Lise: ‘Het is echt niet nodig om nu een bananenbrood te bakken’

bananenbrood lise

Toen de coronacrisis toesloeg zag ik mijn leeftijdgenoten, de millennials, om me heen doen wat we altijd doen: bijna krampachtig op zoek naar uitdagingen om onszelf te blijven ontwikkelen. Op dat we ons niet mogen vervelen schoten er allerlei ambitieuze initiatieven als paddestoelen uit de grond. Fit- en yoga-goeroes deelden home-workouts, want je moet natuurlijk wel fit blijven. Tiplijstjes met de beste zelfhulpboeken om je doelen te bereiken werden je ongevraagd toegestuurd, want juist nu heb je tijd voor die side hustle. En bananenbrood bakken, uh hallo, je kunt echt niet in een lockdown zitten zonder een bananenbrood te bakken hoor! Vergeet ook niet een 4-gangen diner bij dat dure restaurant te bestellen, want juist nu is het moment om te laten zien dat je het zo goed voor hebt met lokale ondernemers. En dan waren er nog de echte fanatiekelingen die zworen bij het ‘aantrekken van een office outfit’, helpt zo lekker bij het thuiswerken! Nee tegen de verslonzing!

Je begrijpt, mijn haren gingen recht overeind staan. En yes, ik werd een beetje recalcitrant. Want hoezo moeten we altijd iets? Hoezo kunnen we nooit eens even gewoon niets doen, en accepteren dat niets doen genoeg is? Hoezo ligt de nadruk altijd op bigger, better, stronger? Als we door de coronacrisis even langzaamaan moeten doen, hoezo is dat dan zo erg? Ik besloot dus dat ik helemaal niets móet, iets wat niet geheel nieuw is voor mij, en liet alle workshops en workouts voor wat ze waren. Ik deed het werk dat ik moest doen, meer niet.

Dit nieuwe tempo over me heen laten komen ging dus vrij makkelijk. En ik leerde vooral koesteren wat ik heb: een gezond lichaam én werk. Kijkend naar vriendinnen en familie in mijn directe omgeving had dat wel eens anders kunnen zijn. Ik flowde dus best goed op de nieuwe situatie en omarmde de kalmte.

Maar ik moet toegeven: na een aantal weken begon ik in te dutten. De verveling sloeg toe, de inspiratie verdween als water in een putje. Ik miste de prikkels van mijn gezellige sociale leven, het sparren met mijn collega’s en het bezoeken van ó zo inspirerende plekken. Ik miste de reuring. Het leek ook alsof iedereen in mijn omgeving was ingedut. Niemand tipte nog inspirerende boeken of maakte iets interessants mee.

Moest ik dan toch die workouts gaan doen? En een workshop volgen, een puzzel maken én een brood bakken? Had ik, door het niet te doen, deze verveling op mezelf afgeroepen? Het deed me beseffen dat er een verschil is tussen heel veel móeten en je laten inspireren. Ik wil mezelf niet al te veel druk opleggen, en ik wil geen bananenbrood bakken omdat iedereen een bananenbrood bakt. Maar ik ben wel hongerig naar inspiratie. En als ik door het bakken van een bananenbrood inspiratie krijg, dan is dat the way to go. 

Alleen weet ik dat ik mijn inspiratie niet uit de oven haal. Evenmin uit online workshops of puzzels van 1000 stukjes. Waar ging ik mijn inspiratie vandaan halen? Ik moest denken aan het boek Wat je leven je kan opleveren van Nina Karnikowski. Als freelance reisfotograaf reist Karnikowski de wereld rond en bezoekt ze tientallen landen per jaar. Bijna dagelijks post ze prachtige, benijdenswaardige foto’s op Instagram. Dat klinkt als een droombaan, en dat is het ook voor Karnikowski. En het lijkt een typische millennial-streven: doen wat je leuk vindt en daar je geld mee verdienen. Terwijl het ook prima is om niet te doen wat je leuk vindt en daar je geld mee te verdienen en naast je werk heel veel leuke dingen doen (maar daar zijn dan weer geen boeken over).

Maar in haar boek beschrijft Karnikowski juist de lange weg naar haar droombaan toe. Karnikowski begon met een vijfjarige studie journalistiek, inclusief bijbehorende studieschuld. Na haar studie deed ze onbetaald werk en volgde er een eindeloze reeks smeekbedes; maandenlang mailde ze wekelijks alle mogelijke kranten waarvoor ze wilde werken. Uiteindelijk gaven ze toe en zwoegde Karnikowski nog vijf jaar voordat er een vacature in het reisteam vrij kwam. Nina Karnikowski heeft dus meer dan tien jaar moeten ploeteren om te komen waar ze nu is.

Beeld: 'Wat je leven je kan opleveren'

Tijdens haar vele reizen ontmoet Karnikowski de meest uiteenlopende mensen. Ze ontmoet Agnus McDiarmid, een pottenbakker uit Australië en Nicole Leybourne, een breister uit Nieuw-Zeeland. Beiden deden eerst iets anders, maar verdienen nu de kost met hun ambacht. In haar boek portretteert Nina Karnikowski in totaal zestig mensen die hun dromen zijn gaan najagen. Die portretten kun je beschouwen als zestig kleine mini-avonturen. De een laat huis en haard achter, de ander maakt een gigantische financiële misser. Of neem de pottenbakker, die voor 9.000 dollar aan klei in zijn oven heeft laten verbranden.

Zelf was Karnikowski het meest onder de indruk van het verhaal van Jeanne de Kroon, maker van het ethische modemerk Zazi Vintage. “‘Zoek iets waar je in gelooft dat de wereld nodig heeft – bouw daar je bedrijf op uit’, zei ze, een advies dat me is bijgebleven, omdat ik echt geloof dat we er allemaal baat bij zouden hebben om meer op die manier te denken”, vertelt ze me als ik haar uit verveling mail.

“Jeanne heeft nu meer dan 50 kansarme vrouwen in dorpen in Centraal-Azië, Afghanistan en India in dienst. Ze produceert vintage stoffen, probeert daarbij zo min mogelijk te verspillen en hergebruikt haar dode voorraad. En raad eens? Ze begon haar inmiddels bloeiende bedrijf met minder dan 300 euro! Mijn bedoeling bij het maken van dit boek was niet alleen om de lezers coole mensen te laten zien die coole dingen doen, maar ook om hen te vertellen hoe ze die ook konden doen. Het verhaal van Jeanne doet dat heel goed.”

Via de zestig portretten die Karnikowski in niet al te moeilijke woorden heeft opgeschreven, zie je hoe mensen de keuze voor een vrijer en onafhankelijker leven maakte. Juist door níet te doen wat iedereen doet. En krampachtig te werk gaan? Ook dat is niet aan deze mensen besteed. Wees echt en blijf bij jezelf is een rode lijn die door het boek heen loopt. Geen een van de zestig mensen heeft een bananenbrood gebakken. En dat is ook wel eens verfrissend.

Wat je leven je kan opleveren, Nina Karnikowski via BIS Publishers, 18 euro
VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.