Zwanger & anorexia

geroosterde venkel

(ex) Zwangere vrouwen vertellen openhartig over hun eetstoornis.

Anoniem: Ik wil geen slecht voorbeeld zijn voor mijn dochters

Uit de hand gelopen shake-dieet
‘Eigenlijk ging het juist voor mijn beide zwangerschappen heel goed, had ik de eetstoornis goed onder controle. Ik weet hoe het is echt heel dik te zijn (100 kilo bij 1.60m) nadat ik in korte tijd 35 kilo was afgevallen heb ik mezelf gezworen nooit meer zo dik te worden. Ik was erg onzeker toen ik dik was en voelde me ongelukkig met mijn lijf.
Nadat ik ooit veel ben afgevallen door een shake dieet, durfde ik daarna geen vast voedsel meer in mijn lijf te hebben, toen ontstond het compenseren door overgeven. Ik vond het na die lijnperiode moeilijk om weer een normaal eetpatroon te ontwikkelen.

Schuldig
Ik was erg blij met de zwangerschappen. Maar vond het wel soms moeilijk om te genieten. ‘Genieten’ is ook iets wat blijkbaar heel erg ‘hoort’ in de zwangerschap. Daar voelde ik me schuldig over.

Te veel lekkere trek
Het dikker worden in de zwangerschap was confronterend, vooral in het begin toen het leek alsof ik ‘gewoon dik’ was. Toch vond ik mijn strakke bolle buik prachtig. Alleen het dikker worden op andere plekken vond ik moeilijk. In de zwangerschap had ik veel meer zoete/vette trek. Ik voelde me bij alles schuldig wat ik at en heb ook af en toe gecompenseerd. Met weer enorme schuldgevoelens als gevolg.

Eindelijk plek
Na 20 weken had ik het idee dat ik hulp moest zoeken. Ik voelde me niet meer alleen verantwoordelijk voor mezelf, maar was/ben ook doodsbang dat ik mijn dochters onbewust mijn eetprobleem doorgeef. Ik wil graag het goede voorbeeld zijn en niet een moeder die altijd aan het strijden is met eten. Maar het duurde lang voordat de behandeling begon. In de week voor mijn bevalling belden ze dat er eindelijk plek was. Dit leek me toen niet handig en tot op heden heb ik het nu zelf ook laten liggen.

Zoek op tijd hulp
Ik kan niet zeggen dat ik van mijn eetstoornis af ben. Nu 4 maanden na de zwangerschap gaat het eigenlijk weer erg slecht en zit ik weer een in vicieuze cirkel waar ik haast niet uitkom. De hulp voor zwangeren met een eetstoornis is echt heel moeilijk te vinden en van de grond te krijgen. Aan zwangere vrouwen met hetzelfde probleem zeg ik dus: zoek op tijd hulp!’

Gelukkig zijn er ook vrouwen met anorexia die juist ‘genezen’ zijn door hun zwangerschap. Zoals Silvia en Ilja.

Silvia: ‘Ik zocht hulp, voor mijn man en kindje.’

Slechts een appel en een cracker
‘Ik heb gedieet, extreem gevast zeg maar. Een appel en een cracker op een dag was alles. Ook heb ik laxeerpillen gebruikt, en ging ik overgeven na het eten. (die laatste 2 overigens in veel mindere mate)

Hulp gezocht
Omdat ik dat moest van mijn man (en anderen in mijn omgeving) heb ik hulp gezocht. Ik deed het in eerste instantie dus voor mijn man en kindje. Later pas voor mezelf. Toen ik inzag dat er echt wat moest gebeuren. Dat heeft wel even geduurd. Ik dacht zelf dat het allemaal wel meeviel. Toen ik net in behandeling was (dagopname), dacht ik ook al snel dat ik weer beter was.

Minimensje
We wilden heel graag een tweede kindje. Het ging wat beter met me, dus dacht ik ook dat ik een zwangerschap wel aankon. Achteraf misschien niet zo slim. (Overigens is de zwangerschap wel goed verlopen, hoor.). Ik kon het dik worden/aankomen tijdens de zwangerschap voor mezelf wel goedpraten, door te denken dat het er gewoon bij hoorde. Het eten ging toen ook iets makkelijker, ik deed het immers ook voor dat minimensje in m’n buik.

Veranderde opvatting over dik zijn
Mijn zwangerschap heeft mijn opvatting over dik zijn wel een beetje veranderd. Ik kan me nu veel minder druk maken over hoe zwaar ik ben, m’n kindjes houden toch wel van me, hoe ik er ook uitzie! Ik ben gezond, zij zijn gezond, en samen zijn we zo gelukkig!

Het is geen stoornis meer
Wat ik andere vrouwen met dit probleem als advies geef is heel cliché: Dat ze goed voor zichzelf moeten
zorgen, het is immers voor een goed doel! En dat ze vooral na de zwangerschap goed op zichzelf moeten letten, dat het niet weer de verkeerde kant op gaat. Ik denk wel dat het iets is dat altijd op de loer blijft liggen. Toch denk ik wel dat ik van m’n eetstoornis af ben. Het is geen stoornis meer.’

Ilja: ‘Een kind is meer waard dan futiliteiten als dik of dun zijn’

De drang die mijn leven beheerste
Toen ik nog overhoop lag met mezelf verlangde ik naar een kind, maar ik leefde niet het leven dat ik wilde. Ik had nog veel te veel op te lossen in mezelf en met mijn omgeving. Jaren nadat ik anorexia had gehad besloot ik hulp te zoeken. De ziekte is altijd sluimerend aanwezig en ik gebruikte het niet-eten als wapen om met moeilijkheden om te gaan. Dat wilde ik niet meer. Ik wilde mijn eigen wil te laten gelden, te genieten van het leven en me niet te laten regeren door een drang die mijn leven beheerste.

Zelfbescherming
Ik heb therapie gevolgd, daarin heb ik m’n angst voor dik(ker) worden overwonnen en andere dingen die daarmee samenhangen, zoals de relatie met mijn ouders. Voordat je moeder wordt is het goed om conflicten in jezelf op te lossen, want een zxwangerschap en een kindje halen veel overhoop. Onbewust heb ik dat geweten denk ik en daarom raakte ik uit zelfbescherming niet zwanger.

Een ander soort ‘dik-zijn’
Toen ik zwanger werd, was ik meteen van de angst voor dik zijn en worden af! Het is een totaal ander soort ‘dik-zijn’. Ik was meteen ontzettend trots op mijn buikje. De kilo’s waren moeilijk, maar mijn lichaam was goed in proporties en alleen mijn buik was dik. In het verleden heb ik naast anorexia ook overgegeven en laxeermiddelen gebruikt, maar daar was ik vanaf. Tijdens mijn zwangerschap heb ik niet overgegeven, zelfs niet vanwege ochtendmisselijkheid. Ik heb ook zeker niet gelijnd, wel bewust gegeten.

Mooi cadeau
Een zwangerschap is zo’n mooi proces…dan kan je niet tegen de natuur ingaan door niet eten, of juist teveel te eten en het weer uitspugen. Een kind is zo’n mooi cadeau, dat mag je niet kapot maken en aangezien het in je lichaam groeit, moet je jezelf goed verzorgen. Ik voelde die verantwoordelijkheid en dat bijzondere van een wezentje in je lichaam meteen! Een kind is meer waard dan futiliteiten als dik of dun zijn. Nu ik mijn kindje in mijn armen heb, weet ik waarom ik gezond ben geworden en gebleven.

Ik ben van mijn eetstoornis af maar het blijft altijd oppassen. Het is een verslaving en die gaat nooit helemaal weg. Ik ben een gevoelig mens, maar ik moet mijn kracht in mijn voordeel gebruiken. Niet destructief.’

Behandelingen

Wat zeggen de klinieken voor eetstoornissen over dit fenomeen? Psychiater dhr. van Trier van het st. Antonius-ziekenhuis: ‘Wij hebben geen vrouwen in behandeling die anorexia hebben gekregen door hun zwangerschap, wel vrouwen met anorexia die zwanger zijn geworden. Er zijn echter geen cijfers van. Veel vrouwen met anorexia hebben ook niet meer het geluk dat zij zwanger kunnen worden.’ Luc Baaij, hoofd van de afdeling Psychiatrie en Psychologie: ‘Ik ben de term Pregorexia nog nooit tegengekomen, wat niet alles zegt.’

Fieke Vermeulen, mediaspecialist van de eetstoornissenkliniek Rintveld, vertelt: ‘Wij hebben bijna nooit vrouwen in behandeling met anorexia die zwanger zijn. Wel zijn er vrouwen die succesvol zijn behandeld en daarna zwanger worden. Zwangere vrouwen die op het randje van anorexia balanceren raden wij altijd aan om hulp te zoeken.’

Marja Nieuwhof van GGZ Oost-Brabant, gespecialiseerd in eetstoornissen en obesitas, heeft in haar kliniek ook nog weinig ervaring met pregorexia.

Laura Moerland, al tien jaar werkzaam als sociaal psychiatrisch verpleegkundige bij de polikliniek eetstoornissen Emergis, zegt: ‘Pregorexia is een nieuwe term, waarschijnlijk gelanceerd vanuit de media. Vrouwen zijn bang om tijdens de zwangerschap aan te komen en willen zo snel mogelijk weer terug naar hun oude figuur. Er zijn nog geen gerichte studies naar gedaan, het is nog geen bestaande ziekte. Waarschijnlijk leden deze vrouwen al aan anorexia. Ik heb wel zwangere vrouwen met boulimia behandeld. Waarschijnlijk is zwangerschap voor vrouwen met een eetstoornis een trigger. Tenslotte is een zwangerschap een zeer grote, onomkeerbare verandering in het leven van een vrouw. Wat deze behandeling specifiek maakt is de zorg voor moeder en kind, en naast de verloskundige gynaecologische begeleiding ook het streven naar de verbetering van de psychische toestand van de moeder. Onder andere via Psycho Motore Therapie (waar een cliënte begeleiding krijgt bij het accepteren van haar lichaam) werken wij hieraan. De zorg wordt pas afgesloten als de cliënte genezen is en niet direct na de zwangerschap.’