen. Ik wil op mijn trouwdag geen Barbie zijn, maar gewoon mezelf.

De bruid die ik wil zijn
Zonder precies in te gaan op de details (er lezen bruiloftsgasten mee en het zou jammer zijn om alles te verklappen) zijn we dezelfde dag nog geweldig geslaagd op een – al zeg ik het zelf – behoorlijk creatieve manier. Ik ben straks de bruid die ik wil zijn: simpel, maar chic, en helemaal mezelf. En dat, ik moet het er toch bij zeggen, voor maar een kleine 300 euro inclusief accessoires. Blijer had ik niet kunnen worden.

CC foto: Maegan

Zo schreef zij eerder de boeken: ‘Gemma & Partners’, ‘Twijfels over België’ en ‘Lieve ik’. Nu kan ze er nog een aan het lijstje toevoegen, want begin deze maand is haar nieuwe chicklit ‘Onder studenten’ verschenen. En jij kunt hem recenseren!

Feestjes, flirts en filosofie
Het nieuwe boek gaat over Christa. Zeven jaar geleden koos Christa voor een leven als jonge moeder. Zeven jaar lang stond haar leven in het teken van dochtertje Tessa en man Rens. Maar nu wil ze meer: Christa wordt student. Vol overgave stort ze zich in het studentenleven, inclusief de feestjes en de flirts, vooral met studiegenoot Nathan. Ze moet eruit halen wat erin zit, vindt ze. Zo’n kans krijgt ze nooit weer.
Maar haar zelfontplooiing kent een grens, want naast student is ze ook nog steeds moeder. Al lijkt Christa dat af en toe bijna te vergeten…

Lezen?
Wurm je jezelf in elk boek dat je tegenkomt? Verslind je ze? Of ben je gewoon benieuwd naar het verhaal dat Petra heeft geschreven? Geef je dan op!  (En vink de categorie chicklit aan.)
Wij selecteren uit alle deelnemers tien lezeressen die het boek thuisgestuurd krijgen. Na een aantal weken vragen wij jou een korte recensie over het boek te schrijven en het boek een cijfer te geven. Aan het einde van de maand vinden jullie op Viva.nl een samenvatting van alle reacties in een blog. Zo weet iedereen of het boek het lezen waard is (of niet).

Win!
Ook mogen we tien exemplaren van ‘Onder studenten’ weggeven. Vul hier het winformulier in als je kans wilt maken op het boek.

Foto: de kaft van Onder studenten

Mijn vingers kriebelden
Aangezien de planten van vorig jaar allang weer gesneuveld waren, zat er niets anders op dan naar het tuincentrum te gaan. Met een karretje zoals je die alleen in het tuincentrum vindt reed ik het groenwalhalla binnen en ik voelde mijn vingers kriebelen. Nog even en er zouden plantjes uit groeien, net zoals bij Doutzen Kroes over haar hele huid gebeurt. De natuur, dat ben ik. In hoogsteigen persoon.

Groene pracht
Ik heb geen buitenruimte, dus ik sloeg alle vrolijke viooltjes over en ging op naar de binnenplanten. Deze zouden in principe goed moeten zijn voor meerdere jaren. Op het moment dat ik in het tuincentrum ben, geloof ik daar heilig in. Nergens ziet de wereld er zo groen uit als binnen bij het tuincentrum. Wanneer je daar loopt lijkt het schier onmogelijk dat al die groene pracht kan veranderen in bruinheid, dorheid, dat het onder de bladluizen kan komen en – het ergste van alles – dat het enorm kan gaan stinken. Terwijl dat allemaal wel zo is, iets wat ik ver in mijn achterhoofd ook wel weet.

Onverwoestbaar
Net als ik met een drakenbloedboom in mijn handen sta, klaar om deze toe te voegen aan de mooie collectie die ik al in mijn karretje heb geladen, begint er iets bij me te dagen. Deze plant werd me vorig jaar aangeraden als sterk; ik meen dat de verkoper zelfs het woord ‘onverwoestbaar’ in de mond nam. Maar dan had hij mijn groene killers nog niet ontmoet. Die kunnen elke plant om zeep helpen, gegarandeerd.

Extra veel pokon
Zo ook de drakenbloedboom. Na een paar maanden begonnen de puntjes te verkleuren. Ik dacht: nu moet ik snel ingrijpen, dus ik ging er met water en extra veel pokon op af. Het hielp allemaal niks. Het leek er zelfs eerder erger van te worden: de dode punten werden doder en de onderste bladeren begonnen erbij te hangen. Na een paar maanden moest ik de drakenbloedboom weggooien, net als eerder al zijn vriendjes de lepeltjesplant en de centenplant.

Ze verdienen beter
Ik geloof best in tweede kansen, maar dit ging niet om een tweede. Het zou al zeker de vijfde keer worden dat ik een nieuw stel kamerplanten in huis haalde in de hoop dat ze nu eens wél zouden overleven. Ook al wees niets erop dat dat zou gebeuren. Daarom zette ik de drakenbloedboom terug in het schap, waarna ik met mijn karretje de omgekeerde route maakte en alle andere planten ook uitlaadde. Ze verdienden een beter thuis dan ik ze kon bieden.

Zonder planten, met stompkaars
En ik ging – via de kassa weliswaar, met een mooie kaars zodat ik toch niet voor niets was gekomen – zonder planten naar buiten. Daar ontmoette ik het ontluikende groen van de buitenwereld die zich opmaakte voor de lente. Eigenlijk is dit de meest onlogische tijd om groen in huis te willen halen. Gewoon de deur opendoen, dat is genoeg.

CC foto: Joel K.

Razend reportersduo
In Fatale val schrijft de achtergebleven Daphne eerst over de tijd waarin ze nog samen waren, de Daphnes, Double D, Peppi en Kokki – de bijnamen die anderen en zijzelf aan het tweetal geven, zijn legio. Net als de avonturen die ze beleven. Ze gaan samen uit, spreken op de sportschool hun hele leven met elkaar door en als razend reportersduo van het NOS Journaal komen ze overal in het land om verhalen te vinden.

De gouden jaren
Het is een heel groot geluk als je een vriendin hebt met wie je alles kunt delen. Ik heb zelf zo’n vriendin en haar kwijtraken, daar moet ik niet eens aan denken. Maar dat gebeurde wel continu terwijl ik las over de gouden jaren van Daphne en Daphne. Want al toen ik aan dit boek begon wist ik wat er zou gebeuren. Daphne zou tijdens een vakantie van een rots vallen en in een Jordanees ziekenhuis overlijden, zonder dat ook maar iemand daar wat aan kon doen. Ook Daphne Timmers niet. Zij moest met pijn in haar hart aanzien hoe haar vriendin verging van de pijn en kon het niet geloven toen haar verteld werd dat het voorbij was.

De fases van rouw
Hoe pak je daarna je leven weer op? Daarover gaat de tweede helft van dit boek, waarin Daphne verschillende fases van rouw doorloopt. Ontkenning, wegdrinken, zich op haar werk storten, keihard janken, een medium bezoeken om weer in contact te komen met Daphne, mediteren bij Tibetaanse monniken om weer in contact te komen met zichzelf. Stapje voor stapje lukt het haar om rust te vinden en weer open te staan voor het leven. Dan lukt het haar ook om dit boek te schrijven. Een ode aan een geweldige vriendschap die veel te vroeg tot een einde kwam.

© foto: Bertram + De Leeuw

Erger dan de vuilniswagen
De beuker is de ergste soort die je op de Nederlandse wegen vindt. Erger dan de klever, erger dan degenen die steevast lijken rond te rijden met een defecte richtingaanwijzer waardoor ik voor niets rem bij de rotonde en ja, zelfs erger dan de vuilniswagen waarachter je om acht uur ’s morgens met heel veel pech kunt belanden.

De hele weg is van hem
Een beuker kun je aan een paar dingen herkennen: het is meestal een man, hij rijdt altijd te hard, hij heeft een dure auto onder zijn kont en als je hem zou tegenkomen op een feestje, zou hij uitstralen dat de hele ruimte van hem was. Net zoals hij gelooft dat de hele weg van hem is omdat hij iets meer wegenbelasting betaalt dan de meeste andere weggebruikers.

Vlak op je staart
Verder kun je een beuker niet echt zien aankomen; hij is er gewoon ineens. Ben je net lekker bezig met een inhaalmanoeuvre en dan zie je een venijnig kijkende motorkap vlak op je staart. Hij komt af en toe wat dichterbij, neemt vervolgens een beetje afstand en trapt dan weer het gas in om je de stuipen op het lijf te jagen.

Twee opties
Ik rijd niet zo heel vaak en raak als ik een beuker achter me tref dus best geïntimideerd. Op zo’n moment voelt het alsof ik twee dingen kan doen: of zelf ook heel hard gaan rijden, of snel naar rechts zwiepen. Maar dat is allebei gevaarlijk, en bovendien is er ook een derde optie: lekker laten beuken.

Xenon
In dat laatste heb ik een stiekem plezier ontwikkeld. Ik maak op mijn dooie gemak het inhalen af en laat me geen moment afleiden door wat er achter me gebeurt. Degene achter dat stuur kan toch niet zien dat ik hem allang heb gezien. Dat blijkt wel als er na meer of minder tijd een ongedurig lichtsignaal mijn kant op komt. Meestal in xenon, zodat het niet te missen is.

Obsceen gebaar
Na de inhaalmanoeuvre ga ik weer naar rechts en dan schiet de beuker binnen twee seconden voorbij. Als er een bijrijder is wil die nog weleens een obsceen gebaar maken, maar met mijn zonnebril op mijn hoofd kan ik doen alsof ik ook dat niet heb gezien. Ondertussen komt de beuker achter het stuur alweer het volgende obstakel tegen dat zich op zijn racebaan bevindt. Zijn remlichten springen aan en het ritueel begint opnieuw, terwijl ik me zit te verkneukelen. De beuker is de meest vermakelijke soort die je op de Nederlandse wegen vindt.

foto: gettyimages.nl

Onderhuids
Dat een beresterk imago je ook kan tegenwerken, blijkt wat mij betreft in dit geval. Ruth Rendell hoort garant te staan voor suspense. Maar Goede buren is, hoewel er op twee derde van het boek iemand vermoord wordt, absoluut niet spannend. Er zit wel een heleboel onderhuidse spanning in de relaties tussen personages, maar ook die wist bij mij niet onder mijn huid te kruipen.

Te veel personages
Het boek heeft een hele trits personages tussen wie we wisselen. Ze wonen allemaal bij elkaar in de straat, op twee na, en als ik nu probeer ze terug te halen merk ik al dat ik er moeite mee heb. De oude Olwen, die zichzelf dood wil drinken, drie jonge studentes die elk een marginaal rolletje vertolken, een stel dat elkaar weer vindt na jarenlang van elkaar gescheiden te zijn geweest, een vrouw die vreemdgaat en de man met wie ze dat doet, een pedofiel die bij een basisschool en in het park naar kinderen gluurt – ze komen allemaal aan bod in een boek van slechts 220 pagina’s, wat normaal niet eens genoeg is om een spannend verhaal te vertellen over één persoon.

Diagonaal lezen
Zo gek is het dus niet dat Goede buren tegenvalt. Doordat er zo veel mensen zijn en de perspectieven zo snel wisselen, kon het lot van geen van hen me ook maar iets schelen. De uiteindelijke moord las ik met een schouderophalen en ik wilde zelfs snel doorbladeren om naar het einde te komen. Mijn ogen gingen diagonaal over de pagina’s heen en ik was blij toen ik het boek uit had zodat ik aan een écht spannend boek kon beginnen.

Schets van de tijd
Achteraf denk ik dat het boek niet zo slecht was als ik het tijdens het lezen beleefde. Als ik van tevoren had geweten dat het een boek was over een straat en de mensen die erin wonen, een schets van deze tijd, had ik het misschien heel anders gelezen. Dan was het misschien best oké geweest. Maar dit is een boek van Ruth Rendell, en met haar naam moet het zinderen van de spanning. Dat doet het niet.

© foto: AW Bruna

Hij heeft me gezien
Het probleem is: ik wil die krant niet. Daarom voel ik elke ochtend al voor ik het zebrapad tegenover het station oversteek een schuldgevoel opborrelen. Ik zie dat hij mij al heeft gezien. Maar er komen nog wat andere mensen aan, dus misschien lukt het me om in de drukte op te gaan en zo de krant te ontduiken. Helaas ben ik niet snel genoeg en is de kleine toestroom alweer gepasseerd op het moment dat ik aan de overkant van de straat ben.

Honderdtachtig graden
Een andere mogelijkheid is om achter zijn rug langs te gaan. Hij staat in het midden van de trap maar altijd gewend naar de rechterkant, want daar komen de meeste mensen vandaan. Ik kom recht van voren en daarom kan ik kiezen of ik links of rechts langs hem ga. Als het echt heel rustig is lukt het hem echter om op tijd honderdtachtig graden te draaien en de krant voor mijn neus te houden, waarbij hij weer die dwingende glimlach en smekende ogen in de strijd gooit.

Nee dank u
Nog voor ik vriendelijk mijn hoofd heb kunnen schudden, heb ik de krant al bijna in mijn hand. Maar dat wil ik helemaal niet, dus zeg ik: ‘Nee dank u.’ Ik zie de teleurstelling in zijn blik sijpelen als hij zich realiseert dat ik het meen. Een halve seconde blijft hij me aankijken, dan draait hij zich om voor de volgende passant, die wél zo vriendelijk is om een krant aan te nemen.

Opstapelend schuldgevoel
Hoe kort het ook duurt, mijn schuldgevoel jegens deze man stapelt zich met de dag op. En dat terwijl ik hem niet ken en hij mij duidelijk ook niet, want anders had hij ondertussen wel geweten dat ik geen krant hoef. Toch denk ik elke dag opnieuw: ach, misschien moet ik het toch maar doen. Die arme man staat er elke dag met zijn kranten en hij wil ook alleen maar mensen blij maken.

Nee/nee op je voorhoofd
Maar wat moet ik er dan mee? Weer over de trapleuning hangen bij het middenperron, zodat iemand anders het kan meenemen? Dat gaat me wat te ver om iedere ochtend te doen. Naar de andere kant van het station lopen, waar geen krantman staat? Dat gaat me al helemaal te ver. Een nee/nee-sticker aanvragen bij de gemeente en op mijn voorhoofd plakken?

Beleefd weigeren
Tja… Ik denk dat er niets anders op zit dan de krantman elke ochtend een goedemorgen te wensen en zijn krantje beleefd te blijven weigeren. Zolang we elkaar nog in de ogen kunnen kijken, is er niks aan de hand – als ik die smekende blik maar kan weerstaan.

foto: gettyimages.nl

Anders en toch hetzelfde
En het mooiste is: hij kreeg gelijk. Zijn eerste boek werd lovend ontvangen en hij kreeg er de Selexyz Debuutprijs voor. Nu is dan zijn tweede roman verschenen, Hoe staat het met de liefde. Een totaal ander boek qua onderwerp en hoofdpersoon – in zijn debuut een veertigjarige man die na de dood van zijn beste vriend in een Gronings gehucht terechtkomt, in dit tweede boek een dertigjarige vrouw die het aanlegt met een beroemde schrijver – maar de overeenkomsten zijn desondanks talrijk.

Liefde en seks
Allereerst gaan beide romans over de liefde. De liefde op z’n Natters, welteverstaan: onbesuisde, meeslepende liefde. (En seks. Ook dat komt in beide boeken in bovengemiddelde mate voor.) Ook hebben beide hoofdpersonages iemand verloren: de veertigjarige man zijn vriend, Maria Hinckelbein in Hoe staat het met de liefde in haar jeugd haar zusje. Bovendien zijn ze allebei zeer ontwikkeld op het gebied van cultuur en komen ze in aanraking met personages die verre van levensecht zijn, maar juist daardoor zo interessant. Het zijn karakters die zo fascineren dat je alleen maar meer en meer over ze wilt weten.

Ze is fantastisch
Terwijl ik las in Hoe staat het met de liefde, viel mij ondanks al deze overeenkomsten een ding nog meer op: de onmiskenbare stijl die Bert Natter nu al, met nog maar twee boeken op zijn naam, tot zijn handelsmerk heeft gemaakt. Er zitten zo veel mooie zinnen, goede dialogen en zelfs hele passages in die ik uit zou willen knippen om in mijn agenda te plakken. En dan is er nog Maria Hinckelbein zelf. Zij is allerminst de beste vriendin, de liefste zus of de droomdochter; soms is ze zelfs ronduit onuitstaanbaar. Maar de mensen die er echt toe doen waarderen haar om wie ze is. Ze is fantastisch. Net als dit boek.

© foto: Thomas Rap

Not done, right?
Iedere Nederlander wordt verondersteld Engels te spreken. Wanneer de Engelstalige termen je om de oren vliegen, is het not done om te zeggen dat je iets niet snapt, of om een vertaling te vragen. Het is de normaalste zaak van de wereld om je dagelijks taalgebruik te doorspekken met méér dan een vleugje Engels, right?

Genadechocolade
Tegelijkertijd lijken de vreemde talen die we ooit massaal spraken – Frans en Duits – langzaamaan uit ons collectieve bewustzijn te verdwijnen. Bij de oprichting van parfumerieketen Pour Vous, nu meer dan vijftig jaar geleden, hadden ze vast niet kunnen bedenken dat de slogan anno 2012 zou zijn: ‘Pour Vous, dat betekent voor u.’ Als men dát al niet wist…! Ook het merk Merci gaat al vele jaren mee. Toch vond de huidige reclametekstenschrijver het nodig om te noemen: ‘Want dank je… betekent Merci.’ Om er maar geen misverstand over te laten bestaan, vooral voor de troosteters onder ons: het is geen doos genade.

Baguettes en kaiserbrötchen
Het schijnt dus nodig te zijn dat zelfs de meest basale Franse termen worden uitgelegd, en ergens verbaast me dat ook niet. Na met geluk een paar jaar Frans en Duits op de middelbare school komen de meeste Nederlanders nog maar twee weken per jaar in aanraking met deze talen. Da’s net genoeg om te onthouden dat een baguette een stokbrood is en dat je in Duitsland lekkere kaiserbrötchen kunt eten, maar veel verder komen de meeste Nederlanders niet. Daarbij zal ik de hand meteen in eigen boezem steken: ook ik lees te weinig Duits- en Franstalige teksten, zet automatisch de ondertiteling aan als een film niet in het Nederlands of Engels is en luister niet naar de tekst als een liedje in het Frans gezongen wordt.

Waarom zou je ook
Het is ook makkelijk te verdedigen: Frans en Duits, dat heb je niet meer nodig. Iedereen spreekt toch wel Engels. En inderdaad is het zelfs in het chauvinistische Frankrijk onder jongeren normaal om uit de voeten te kunnen met de Engelse taal. Toch vind ik het een verarming als Nederlanders het Frans en Duits laten wegzakken uit hun geheugen. Van een goede beheersing van drie of vier talen gaan we terug naar tweetaligheid. Daarbij denken we weliswaar dat we die tweede taal zo goed beheersen dat het compenseert voor het gebrek aan verdere talenkennis, maar als er Nederlanders zijn die daardoor niet eens meer weten wat ‘pour vous’ of ‘merci’ betekent, dan waag ik dat te betwijfelen.

foto: gettyimages.nl

Duizend dingen te regelen
Ja, dan kun je er natuurlijk niet meer onderuit. Tomine maakte het kleine boekje Scènes uit een aanstaand huwelijk, waarin alle dingen aan bod komen die je als verloofd koppel moet regelen. De gastenlijst, de feestzaal, de uitnodigingen, de dj, de trouwkleding, danslessen: er komt een heleboel op je af als je gaat trouwen, dat is duidelijk.

Zelfspot
Ik vind het leuk als striptekenaars comics maken over hun eigen leven. Het is alleen al leuk om het verschil te bekijken tussen hoe ze er echt uitzien en hoe ze zichzelf afbeelden, maar nog leuker dat ze zichzelf op de hak durven nemen. Zulke striptekenaars zijn de cabaretiers van de boekenwereld. Tomine is oorspronkelijk van Japanse afkomst en heeft daarom een zwak voor Japanners. Zelf heeft hij dat echter niet zo door, tot zijn aanstaande aankondigt dat ze een bloemist moeten kiezen.

Hij zegt meteen: ‘Best. Ik denk dat we naar Miki moeten gaan.’ Maar Miki is de duurste van allemaal, en bovendien zo maf als een deur. Dat vindt hij geen enkel bezwaar, en zij weet al waarom: Miki is Japans, ‘en Japanners hebben bij jou altijd een streepje voor’. Hij noemt het absurd, maar moet wel toegeven dat zijn belastingadviseur Ken Takahashi heet, zijn opticien Peggy Ouchida en zijn tandarts Mariko Fujiwa. Uiteindelijk stemt hij toe om op internet te kijken welke bloemist hij objectief de beste vindt. Twee seconden later roept hij: ‘Miki!’

Holy shit!
Alle stripjes in dit kleine boekje zijn even grappig, schattig en kort, waardoor je er zó doorheen bent. Ondertussen heb je gegarandeerd een paar keer gelachen vanwege de herkenbaarheid van de situaties (zelfs als je niet getrouwd bent, want iedereen kent wel iemand die het wel heeft meegemaakt). Dit boekje was niet alleen het ideale cadeau voor de bruiloftsgasten van Tomine en zijn vrouw, maar ook een heel leuk presentje voor een vriendin die juichend vertelt dat ze ten huwelijk is gevraagd. Eén ding is zeker: ze gaat een roerige tijd tegemoet. Maar als het eenmaal achter de rug is, is alles ook meteen weer normaal, zo blijkt uit de epiloog. Dan zit je gewoon met je kersverse echtgenoot op de vloer van je hotelkamer fastfood te eten en realiseer je je: holy shit, we zijn getrouwd!

© afbeelding: Oog & Blik

Klotsende koffie
Er was een tijd waarin ik koffie drinken zonder dat het noemenswaardige gevolgen had voor mijn geestelijke of fysieke toestand. Na een paar koppen koffie in de avonduren sliep ik er geen minuut minder om. Ik merkte ook geen energieboost door koffie te drinken. Door dit roekeloze koffiedrinkgedrag ben ik het echter wel heel lekker gaan vinden, waardoor ik het als vanzelf bleef drinken en het steeds meer routine werd. Tot ik afgelopen week al voor ik in de trein stapte naar de Kiosk rende voor een kop koffie. Ik moest grote haast maken met de klotsende beker in mijn handen, maar ik wist ook: hier had ik de trein best voor willen missen.

Knapmoment
Iedere verslaafde heeft vroeg of laat een knapmoment. Dit was het voor mij. Waar was ik nou helemaal mee bezig? Het ging niet om dorst, want ik had ook gewoon een flesje water in mijn tas, zoals altijd. Het was pure verslaving. Gewenning. Comfort. Ja, koffie is lekker en ja, ik ben wat duffer als ik het niet heb gehad, vooral om kwart voor zeven ‘s morgens. Ook dat is een gevaarlijk moment van inzicht: ik heb dit nodig om te functioneren. Ai.

Cold turkey
Daarom heb ik een besluit genomen. Het zal je niet verbazen wat het is: ik stop met koffie. Cold turkey, ja. Ik heb het niet nodig, want in het weekend drink ik het nooit en dan gaat het ook prima met me. Sterker nog, ik voel me er beter bij. Zonder in al te veel detail te treden heeft koffie een niet zo gezonde uitwerking op mijn stoelgang en ik krijg er ook niet zelden hoofdpijn van, dus behalve verslavend is het ook nog ongezond. En ik weet dat ik na een kop koffie eigenlijk mijn tanden zou moeten poetsen vanwege de aanslag én de mondgeurtjes. Dat tijdperk is ook meteen voorbij.

Momenten van zwakte
Alleen maar voordelen, zou je zeggen. Toch zie ik al op tegen de momenten van zwakte die ik zal hebben, met name in de beginperiode. Ik kom iets te vaak op Utrecht Centraal, met vele aanlokkelijke koffietentjes, en na drie koppen thee op een ochtend heb ik dat geloof ik wel weer even gehad. Toch ga ik het doen. Ik ben in november ook gestopt met vlees eten en houd dat nog steeds vol, dus als ik daar de discipline voor heb, moet het toch ook lukken om geen koffie meer te drinken. En voor de beleving is best een vervanging te bedenken. Thuis heb ik al ontdekt welke: granenkoffie. Gevonden in het gezondheidsvoedingschap, uiteraard.

CC foto: angermann

Het 5km-team bestaat uit Vanessa, Sanne, Femke, Joyce en Marloes. Vanessa ziet het vooral als stimulans om weer te beginnen met hardlopen. Ze heeft wel vaker een loop gedaan van 5 of 6 kilometer, maar de laatste tijd is het er niet van gekomen. Sanne loopt nu sinds een klein jaar en geniet hier erg van, maar tot nu toe deed ze het vooral voor zichzelf. Ze ziet dit als een goede manier om iets te betekenen voor een ander.

Na de blessure
Heel anders is het verhaal van Marloes. Zij trainde tot een paar jaar terug nog minimaal vier dagen per week; twee op de atletiekbaan, een in een loopgroep en nog minimaal een keer per week voor zichzelf. Totdat ze geblesseerd raakte. Nu is ze bijna vier jaar verder en weer begonnen met hardlopen. Ze hoopt in mei weer de 5 kilometer te kunnen lopen. Met een goede training en de loopclinic van Annamarie Thomas moet dat vast gaan lukken.

Voor het goede doel
Joyce volgt verschillende lessen op de sportschool en doet aan tennis, maar hardlopen? Daar heeft ze altijd een hekel aan gehad. Toch roept ze al tijden dat ze wel een keer wil lopen, maar dan wel voor een goed doel. En voilà! Ook Femke beschouwt zichzelf als een echte ambassadeur. Ze is zelf donateur van Plan en heeft ooit een conferentie georganiseerd over geweld tegen meisjes.

Vrij zijn
Het team voor de 10km bestaat naast mijzelf uit Madeleen, Jolanda, Lieneke en Ellen. Madeleen is als voedingsdeskundige bezig met een promotieonderzoek naar de relatie tussen obesitas en type 2 diabetes, dus ze weet als geen ander hoe belangrijk beweging is. Hardlopen is voor haar ook nog eens de perfecte manier om haar hoofd leeg te maken. Hetzelfde geldt voor Ellen, die zich heerlijk vrij voelt als ze loopt. Ze hoopt dat door haar deelname aan de Marikenloop ook de meisjes in Ethiopië dat gevoel van vrijheid zullen ervaren.

New York 2013
Lieneke is samen met een vriendin aan het trainen voor New York 2013. Dat ligt alleen nog behoorlijk ver weg, maar ze gaat nu al haar agenda vrijmaken om te trainen voor de 10 kilometer in mei. Jolanda heeft niet zo veel ervaring met loopevenementen. Ze loopt al twee jaar elke week een à twee keer, maar ze heeft pas twee keer meegedaan aan een wedstrijd. De Marikenloop zal haar vast goed bevallen!

Aan de bak
En dan ondergetekende. Ik loop al zo’n vier jaar, maar elke winter verval ik weer in een soort winterstop. Gelukkig ben ik ondertussen nog wel naar de sportschool geweest waardoor mijn conditie redelijk op peil is gebleven, maar ik ben pas weer sinds een week of drie (na die vrieskou in februari) rondjes aan het lopen. Mijn doel is om de komende tijd minstens twee keer per week de volledige wedstrijdafstand te rennen en het liefst ook wat snelheidsoefeningen te doen, zodat ik niet vlak voor de bezemwagen finish. Daarnaast zou het fijn zijn als ik tegen die tijd wat kilootjes lichter ben. Kortom: ik heb nog genoeg te doen!

We gaan met z’n allen lopen voor het project Leren zonder angst van Plan. Als je ons wilt motiveren (oftewel: verplichten om het te halen omdat we anders een modderfiguur slaan) en een bijdrage wilt leveren aan dit project voor meisjes in Ethiopië, kun je een donatie doen via onze teampagina.

CC foto: Lululemon

Aarsman was jarenlang fotograaf, maar nu maakt hij zelf geen foto’s meer. In elk geval niet meer professioneel. Hij kijkt wel graag naar beelden. Hoewel: het beeld zelf interesseert hem niet zo. Het is het verhaal erachter waar Aarsman naar op zoek gaat. In zijn boek De fotodetective zet hij uiteen wat er op foto’s allemaal wel en vooral niet te zien is.

Een mus op een mok
Terug naar de mussenmok. De foto maakte hij zelf, maar het beeld werd hem op een presenteerblaadje aangereikt. Toen Aarsman koffie ging drinken bij een vriend kreeg hij die geschonken in dit mokje. Het verwonderde hem dat op een mok van de Blokker (want daar bleek het bekertje vandaan te komen) zoiets alledaags stond afgebeeld als een mus. Dat een winkelketen die bekendstond om voetbalsterren en tijgerprints een mus op een mok zette, moest wel betekenen dat er een culturele omwenteling gaande was. Een lofzang op het gewone, het alledaagse: dat zegt iets over de tijd waarin we leven.

De onzichtbare gorilla
Volgens Aarsman zien de meeste mensen de meeste dingen niet. Het bekendste voorbeeld hiervan haalt hij ook aan: een filmpje waarin je moet tellen hoe vaak een bal wordt overgegooid, waardoor je niet ziet dat er een gorilla door het beeld komt. Net als in dit filmpje is het in de fotografie vaak zo dat je wordt afgeleid van de werkelijkheid. Met fotografie kun je alles zo laten zien als je het zelf wilt. Na Geert Wilders’ speech in New York waren er in de media beelden te zien van een geboeid gehoor. In werkelijkheid was er echter maar een handjevol mensen komen luisteren. Vanwege de vooraf gemaakte heisa was het bijna een afgang om dit te laten zien, redeneerden de kranten, en het was ook geen ‘nieuws’. Maar is dat wel zo? Aarsman argumenteert dat een leeg plein ook nieuws kan zijn. Het is het werkelijke verhaal, maar dat kregen we niet te zien.

Prachtig beeld, maar wat zegt het?
Aarsman zet zich af tegen fotografie waarin de werkelijkheid verdraaid wordt, en tegen fotografen die vorm als hoogste goed beschouwen. Een interessant standpunt voor een (voormalig) fotograaf, want in de fotografie draait het juist heel vaak om vorm. Met dit boek zet Aarsman de fotografie in een ander licht. Een foto is pas interessant als er iets mee verteld wordt, vindt hij. Als voorbeeld haalt hij deze overbekende foto van een Afghaans meisje aan. Een prachtig beeld, maar wat zegt het? Vrij weinig; de afbeelding van dit meisje vertelt geen verhaal.

Verhalen in plaats van plaatjes
Aarsman is de eerste om toe te geven dat hij zelf ook weleens ten prooi valt aan de verlokking van een mooi beeld. Zo fotografeerde hij tijdens een bezoek aan het Sherlock Holmes Museum een groep poppen, een statisch en totaal oninteressant beeld, maar wel een eyecatcher. Hij vergat echter de trap in dat museum te fotograferen, terwijl hij juist zo verrukt was over wat hij daarover ontdekte: die trap heeft precies zeventien treden, net als de trap in de boeken over Holmes. Hij moet zich er bewust toe zetten om de verhalen te fotograferen in plaats van de mooie plaatjes. Dat levert geen mooi beeld op, maar is op de lange termijn interessanter om naar te kijken.

Een blauwe sporttas
Ergens midden in het boek staat op een spread een bed in een hotelkamer met daarop een blauwe sporttas. Geen bepaald mooi beeld, maar dan vertelt Aarsman hoe het zit: hij kwam na een lange dag uitgeput op zijn hotelkamer aan en plofte in de stoel bij het raam. Pas na geruime tijd in die kamer dacht hij: hé, zag ik nou net iets op het bed liggen? De blauwe sporttas was niet van hem, maar van een andere hotelgast. Ze hadden hem de verkeerde kamersleutel gegeven. En hij, uitgeteld als hij was, zag in eerste instantie niet eens wat zich pontificaal in zijn blikveld bevond. Net als wij allemaal. Kijk dus om je heen, is zijn boodschap, want er is veel meer te zien dan je denkt.

© foto: Uitgeverij Podium

Blogs, filmpjes, vakantiefoto’s
Met heel veel graven in mijn geheugen zou ik het wel terug kunnen halen, maar heel verheffend zou het niet zijn. Ik herinner me een rijtje blogs, wat filmpjes op YouTube, een album vol vakantiefoto’s van een wel érg vage kennis op Facebook en o ja, in die tijd heb ik ook nog een mok thee leeggedronken. Ondertussen had ik mijn blog allang af kunnen hebben.

Theme Hospital, dagenlang
Ik wil niet eens weten hoeveel minuten, uren, dágen ik al weggegooid heb op het internet. Maar het kan nog veel erger. Als namelijk ergens de tijd wegvalt, is het in een gamewereld. Zelfs de klok die normaal altijd rechtsonder in je beeldscherm te zien is om je er af en toe op te attenderen dat je tijd aan het verspillen bent, is er dan niet. Ik herinner me heel goed de tijd waarin ik me dagenlang kon bezighouden met games als Theme Hospital en The Sims zonder door te hebben dat er alweer een hele middag was omgevlogen.

Time sink
Pas onlangs ben ik erachter gekomen waarom dat is. Ontwerpers van games zorgen ervoor dat je zo veel mogelijk tijd besteedt aan zo klein mogelijke taken. Dit heet Time sink en je komt het vooral veel tegen in MMORPG’s, online spellen zoals World of Warcraft. Het is een time sink als de tijd die je nodig hebt om een taak te voltooien (bijvoorbeeld goudstukken verzamelen om een item te kopen waarmee je hogerop komt) zó lang duurt dat je je lidmaatschap wel moet verlengen. Een ander kenmerk is de repetitieve aard ervan; bijvoorbeeld continu dezelfde route lopen omdat daar veel goudstukken te vinden zijn.

Alles voor een jacuzzi
Ik speel en speelde geen MMORPG’s, maar het fenomeen zie je in veel meer games. The Sims was er zelfs helemaal op gebaseerd. Je moest continu die stomme Sim in de groene waardes houden – en maar zorgen dat er genoeg eten was, en vaak genoeg onder de douche, en weer alles opruimen omdat er anders vliegen kwamen – zodat je weer eens een keer promotie kon maken op je werk, waardoor je meer geld ging verdienen en eindelijk die gave jacuzzi kon kopen. Zoals gezegd: ik wil niet weten hoeveel tijd hiermee heen is gegaan.

Wat een nanoseconde kan doen
Aan dit alles moest ik weer denken toen er afgelopen woensdag, schrikkeldag, bij DWDD een item was over de schrikkelseconde. Er is discussie of die wel of niet moet blijven en wat een seconde voor verschil maakt. In een nanoseconde kun je verliefd worden, zei Diederik Jekel daarop. Robbert Dijkgraaf kwam met de argumentatie dat een computer in een nanoseconde een berekening kan maken die de wereld verandert. Oftewel: zowel voor mensen als voor computers telt elke (nano)seconde. Maar als die twee samenkomen, gaan er miljarden down the drain.

CC foto: Lucas Cobb

Grote herkenningslach
Cornelisse had in elk geval alle schijn mee. Na de verschijning van haar debuut belandde zij niet in een writer’s block, maar schreef ze nog steeds gewoon haar wekelijkse taalcolumn in nrc.next en enkele andere taalgerelateerde stukjes. Ze hoefde maar even te luisteren naar pratende mensen in een café, in de trein of gewoon op straat en de inspiratie vloog haar weer om de oren. Maar daar elke week een trend uit distilleren en er een column over schrijven die keer op keer een grote herkenningslach op mijn gezicht tovert, dat is heel wat anders.

Zomaar
Bij het lezen van dit boek is het net zo. Elk stukje doet me terugdenken aan alle keren dat ik iemand het heb horen zeggen. Wat te denken van de verandering in gebruik van het woord ‘zomaar’. Voorheen gebruikte je dat om willekeur uit te drukken, nu hoor je mensen zomaar zeggen: ‘Het zou zomaar kunnen dat ik naar de sportschool ga.’ Ze weet daarbij ook de intenties van het taalgebruik uitstekend te typeren. De persoon die ‘zomaar’ op deze manier gebruikt twijfelt niet of hij naar de sportschool gaat, maar wil het op een relaxte manier zeggen.

Opmerkelijk, op z’n minst
Naast haar scherpe oor voor taal heeft Cornelisse een scherp oog voor de types die het gebruiken. Zo schrijft ze over een jongen met een zwaar Surinaams accent op Rotterdam Centraal die zegt: ‘En toen dacht ik bij mezelf, dit gaat niet werken.’ Je kunt je meteen voorstellen hoe vreemd dit eruitgezien moet hebben. Opmerkelijk, op z’n minst, en dat vond zij dus ook.

Geen spat ergernis
De grootste kracht van En dan nog iets is dat Cornelisse over de taal schrijft zonder oordeel. Ze signaleert, ze analyseert, maar ze oordeelt niet. Er zit geen spat ergernis in dit boek – terwijl taalliefhebbers, het moet gezegd, zich vaak ook ontpoppen tot irritante taalpuristen – want ze vindt de manieren waarop mensen de taal gebruiken veel te mooi om zich eraan te ergeren. Dat maakt haar tweede boek een heerlijk zorgeloze bron van herkenning en verbazing, net als de voorgaande bestseller.

© foto: Paulien Cornelisse

Comfortabele schoenen
Maar zoals de meeste dingen in mijn leven ging dit redelijk snel voorbij. Ik denk dat ik ongeveer een jaar alto heb gedaan, anderhalf jaar maximaal. Daarna kreeg ik andere vrienden en was het enige wat er nog aan herinnerde, het feit dat ik geen afscheid kon nemen van de comfortabele schoenen. (Dat geldt tot op de dag van vandaag.) Niet veel later zag je bijna helemaal geen alto’s meer in het straatbeeld.

Nu pas is het alto
Toch bestaan ze tien jaar later dus nog steeds. Ik vind dat mooi. Toen ik me als alto kleedde, was er niks alternatiefs aan. Maar als je iets lang genoeg volhoudt, wordt het dat vanzelf wel.

CC foto: Jack Reid

Leren zonder angst
Omdat de Marikenloop voor de tiende keer plaatsvindt, zijn de startbewijzen dit jaar voor alle deelnemers gratis. Met dit sympathieke gebaar wil de organisatie stimuleren dat het aan de loop verbonden goede doel nóg meer wordt gesteund. De Marikenloop heeft gekozen voor het project ‘Leren zonder angst’ van ontwikkelingsorganisatie Plan. Op Ethiopische scholen zijn lijfstraffen en seksueel misbruik aan de orde van de dag: 68 procent van de Ethiopische meisjes is op school misbruikt; 30 procent zelfs verkracht. Geen wonder dat slechts vier op de tien meisjes de basisschool afmaken. Daar wil Plan verandering in brengen. Met het opgehaalde geld worden leerkrachten getraind in kindvriendelijke lesmethodes en maakt Plan scholen toegankelijker voor meisjes door bijvoorbeeld aparte meisjes-wc’s.

Exclusieve extra’s
Met Viva.nl gaan we twee hardloopteams vormen: één voor de 5 en één voor de 10 kilometer. Beide teams krijgen een eigen teampagina waar donateurs ons kunnen sponsoren op weg naar 20 mei. Daarnaast word je als lid van een van beide teams gevolgd op de Viva-blog tijdens de training en voorbereiding. Maar er is meer: als je meedoet met het Viva.nl-team, krijg je een exclusieve clinic van Plan-ambassadeur Annamarie Thomas, heb je bij de Marikenloop een eigen kleedruimte (ik kan je zeggen: dat is verdraaid handig), krijg je een loopshirt, tijdregistratiechip en treinretour en mag je na afloop met het hele team meedoen aan de befaamde pastaparty.

Negen plaatsen
Heb je zin om de uitdaging aan te gaan? Vul dan dit formulier in en geef je op voor de Marikenloop op 20 mei. We kunnen negen Viva.nl-lezeressen plaatsen. Geef in het veld ‘Oplossing’ in het kort aan wie je bent, waarom je mee wilt doen en welke afstand je wilt lopen. We selecteren binnenkort de deelnemers en zullen de komende tijd berichten over de sportieve vorderingen van de teams. Ik trek ondertussen maar weer eens de hardloopschoenen aan, want met achter de computer blijven zitten kom ik er natuurlijk nooit!

Update: opgeven voor het Viva.nl-team is niet meer mogelijk.

CC foto: Geert Schneider

Co-ouderschap
Sara Coster had behalve een kinderwens ook een eisenpakket. Ze wilde haar leven niet helemaal opgeven voor een kind (kan ik me wat bij voorstellen) en daarom leek haar een tochtje naar de spermabank geen goed idee. Liever zou ze het kind opvoeden in co-ouderschap met een homoseksuele man. Zonder het risico dat er ineens een andere vrouw in zijn leven komt leek het haar de ideale oplossing.

Het zijn er twee
Maar ja, vind maar eens zo’n man. Over die zoektocht gaat het eerste deel van het boek dat Coster schreef, De wens en de vaders. Na een paar vruchteloze ontmoetingen en een bijna raak (oftewel: helemaal mis) vindt ze eindelijk de ideale vader. Alleen: het zijn er twee. Simon en Luca op hun beurt waren eigenlijk op zoek naar een lesbisch stel om kinderen mee te krijgen, maar het klikt meteen zo goed tussen de twee partijen dat ze besluiten ervoor te gaan.

Uitgekookte pindakaaspotten
Zo begint het grote bevruchtingsavontuur. Gewapend met uitgekookte pindakaaspotten en geholpen door een vriendin die verloskundige is, is het de bedoeling dat Sara zo snel mogelijk zwanger wordt. Op de cover van het boek is al te zien wat het resultaat van hun inspanningen is, want Sara’s bakfiets zit lekker vol met twee vaders én twee kinderen, maar de weg ernaartoe is hobbelig. Deze beschrijft Sara met veel humor en eerlijkheid. Ze spaart daarbij ook zichzelf niet: als ze na de geboorte van haar eerste ontzettend jaloers wordt zodra haar zoontje bij de mannen is en alles wat Simon en Luca doen haar irriteert, laat ze zichzelf in al haar onredelijkheid zien.

Precies zoals ze wilde
Af en toe vond ik Sara wel erg veeleisend en ik snapte haar motieven ook niet volledig, want als je een kind wilt, dan is dan toch het allerbelangrijkste, en niet de manier waarop. Maar wat ze met dit boek duidelijk aantoont is dat een kind ook een rationele keuze kan zijn en dat je het dan maar beter precies kunt doen zoals je het zelf wilt. Uiteindelijk wordt iedereen daar het gelukkigst van: zijzelf, de vaders en zeker ook de kinderen.

© foto: LJ Veen

IJzersterk statement
Het merk heeft namelijk een filosofie. En met een filosofie kun je heel interessant doen. CCR staat voor California Christiania Republic, en dat staat weer voor vrijheid met een vleugje hipster. California was ooit het hippieparadijs, in Christiania (Denemarken) leven ze tot op de dag van vandaag in love & peace met elkaar. Een ijzersterk statement dus voor een merk dat jumpsuits maakt, want met een jumpsuit aan is iedereen gelijk.

Dichtgestikte Snuggies
Een beetje tegenstrijdig lijkt dat wel, gegeven de volgende tekst op hun website: “De persoonlijke vrijheid en individualiteit die de jumpsuit van CCR met zich meebrengt, blijkt in te slaan als een bom.” Dat laatste is waar; celebrities lopen ermee weg. Katy Perry, Rihanna, Ellie Goulding en Britney Spears hebben zich al schaamteloos laten vastleggen in een CCR-jumpsuit, dus er bestaat een goede kans dat het straatbeeld deze zomer gedomineerd wordt door roze, gele, groene en blauwe dichtgestikte Snuggies met een ster erop. Allemaal geweldig, maar is dit nu een uiting van individualiteit? Is dit nu de manier waarop we onze identiteit willen vormgeven?

Visionair
Veel vormelozer kan het volgens mij niet. Maar misschien is dat juist de bedoeling. Door elke vorm van individualiteit uit onze kleding weg te halen, komt de focus weer te liggen op wat er onder het uiterlijk zit. Sterker nog: volgens bedenker Tonny Sorensen verandert de drager er zelfs door. “De eenvoud van het ontwerp, gecombineerd met de jeugdige vrolijkheid, zorgt voor een directe transformatie van de drager. Iedereen [...] voelt zich bevrijd en geïnspireerd om als een free bird van het leven te genieten.” Het lijkt erop dat wat hij verkondigt nog waar is ook. Als deze man zich zonder blikken of blozen laat filmen in een opgepimpt roze huispak, moet er wel een kern van waarheid in zitten. Een visionair, dat is hij. En dan doet stijl er niet meer toe.

CC foto: still uit filmpje

Campusleven
Om uit te kunnen leggen wat ik zo goed vind aan dit boek, is een kleine voorgeschiedenis nodig. Ik ben gek op alles wat gaat over Amerikaanse universiteiten. Films en boeken die zich afspelen op een campus – iets wat wij in Nederland niet in die vorm kennen, wat het nog eens extra interessant maakt – hebben bij mij altijd al een streepje voor. En laat De kunst van het veldspel zich nu van a tot z afspelen op Westish College, een van de vele doorsnee universiteiten die de Verenigde Staten rijk zijn. Maar de gebeurtenissen daar zijn uiteraard allerminst doorsnee.

Mozaïek
Het boek heeft verschillende hoofdpersonages (het is ook behoorlijk dik), waarvan de belangrijkste zijn de rector, Guert Affenlight, zijn dochter Pella, en enkele honkbalspelers uit het universiteitsteam: Mike Schwartz, Henry Skrimshander en Owen Dunne. Laat je vooral niet afschrikken door de wat wonderlijke namen; die zeggen niets over de personages. Het verhaal begint met Skrimshander, die door Schwartz wordt opgemerkt als groot honkbaltalent en gescout voor het team van Westish. Langzamerhand komen ook de andere karakters in beeld en worden hun eigen achtergronden geïntroduceerd. De dosering hiervan is precies goed en alles grijpt in elkaar, waardoor de mozaïekconstructie nooit verwarrend is of storend.

Verboden relatie
Natuurlijk heeft De kunst van het veldspel, zoals elk boek, sterke en minder sterke passages. Of eigenlijk moet ik zeggen: overweldigende en gewoon goede passages; waarbij de laatste daardoor schril afsteken terwijl ze het eigenlijk niet zijn. Het meeslependst waren voor mij de stukken over de relatie tussen Affenlight en Owen, die de rector koste wat kost geheim wil houden. Harbach beschrijft prachtig de botsing tussen een overdaad aan liefde van Affenlight voor de jonge student, die ook nog van hetzelfde geslacht is als hij, en het verboden karakter van hun relatie.

Heel hard speuren
Is er dan helemaal niets op het boek aan te merken? Misschien wel, als ik heel hard zou speuren, maar ik kan op dit moment niets bedenken, en dat terwijl het alweer een ruime drie weken geleden is dat ik het boek uitlas. Harbach heeft tien jaar gedaan over het schrijven van deze roman. Ik ben ervan overtuigd dat het minstens even lang gelezen zal worden.

© foto: De Bezige Bij

Mede mogelijk gemaakt door mij
Of het komt doordat ik ben veranderd of doordat de tv is veranderd, ik weet het niet. Feit is dat ik tijdens een gemiddelde RTL4-avond alleen maar reclame zie. Verpakt als emotelevisie, kookshow of talentenjacht worden continu merken en producten in beeld gebracht. Het begint al bij de blokjes ‘dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door’. Daar zal nooit staan dat het mede mogelijk is gemaakt door visagisten, presentatoren, kandidaten en natuurlijk door mij, de trouwe kijker, maar wel dat tien verschillende bedrijven er geld in hebben gepompt. Want zonder sponsoring kun je het vergeten als programmamaker.

Gelukkig, lekkere suikervrije snoepjes
Al die bedrijven willen daar natuurlijk wel wat voor terug. Airtime, niets zo waardevol als dat. Hun sponsorgeld wordt moeiteloos omgezet in reclame die geen reclame is: Martijn Krabbé staat tijdens Uitstel van executie vrolijk een kwartier bij Houtsma Keukens in de showroom leip te doen en de arme dikke kindertjes in Help mijn kind is te dik krijgen gelukkig lekkere suikervrije snoepjes van Slimpie om het leed te verzachten. Ondertussen vraag ik me af waar ik nou eigenlijk naar zit te kijken.

Wat een snob
Vroeger, toen thee alleen weg te krijgen was met een volle pot suiker erin, werd er weleens opgemerkt: ‘Drink je nu thee met suiker of suiker met thee?’ Hetzelfde schiet door mijn hoofd als ik weer eens op de commerciële zender beland. Kijk ik nu televisie met reclame of reclame met televisie? De trieste conclusie is dat het laatste aan de orde is. En dan kan ik het niet helpen dat ik, snob die ik ben, denk: ik kan maar beter een boek gaan lezen.

CC foto: Mitch98000

Troosteten
“Dit is geen dieetboek. Geen zelfhulpboek. Geen gouden anti-obesitaspil of de oplossing voor of tegen alles. Dit is gewoon een boek over een vrouw die er ineens achter kwam dat ze dik was en hoe dat besef haar wereld veranderde”, schrijft ze in haar voorwoord. Verhoeff dacht lange tijd dat ze er nog best goed uitzag, tot ze van wildvreemden opmerkingen kreeg over haar gewicht. “Twintig of dertig kilo minder en ik had je wel willen doen”, dat soort dingen. In plaats van die twintig of dertig kilo eraf te werken zocht ze echter haar troost in eten, eten en nog meer eten.

Vet voor zes
In dit boekje schrijft ze openhartig over haar eetverslaving. Ze vergelijkt die met andere eetstoornissen, want de basis is hetzelfde: ze kon haar emoties niet meer de baas en zocht haar toevlucht in eten. En dan niet per se lekker eten. Nee, gewoon veel, vaak en vies. Het tankstation werd haar belangrijkste dealer van chocoladerepen en zulks en in de snackbar bestelde ze voor zes personen vet voedsel, dat ze in haar eentje opat.

Gewichtloos in het water
Behalve over het eten schrijft Verhoeff over hoe het is om dik te zijn. Dat je dijen tegen elkaar schuren op warme dagen. “Je hoort er nooit iemand over,” beweert ze, “maar ik weet zeker dat andere dikke vrouwen hetzelfde hebben.” (Klopt. Ik ook.) Dat het water de fijnste plek is om te vertoeven omdat je daar gewichtloos bent, mits het je lukt om op een onopvallende manier in het zwembad terecht te komen. Dat je beter niet met een ijsje in je hand over straat kunt lopen, omdat je de blikken die dat oplevert heus wel voelt. Dat de zogenaamd behulpzame opmerkingen in de trant van: “Maar het is toch simpel: gewoon minder eten en meer bewegen” je na tien keer meer dan de neus uit komen. Dat soort dingen dus.

Schop onder de kont
Allemaal heel herkenbaar, mag ik wel zeggen. Alleen soms iets té. Het boek biedt vooral een heleboel overpeinzingen die ik zelf ook al meermalen heb gehad, en weinig aanzet om het om te draaien. Heel in het kort beschrijft Verhoeff hoe bij haar de knop om ging en hoe een therapeut haar heeft geholpen om van haar eetverslaving af te komen, maar dat is zo minimaal dat ik niet geloof dat iemand er iets aan zou hebben. Oftewel: 10 voor de herkenbaarheid, vette onvoldoende voor de bruikbaarheid.

© foto: Lev.

Systeemclash
Eens in de zoveel tijd moet je eraan geloven. Gmail vindt het wel prima als je eeuwenlang hetzelfde wachtwoord behoudt, maar bedrijven neigen toch naar iets meer beveiliging van het netwerk. En terecht. Maar dat maakt het er voor mensen zoals ik niet makkelijker op. Het duurt behoorlijk lang voor ik een combinatie goed in mijn hoofd heb geprent. Het telefoonnummer van mijn beste vriendin op de middelbare school kan ik nog steeds blindelings op de telefoon intikken, maar voor ik een nieuw wachtwoord in mijn systeem heb zitten, wil het systeem het alweer vervangen.

Onomkeerbare foutmelding
In de loop van de jaren heb ik daarvoor een tamelijk ingenieus afwisselsysteem bedacht. Het ene mailadres heeft het ene wachtwoord, het volgende weer een andere en bij mijn bank heb ik wederom iets anders bedacht. Drie verschillende wachtwoorden dus waaruit ik naar believen kan kiezen. Mocht het een keer misgaan omdat ik niet heb onthouden welke waarbij hoort, dan probeer ik het nog eens met een van de andere opties, en voordat er een onomkeerbare foutmelding komt (ná die drie keer dus) heb ik het al goed geraden.

Peinsde me suf
Helaas bleek ik bij het betreffende bedrijfssysteem al mijn wachtwoordtroeven al te hebben uitgespeeld. Ik probeerde het nog, maar kreeg telkens een pop-up waarin stond: ‘U hebt dit wachtwoord de afgelopen drie jaar al gebruikt. Kies een nieuw wachtwoord.’ Alsof het zo makkelijk is! Ik keek om me heen op zoek naar inspiratie en peinsde me suf over een goed te onthouden, maar sterk wachtwoord. Het antwoord kwam in de vorm van een collega die juist op dat moment vroeg of ik iets van de koffieautomaat wilde. Ik bestel doorgaans de café au lait en die kies je door eerst een 4 en dan een 3 te toetsen: een combinatie die ik zowaar weet te onthouden. Dankbaar voor deze ingeving toetste ik het nieuwe wachtwoord in. CafeAuLait43*, zie dat maar eens te kraken.

Welkom7
Bij de lunch had ik het nog even met de collega’s over dit jaarlijks terugkerende probleem. ‘O,’ merkte een van hen op. ‘Daar doe ik helemaal niet moeilijk over. Ik houd al jaren Welkom aan, maar elke keer met een oplopend cijfer erachter.’ Ik geloof dat ze inmiddels bij 7 was. Een andere collega had er een nog makkelijkere oplossing voor: zij schrijft het huidige wachtwoord gewoon in haar agenda.

Gehaaide hacker
Ik was geschokt door deze nalatigheid, vanzelfsprekend, en trots op mezelf dat ik een wachtwoord had gekozen dat zelfs de meest gehaaide hacker het hoofd op hol zou brengen. Ik dacht er alleen even niet aan dat voor mijzelf hetzelfde zou gelden. Toen ik even later terugkwam bij de pc, die zichzelf tijdens de lunch in slotstand had gezet, kwam de echte test. Ik typte uiteraard zonder nadenken mijn oude wachtwoord in en kreeg een dikke foutmelding. Helaas, het zal nog wel even duren voor het in mijn systeem zit. Tot die tijd blijf ik het herhalen: CafeAuLait43, CafeAuLait43, CafeAuLait43…

*Dit is een gefingeerd wachtwoord.

CC foto: YoAmes

Ezelsoren, etensresten
Ik ben heus niet zo iemand die overdreven voorzichtig met haar boeken omgaat. Een paperback mag van mij best een knak in de rug hebben (graag zelfs, dat leest veel makkelijker) en van een stickerrestje op het omslag word ik niet panisch. Maar sommige dingen zijn gewoon lelijk en soms zelfs ronduit smerig. Ezelsoren, etensresten; ik heb zelfs weleens een niet te definiëren gele smuts in een boek aangetroffen. Dan zet ik het niet meer met een gelukkig gevoel terug in de kast.

Vragen, vragen, vragen
Je zou zeggen dat het minder erg is als je weet van wie het is. Wanneer een vriendin of je moeder een vlek in je boek maakt, hoef je je tenminste niet af te vragen welke smeerkees er verantwoordelijk voor is. Echter alle andere vragen blijven overeind. Wat heeft hij/zij ermee gedaan dat deze rare vlek is ontstaan? Er de tuin mee geschoffeld, de kont mee afgeveegd, koffie overheen gemorst, of viel er zomaar een snotje uit zijn/haar neus dat nu tussen mijn pagina’s geplakt zit? Dit zijn vragen die je uiteraard niet kunt stellen. Het zal altijd een mysterie blijven, en het boek in kwestie zal ik nooit meer aanraken.

Wat niet in de kast staat, kun je niet uitlenen
Omdat ik al een paar jaar bekendsta als alternatieve bibliotheek zonder abonnementskosten, is het ook nogal lastig om ineens te zeggen: nee, jou wil ik niets meer lenen. Ik kan natuurlijk wel subtiel laten weten dat ik liever niet heb dat het boek meegenomen wordt naar plekken waar ik met mijn handen niet zou willen komen, maar ik vraag me af hoe subtiel je zoiets kunt interpreteren. Toch geloof ik dat ik nu de oplossing heb gevonden voor dit aloude probleem: een e-reader. Sinds een paar weken lees ik mijn boeken digitaal en wat niet in de kast staat, kun je ook niet uitlenen. De bits en bytes blijven altijd heerlijk schoon en ezelsoren hoef je niet te maken, want de reader onthoudt uit zichzelf waar je gebleven bent. Het enige nadeel is dat ik mijn boeken niet meer kan uitlenen aan vrienden en familie, waardoor zij ze niet lezen, en ik niemand heb met wie ik erover kan praten. Daar moet ik nog even wat op bedenken.

Foto: privébezit

Afstand
Het was de eerste keer dat ik zo van iemand in de ban raakte. Het leek geheel willekeurig en ik vertelde niemand erover, alsof het mijn geheim was dat ik zo’n fan was van Marianne Timmer. Maar hoewel ik alles over haar las wat ik in handen kon krijgen, bleef ze op een grote afstand: ik las alleen maar óver haar. Ik kan zonder enige gekheid zeggen dat het een prachtige tijd was. Het fanatisme ging weer over, ik weet niet meer precies hoe snel, maar Marianne Timmer is altijd speciaal voor me gebleven.

Ik wilde alles weten
Hoe anders is dat nu. Ik zag afgelopen donderdag de uitzending van Het mooiste meisje van de klas (de titel ‘Het meisje met het meest bijzondere verhaal van de klas dat er ook best goed uitzag indertijd’ was wat te lang) waarin Petra Stienen centraal stond. Ik had haar al eens bij Pauw & Witteman gezien om te vertellen over de Arabische wereld, waarbij ze een intelligente indruk maakte, maar haar persoonlijke verhaal kende ik niet. Tijdens de uitzending werd ik getroffen door haar doorzettingsvermogen, de persoonlijke offers die ze heeft gemaakt om haar doelen te bereiken en de algehele goed in elkaar gezette sfeer van het programma. Kortom: ik zat een potje te grienen voor de tv en wilde onmiddellijk alles over haar weten.

Dat hoort niet
Dankzij het internet is dat mogelijk geworden. Ik las eerst wat interviews, las over het boek dat ze een paar jaar geleden publiceerde, tot dusverre ging het allemaal goed. Mijn bewondering groeide zelfs iets, want ze heeft bijzondere dingen gedaan. Maar daar houdt het niet op. Want Petra Stienen heeft ook Twitter. Daarop stonden afgelopen donderdag zeer zeker enkele interessante tweets. Helaas echter ging het merendeel over een treinvertraging van Den Haag naar Brussel. ‘Heerst er een vloek op de trein?’ ‘Fijn voorspelbaar, de terugweg is ook weer in slowmotion.’ Dit is me veel te gewonemenserig: iemand die zo’n inspirerend leven leidt, waarom zou zij zich druk maken over een beetje vertraging? Dat klopt niet. Dat hoort niet.

Iconisch
Zo gebeurde het dat ik op dezelfde avond gefascineerd raakte door deze vrouw en meteen weer werd teruggeworpen. Ik kan je verzekeren, met Marianne Timmer duurde dat een stuk langer. Het internet heeft ons veel gebracht en ik zou het niet meer willen missen, maar ik zou af en toe wel terug willen naar de tijd dat iconen iconisch bleven, in ieder geval in mijn beleving.

Foto: still uit aflevering Het mooiste meisje van de klas

© foto: Cargo

Ziet er goed uit, tot ziens
Bij mijn vorige tandarts bestond de halfjaarlijkse controle uit: liggen, mond wagenwijd open, even met de spiegel en schraper erlangs, ziet er allemaal prima uit, tot over zes maanden. Zo niet twee weken geleden. Het jaar was net begonnen en de tandarts ook, dus in een dubbel geval van goede voornemens besloot ze mijn mond volledig te onderzoeken.

Hoe is het mogelijk?
Ze begon rustig met een schrapertje, waarmee ze al één gaatje ontdekte. ‘Heel klein hoor, echt een beginner.’ Ik vroeg me af of het door mijn eigen nalatigheid kwam of door die van de vorige tandarts, maar veel tijd om daarover na te denken was er niet, want er moesten ook bitewings komen. Op deze doorlichtingen van mijn beide mondkanten was te zien dat er nog twee gaatjes verstopt zaten: eentje onder een vulling (hoe is het mogelijk?) en de andere tussen twee kiezen in.

Uitstekende mondhygiëne
‘Floss je wel?’ vroeg ze me, op een toon die impliceerde: ik heb allang gezien dat je dat niet doet, wandelende bacteriekolonie. Maar ik heb juist een heel goede mondhygiëne: twee of drie keer per dag poetsen, netjes flossen, af en toe gorgelen met mondwater – ik ben een rolmodel in de gebitsverzorging. ‘Maar floss je dan ook tussen je kiezen?’

Wat een ruimte!
Eh… ‘Moet dat dan?’ vroeg ik verbaasd. Ze tut-tutte me nog net niet en legde uit dat voortanden alleen afhappen, terwijl kiezen alles vermalen, ergo: veel meer rotzooi die gaatjes veroorzaakt. Dus sinds twee weken floss ik tussen mijn kiezen en ik moet zeggen, er is een wereld voor me opengegaan. Er is vooral heel veel ruimte tussen mijn kiezen opengegaan. Waar eerst de bacteriën welig tierden, heb ik nu ruimte tussen de kiezen. Ze wiebelen af en toe zelfs wat heen en weer. Maar dat kan ook zijn omdat ze beven van angst voor de ingreep die in de agenda staat, want ondanks dat ze nu elke dag geflosst worden, is het leed al geschied. Dan rest alleen nog de boor.

CC foto: Pink Sherbet Photography

Lijkt nergens op
Voor een schrijver lijkt het me heerlijk: de vrijheid om de bestaande wereld zo aan te passen dat alles mogelijk is. Dat is wat Karen Russell in haar debuutroman heeft gedaan. Ze schrijft over de omgeving waar ze vandaan komt, namelijk Florida en de moerassen die je daar vindt, maar plaatst binnen dat kader een bij elkaar gefantaseerde wereld die weinig te maken heeft met het hedendaagse Amerika. (En evenmin met Amerika in een andere tijd, om eerlijk te zijn.)

Ster van het park
De familie Bigtree – vader Chief, moeder Hilola, zoon Kiwi en dochters Osceola en Ava – exploiteert op een eiland een alligatorpark, Swamplandia! Hilola is de ster van het park: om haar met de alligators te zien worstelen, komen mensen met een veerdienst die veertig minuten heen en veertig minuten terug duurt vanaf het vasteland. Maar Hilola Bigtree heeft kanker en overlijdt daaraan. De toeristen komen ineens niet meer, de schulden lopen hoog op: er moet iets gebeuren.

Wereld der Duisternis
Dat heeft Karen Russell geweten ook. Terwijl Osceola, die toch al niet honderd procent was, zich verliest in een fantasie waarin zij trouwt met de geest van een jongen die jaren geleden in deze moerassen om het leven is gekomen, gaat Kiwi naar het vasteland. Hij krijgt een rotbaantje in de Wereld der Duisternis, het themapark dat er mede voor heeft gezorgd dat de toeristen na zijn moeders dood Swamplandia! links laten liggen. Kiwi maakt daar snel carrière. Ondertussen heeft ook de Chief het eiland verlaten, waardoor Ava alleen achterblijft. Ze gaat op zoek naar haar zus, maar stort zich daarmee in een gevaarlijk avontuur.

Gebrek aan realisme
Kun je het nog volgen? Ik neem het je niet kwalijk als dat niet het geval is. De fantasiewereld wordt steeds vreemder, waardoor ook ik op een gegeven moment geen idee meer had wat ik nu eigenlijk aan het lezen was. Laat staan dat het lot van de familie Bigtree me nog iets kon schelen. Terwijl het zo goed begonnen was, begon het me werkelijk te vervelen. Magisch-realisme is gebaat bij een sprankje magie, maar ook bij realisme. En daar ontbreekt het naarmate Swamplandia! vordert, steeds meer aan. Jammer, want talent heeft Karen Russell zeer zeker, vooral in stijl en taal. Nu moet ze alleen haar fantasie nog wat beteugelen.

© foto: Uitgeverij Contact

Kip en ei
Ik wil niets afdoen aan de gevolgen van de crisis: die zijn voor sommige mensen gewoon ruk, al ken ik die mensen persoonlijk niet. Wel vraag ik me steeds meer af wat nu de oorzaak daarvan is. Oké, het begon met een bankencrisis. Maar zoals het er nu voorstaat, lijkt het eerder alsof de crisis veroorzaakt wordt door de crisis – en vooral door de aandacht daarvoor. Elke keer dat je het woord hoort of leest, krijg je weer een seintje: je kunt beter niet te veel uitgeven. Het schijnt zelfs dat koffieverkopers in de trein net zo goed de moeite niet kunnen nemen als de crisis op de voorpagina van de Metro staat, omdat iedereen dan angstvallig de hand op de knip houdt.

Minder ver, minder lang, minder luxe
Zo wordt de crisis een self-fulfilling prophecy. Elke keer dat een onderzoeksbureau een publieksonderzoek doet naar de gevolgen van de crisis, worden de ondervraagden weer even aan het denken gezet. In januari, de nationale vakantieboekmaand, gaan deze mensen zich dan afvragen: moeten we dat nu eigenlijk wel doen? Het is tenslotte crisis… Misschien dit jaar toch maar wat minder ver weg, wat minder lang en wat minder luxe. En voilà: de vakantieaanbieders verdienen weer wat minder, waardoor ook zij de crisis gaan voelen. (Pas deze redenering gerust toe op allerlei andere goederen en diensten.)

Sombere berichten
Dus ja, ik vraag me weleens af hoe het met de crisis zou zijn geweest als er niet elke dag sombere berichten over ons zouden worden uitgestort. Als we allemaal wat optimistischer zouden zijn, zou dan de crisis sneller voorbijgaan? Misschien zelfs al helemaal niet meer bestaan hebben? Maar we hebben niet geluisterd naar de positieve boodschap van Dries Roelvink en hij is inmiddels ook nergens meer te bekennen, net nu we hem zo hard nodig hebben.

Geld kun je niet eten
Eerlijk is eerlijk: ook ik maak me af en toe schuldig aan zorgelijke gedachten over de staat van de economie. (Ondertussen maak ik me overigens een stuk minder zorgen over de staat van het milieu, want dat is wonderwel gebaat bij minder productie, minder transporten en minder van alles.) Maar dat weerhoudt me er niet van om wat ik
heb, gewoon uit te geven. Het komende voorjaar zullen mijn vriend en ik met een gerust hart een inrichting voor ons nieuwe huis bij elkaar kopen, want daar hebben we voor gespaard. Net zo goed geven we geen euro minder uit aan boodschappen. Geld kun je niet eten, dat is nog steeds een waarheid als een koe. En erop blijven zitten? Een bank zit veel lekkerder.

CC foto: Nelleke Poorthuis

Etiketjes
Niet dat ik Eugenides stom vind, of Franzen. Integendeel, ik vind ze allebei geweldig. Zo geweldig zelfs dat de een de ander wat mij betreft niet nodig heeft om zichzelf te verkopen. Ik snap best dat in de hoogtijdagen van Dan Brown de complotthrillers als paddenstoelen uit de grond schoten en dat een debutant vorig jaar het etiket ‘Voor de lezers van Herman Koch’ kreeg. Je moet immers wat om een schrijver in de markt te zetten, en een vergelijking met een bestsellerauteur is een makkelijke manier om dat te doen.

Pulitzer Prize-winnaar
Prima dus. Maar niet voor Eugenides. Zijn debuut De zelfmoord van de meisjes was een van de eerste boeken die ik met zelf verdiend geld kocht. Ik vond het geweldig. Vanwege het onderwerp, omdat ik zelfmoord in die tijd hoogst intrigerend vond, maar ook omdat ik als vijftienjarige al aanvoelde dat het geschreven was door een uitmuntende schrijver. Ook zijn tweede roman Middlesex, die ik pas een paar jaar geleden las omdat voor die tijd de omvang me tegenstond (544 pagina’s, toen vond ik dat nog veel), is een meesterwerk. Het won niet voor niets de Pulitzer Prize.

Moeilijk te overtreffen
Zeg nu zelf: zo’n auteur heeft toch geen vergelijkingsstickertje nodig? Wat mij betreft heeft Huwelijk ook geen verdere aanbevelingen nodig, want ik heb het met zo veel plezier en bewondering gelezen dat ik nu al bang ben dat geen ander boek het dit jaar zal overtreffen. Wat nog eens extra knap is omdat dit boek, in tegenstelling tot zijn eerdere werken, geen hoogdravend thema heeft. Het gaat over een studente, Madeleine, en haar relaties met Leonard Bankhead, geniaal maar manisch-depressief, en Mitchell Grammaticus, ideale schoonzoon maar behoorlijk saai. Jeffrey Eugenides weet alle drie deze karakters, plus alle bijpersonages, even treffend neer te zetten. Met al hun wensen, angsten, hun rariteiten en de dingen die zo herkenbaar zijn. Alle observaties van het leven zijn minstens net zo goed gedaan. Dit is gewoon een geniaal boek, waar je het ook mee vergelijkt – of juist niet.

© foto: Prometheus

Zeer sfeervol
Uiteraard is er ook een website opgezet om Zuid-Limburg te promoten. Daarop worden succesvolle mensen geprofileerd die naar ‘the bright site of life’ zijn verhuisd. (Ik wilde typen ‘geëmigreerd’, maar dat is het natuurlijk niet. Officieel niet.) Ze zijn unaniem lovend over hun nieuwe leefomgeving. In Zuid-Limburg hebben ze rust gevonden, ruimte, maar ook een plek om hun bedrijven en zichzelf te ontwikkelen. Dat alles is zeer sfeervol in beeld gebracht, zoals in dit filmpje met schrijfster Marente de Moor. Ze loopt in een lang vest en op comfortabele laarzen door het Limburgse land, met een golden retriever aan haar zijde. Haar historische huis heeft uitzicht op de golvende weiden en de lichtinval is overal even prachtig.

Fout van mijn leven
De filmpjes zijn zo overtuigd dat ik op een gegeven moment dacht: ik heb de fout van mijn leven gemaakt! Ik had naar Limburg moeten gaan, niet naar Drenthe! Dat is natuurlijk precies wat ze wilden bereiken toen ze het volledige marketingbudget van alle Zuid-Limburgse gemeenten in één grote campagne stopten, en het lukt ze nog ook. Voor ik het weet, ben ik aan het kijken naar huizen in Maastricht en een omtrek van vijftien kilometer. Het lijkt me heerlijk om in een mum van tijd in Parijs te zijn of in Keulen, en ik droom ook al van de wijn die van mijn eigen land komt.

Ontegenzeggelijk aantrekkelijk
Wat blijkt: ook voor de prijs hoef je het niet te laten. Dit leuke appartementje is al voor € 89.500 van jou (ik ben geen cijfer vergeten!) en voor ietsje meer ben je zelfs eigenaar van een vrijstaande woning. Oké, er moet nog wat aan geklust worden en het is niet het huis van Marente de Moor, maar aantrekkelijk is het ontegenzeggelijk.

Het was maar een illusie
Totdat je een kijkje gaat nemen op locatie, tenminste. In Zuid-Limburg aangekomen blijkt de zon helemaal niet altijd te schijnen. Sterker nog: veel steden in deze omgeving zijn ronduit grauw. En de voice-over in de reclame blijkt grove misleiding: als er hier al mensen zijn die zo praten, dan zijn ze zeer zeldzaam, want de meeste hebben een accent dat pijn doet aan mijn oren. Het duurt bovendien minstens een uur voordat je vanuit Zuid-Limburg ergens anders in Nederland bent aangekomen, en helaas is het een illusie om te denken dat nu Luik, Keulen en Parijs in de achtertuin liggen, deze steden méér worden dan af en toe een stedentripje. Net zoals ik weet dat het een illusie is dat ik met een lang vest en comfortabele laarzen door het Limburgse land zou gaan wandelen met een golden retriever aan mijn zijde. Dat doe ik in Drenthe immers ook nooit. Kortom, dat hele Zuid-Limburg is een illusie. Maar wel een heel mooie.

CC foto: Clownhouse III

Vervelen
En toch valt het tegen. Tijdens de eerste verhalen ging het nog wel, want het is best leuk om te lezen hoe Cindy in Ghana verliefd wordt op Apollo en wat Esther ziet in de Peruaan David. Ook is het best leuk om te lezen wat voor aanpassingsobstakels een ander land opwerpt, welke dingen je van Nederland kunt missen en hoe mooi het is dat de liefde dit alles overwint. Maar na een paar verhalen gaat dit toch vervelen.

Opgevuld gemis
Het is namelijk bij de meeste verhalen hetzelfde. Of de bestemming is te dichtbevolkt en crimineel, waardoor de vrouwen niet zomaar de straat op kunnen, of het is er juist te dunbevolkt, waardoor het geen zin heeft om de straat op te gaan omdat er niks te beleven is. En natuurlijk missen alle vrouwen bij tijd en wijle hun familie, de Nederlandse tradities en bepaalde Nederlandse voedingswaren. Gelukkig biedt het nieuwe land daarvoor in de plaats ook een aantal exotische gerechten, zodat het gemis iets kan worden opgevuld. Op een gegeven moment denk je dan: nu weet ik het wel.

Geen frictie
Toen dit boek me na een paar interviews begon te vervelen, duurde het nog even voor ik snapte waarom. Totdat de serie weer op tv was. Wanneer je een meisje ziet verhuizen naar het buitenland omdat ze daar haar grote liefde heeft ontmoet, kun je op de bank denken: tjonge jonge, wat een naïviteit, dat gaat vast nooit goed, zie je wel, ze hebben nu al ruzie – et cetera. De schrijfster van het boek daarentegen laat de vrouwen in eigen woorden vertellen wat er zo geweldig is aan een liefde in het buitenland. Er is nauwelijks ruimte voor de frictie die je op tv wel altijd ervaart. Heel af en toe wordt in een bijzin een ruzie of tijdelijke breuk genoemd, maar daarna is alles weer rozengeur en maneschijn.

In need of drama
Het lijkt ook wel alsof de stellen in het boek erop zijn uitgezocht dat ze nog samen zijn. Of misschien wilden de andere stellen niet meewerken, waardoor de schrijfster onverhoopt zat opgescheept met alleen maar verhalen die overlopen van liefde. Wanneer één stel uiteindelijk toch nog uit elkaar gaat (Eva en Phil, Australië, seizoen 3) willen ze achteraf niet meer praten of is er geen tijd voor een toelichting, want het hele zoetsappige verhaal staat afgedrukt, met alleen aan het eind de vermelding dat Eva en Phil helaas uit elkaar zijn. Dat bevredigt mijn behoefte aan drama totáál niet.

© foto: The house of books

Van hier tot Tokio
Op diverse vergelijkingssites kun je vliegtickets zoeken bij alle aanbieders, en daar rolt vrijwel altijd binnen een paar seconden een heel aantrekkelijke deal uit. Ik ben daar gevoelig voor. Als ik zie dat ik in maart voor maar 550 euro per persoon retour Tokio kan, denk ik: verdorie Petra, waarom heb je nog niet geboekt?

Hevig verlangen
Behalve voor Tokio zoek ik de prijzen voor New York (daarvan heb ik na mijn eerste bezoek nog lang geen genoeg), voor Stockholm (leuk in de winter dus op korte termijn aantrekkelijk), voor Barcelona (daar is het nu al lekker warm dus óók op korte termijn aantrekkelijk), voor Toronto (daar verhuist een vriendin binnenkort naartoe) en voor alle andere bestemmingen die hoger of lager op mijn verlanglijstje staan. Ik mag wel zeggen dat er weinig is waar ik heviger naar kan verlangen dan naar mijn eerstvolgende reis.

Opgetrokken wenkbrauwen
Ik heb echter met mezelf afgesproken dat ik in 2012 nergens naartoe ga, een afspraak die ik heb bezegeld door het aan een heleboel mensen te vertellen. In april wordt namelijk het huis opgeleverd dat ik samen met mijn vriend heb gekocht – een van de weinige dingen waar ik nog sterker naar verlang dan mijn eerstvolgende reis, en bovendien een stuk concreter. Er zitten dus meer dan genoeg kosten aan te komen. Het zou me derhalve minstens een paar opgetrokken wenkbrauwen opleveren als ik aankondig ineens toch een paar tripjes in de agenda te zetten.

Heel even, heel levendig
Zodoende hebben vliegticketsites voor mij momenteel een vergelijkbare functie als Funda: ik kan naar hartenlust bekijken wat er voor mij allemaal níét in zit. Het is een soort ziekte om jezelf zo te kwellen, vermoed ik, maar op de een of andere manier is het uiterst bevredigend om te bedenken: ik zóú in maart de kersenbloesem in Japan kunnen zien. Dat idee alleen al, het me heel even heel levendig kunnen voorstellen, is het meer dan waard.

CC foto: Yoshimai

Grijsgedraaide genialiteit
Ik zal de eerste zijn om toe te geven dat de nummers van Queen me soms de strot uit komen. De meeste zijn simpelweg grijsgedraaid, waardoor de genialiteit ervan niet meer zo opvalt. Dat alles veranderde volledig toen ik de biografie van Freddie Mercury las. Journalist Lesley Ann Jones, die indertijd veel met bands meereisde om verslag te doen voor allerlei kranten en tijdschriften, kende Queen persoonlijk en was gefascineerd door Freddie. Ze heeft in het boek persoonlijke ontmoetingen en ervaringen verwerkt en heeft met meer bekenden van Freddie gesproken dan een journalist ooit tevoren heeft gedaan.

Epischer dan je kunt bedenken
Maar hoe goed de biograaf ook is, een biografie staat of valt met het onderwerp. Het beschreven leven moet het liefst groots en meeslepend zijn. Daaraan voldoet dat van Freddie Mercury op alle fronten. Zijn eenzame jeugd, de worstelingen met zijn seksualiteit, de toewijding aan de muziek, grote liefdes en vreselijke teleurstellingen – het is epischer dan iemand ooit had kunnen bedenken. He wanted it all, en hij kreeg nog meer dan dat.

Hij had niets anders kunnen zijn
Het is moeilijk om je voor te stellen wie Freddie Mercury is geweest als je pas vier jaar was toen hij stierf, eigenlijk sowieso als je hem niet hebt meegemaakt, maar uit zijn biografie blijkt wel dat hij met recht een legende is – en dat hij niets anders had kunnen zijn. Iedereen die hem ontmoette, zag het. Ondanks dat hij het heel vaak moeilijk heeft gehad met zichzelf – omdat hij geen matigheid kende, omdat hij zowel op mannen als op vrouwen viel, omdat hij minder intelligent was dan de rest van de bandleden (al kwam dat eerder door hen dan door hem), om allerlei redenen. Of hij gelukkig was, nee, ik denk het niet, maar tegelijk had hij niet gelukkiger kunnen zijn dan hij geweest is.

Mama, I just killed a man
Freddies leven is gelukkig waanzinnig goed gedocumenteerd. Niet alleen in de vele interviews die er door de jaren heen met hem en de mensen om hem heen zijn gedaan, maar ook door hemzelf. Zijn muziek is een nauwkeurige weerspiegeling van wat hem in de verschillende levensfasen bezighield. Zo is het theatrale Bohemian Rhapsody volgens de biografie Freddies afscheid van zijn oude identiteit als Farroukh Bulsara, het jongetje uit Zanzibar dat hij ooit was. ‘Mama, I just killed a man’: die man is Freddie zelf. Met deze wetenschap klinkt het nummer ineens heel anders.

Alle eer
Hetzelfde geldt voor Somebody To Love, dat hij tijdens een tournee door Zuid-Amerika zo vanuit het hart zong dat iedereen het kon voelen. Ik kon het zelfs voelen terwijl ik het boek las en naar het bijbehorende nummer luisterde. Er zijn van die momenten waarop alles elkaar lijkt te versterken. Mijn fascinatie voor Freddie groeide, de muziek klonk als nieuw, op sommige punten werd het boek zo magisch dat het even was alsof Freddie nog leefde. Dat is een geweldige verdienste van Jones, die het levensverhaal van deze legende alle eer aandoet.

Live forever
Maar het komt ook omdat Freddie nog lang niet echt is gestorven. Who wants to live forever? Nu ik de biografie heb gelezen, denk ik dat Freddie Mercury heel blij zou zijn geweest met de wetenschap dat hij voortleeft. Voor eeuwig, waarom ook niet.

© foto: De Boekerij

Ben je soms zwanger?
Vooral bij mijn vader komt deze wens steeds sterker tot uiting. Omdat ik als oudste dochter met een jarenlange vaste relatie de aangewezen persoon ben om deze wens in vervulling te laten gaan, richt hij zijn pijlen op mij. Dat begon een paar jaar geleden nog vrij subtiel. Het was dan ook erg vroeg, als je uitrekent hoe jong ik toen was (hulplijn: ik ben nu vierentwintig). Toch kwam het onderwerp af en toe al ter sprake, meestal als grapje, bijvoorbeeld wanneer ik een glas wijn kreeg ingeschonken. ‘Of ben je soms zwanger?’

Opazegger
Nou nee, dat leek me toch niet. Er waren nog zo veel andere dingen die ik wilde doen. Maar terwijl ik vrolijk bezig was met al die andere dingen waar een twintigersleven zich al snel tot de rand mee vult, verdwenen de babyverwijzingen niet van het toneel. Ze werden ook steeds minder verholen. Ik herinner me de dag – het zal ongeveer een jaar geleden zijn geweest – waarop mijn vader zich liet ontvallen dat hij wel een ‘opazegger’ zou willen hebben. Hoe verzint-ie het? Het is duidelijk dat hier heel wat uren overdenken aan vooraf waren gegaan.

The complot thickens
Ondertussen leken ook steeds meer familieleden zich erbij aan te sluiten. Mijn moeder vertelt me regelmatig enthousiast over vroegere vriendinnen, verre nichtjes of vage kennissen die zwanger zijn of een kind hebben. Waarschijnlijk allemaal heel onschuldig, maar het stapelde zich wel op de hints van mijn vader. Toen mijn jongste broertje ook nog eens ging vertellen hoe leuk hij het zou vinden om oom te worden, was de druk compleet.

Ik wil een zusje
Ik denk dat ze allemaal in juichen zouden uitbarsten als ik vandaag bekendmaak dat ik in verwachting ben. Dat ben ik alleen niet. Ik zou me er schuldig over kunnen voelen, ware het niet dat ikzelf al véél langer wacht tot mijn ultieme wens in vervulling gaat. Jaren voordat zij begonnen te vragen om een kleinkind, smeekte ik mijn ouders al om een zusje. Vooralsnog is het er niet van gekomen, maar ik heb geduld.

CC foto: PhilB

Enz.
Meestal hebben boeken namelijk een duidelijk verhaal. Dat zou in dit boek de relatie tussen Ayla en Hugo kunnen zijn. Tot op zekere hoogte is het dat ook: in afwisselende hoofdstukken tussen hem en haar lees je hoe ze elkaar ontmoeten, verliefd op elkaar worden, halsoverkop trouwen, de nodige relatieperikelen krijgen, enz. Daartussendoor zitten echter zo veel andere levenselementen dat de focus zoek is. Zo zijn er twee sterfgevallen, zijn er vrienden die emigreren, zijn er dertigersdilemma’s, worden er kinderen geboren, worden er verscheidene reizen gemaakt, enz.

Alle dingen die herkenbaar zijn
Het duurde even voor ik Ayla, Hugo en de mensen om hen heen goed genoeg kende om iets om al die zaken te geven. Er is in het begin iets te weinig spetterende romantiek om me te grijpen. Hugo zegt wel dat hij stapelverliefd is op Ayla, maar ik voel het niet. Zodra ze getrouwd zijn en allebei meer van hun innerlijk leven laten zien, aan elkaar en dus ook aan de lezer, wordt het boek beter. Vooral de stukken van Ayla zijn sterk, want nog meer dan Hugo schrijft zij over haar gevoelens, twijfels, alle dingen die herkenbaar zijn voor iedereen die ooit een relatie heeft gehad.

The young and the restless
Doordat het boek zo gefragmenteerd is, is het moeilijk er een verhaal in te vinden, en net zo moeilijk om er een thema in te zien. Ik denk dat – in elk geval van Ayla’s kant – rusteloosheid een belangrijke motivatie is. Ze gaat naar Londen, waar haar vriendin Rachida naartoe is verhuisd (of liever: gevlucht), en in een openhartig gesprek zegt ze: ‘Voor Hugo is Amsterdam gewoon zijn thuis. Voor mij ook. Maar we beleven dat totaal verschillend. Thuis betekent voor Hugo vanzelfsprekendheid. Geen vragen. Hij wil misschien ook ooit wel ergens anders wonen, maar dan omdat hij elders een betere baan krijgt, of omdat we uit onze woning groeien. Ik kan thuis zijn, en toch onrustig. Dat begrijpt hij niet, volgens mij.’

Verdomd lastig
Volgens mij vat dit citaat de relatie tussen Ayla en Hugo uitstekend samen. Hun strubbelingen hebben niets te maken met de verschillen tussen een Nederlander en een Turkse, die soms ook aan bod komen. Ze hebben niets te maken met overleden ouders, die een keerpunt in het boek lijken te vormen. Het komt gewoon omdat een relatie met iemand hebben verdomd lastig is. Misschien vat Ayla & Hugo daarom wel meer samen dan alleen hun eigen relatie.

© foto: Cargo