Blog Lisette: Dom en ongemanierd

Laatst zat ik in een restaurant met een aantal zakelijke contacten. (Wat klinkt dat fancy, hè?) Iemand in het gezelschap wilde graag een foto van ons zo aan tafel, midden in het hoofdgerecht. Iedereen legde zijn bezigheden even neer en glimlachte beleefd naar de lens, voor de zekerheid met dichte mond, want je weet maar nooit of er nog een stukje wilde bladspinazie tussen je tanden prijkt. Toen ik die foto de volgende dag bekeek, viel me iets op.

Roeispanen

De helft van de tafel had voor het fotomoment hun mes en vork schuin tegen hun bord aan gelegd. ‘Roeispanen’ noemt mijn moeder dat. Ik combineerde dit beeld met de herinnering aan de disgenoten die ik aan het eind van de maaltijd hun mes en vork niet netjes naast elkaar had zien leggen op hun bord (met het snijvlak naar buiten toe en bij voorkeur met de achterkant over de rechterzijkant van het bord heen). En zomaar ineens had ik een veel minder hoge pet op van de helft van mijn tafelgenoten. Blijkbaar hadden ze geen kaas gegeten van tafelmanieren.

Lekker de boter terugsmeren

In mijn opvoeding is altijd enorm gehamerd op etiquette. Je eet met mes en vork, je smeert boter niet terug als je te veel op je mes hebt en als iemand niest, zeg je ‘gezondheid’. Het bestek dat je in restaurants krijgt gebruik je van buiten naar binnen en je eet met je servet op schoot (tenzij je naar de wc gaat, dan leg je hem op je stoel). Als iemand vraagt of je iets te drinken wilt, zeg je ‘alsjeblieft’ en niet iets met één lettergreep zoals ‘ja’ of ‘mag’. ‘Graag’ zit op het randje en mag alleen als je er heel beleefd bij glimlacht. En zo zijn er wel duizend regeltjes die mijn ouders me in de loop der jaren hebben geleerd en waar ik me meestal netjes aan houd. Het probleem is alleen dat veel andere mensen zich niet aan de regels houden. Die mensen zie ik dan al snel als onbeleefd, dom of onopgevoed.

Gij zult zich aanpassen

Ik weet heus wel dat etiquette niet alles is. Onder andere doordat – en ik was echt geschokt toen ik dit ontdekte – er niet één algemene ‘zo heurt het’-opvatting is. Iedereen krijgt van huis uit andere regels mee. Regels waar ik misschien nog nooit van gehoord heb. Regels waardoor ík ineens onbeleefd, dom of onopgevoed lijk. Er is niet één set regels: regels bestaan niet. Er zijn gewoon een heleboel regels waar je je wel of niet aan houdt, en zodra je merkt dat je een sociale faux-pas begaat, onthoud je de schaamte en pas je je in het vervolg aan. Zo verzamel je steeds meer regels.

Vol of genoeg?

Toen we net verkering hadden, zei Lau dat hij het heel vreemd vond als ik tijdens het eten zei: ‘Ik zit vol.’ Van zijn ouders mocht hij dat vroeger nooit zeggen, omdat het een heel grafische beschrijving is. Hij moest zeggen dat hij niet meer hoefde omdat hij ‘genoeg had’. Eerst verwierp ik dit als een rare regel, een foutje dat in hun etiquette was geslopen. Maar al snel ontdekte ik meer van dit soort kleine verschillen.

Eet fucking smakelijk

Bij mijn ouders thuis bidden we niet voor het eten, maar we zeggen wel altijd ‘eet smakelijk’. Het is niet eens meer een keuze; iedereen aan tafel móét eerst ‘eet smakelijk’ zeggen, anders wordt hij of zij daarop aangesproken en moet het alsnog. Vroeger vond ik dit doodnormaal, maar sinds ik het vergelijk met de eetrituelen bij anderen thuis, komt deze traditie net zo krampachtig op mij over als het dwangmatig iedereen die niest ‘gezondheid’ wensen. Toen ik laatst ook nog eens ergens las dat ‘eet smakelijk’ door sommige etiquette-experts wordt afgekeurd omdat het een soort bevel in zich draagt, besloot ik er maar gewoon helemaal mee op te houden.

Dan maar ongemanierd

Ik bekeek de foto van ons eetgezelschap nog eens goed en klikte hem toen weg. Nee, mijn tafelgenoten zijn er niet dommer, onbeleefder of lomper op geworden, simpelweg omdat ze hun mes en vork niet op hun bord hadden liggen zoals ik had geleerd. ‘Slechte’ tafelmanieren maken je niet ineens een minder mens. Net zoals ‘goede’ tafelmanieren je geen beter mens maken. Ik weet zeker dat er zat seriemoordenaars zijn met fantastische tafelmanieren.

Beeld: iStock

25-jarige schrijfster van hysterisch vrolijke chicklit. Gek op felgekleurde kleding, konijnen knuffelen en wilde plannen maken. Chocolade is mijn drug.