Géza schrijft:’ We zijn arrogant genoeg om te denken dat ‘wij’ niet gevoelig zijn voor dat soort manipulatie’

Géza Weisz (32) is acteur en dj en schrijft in VIVA elke week over zijn leven

Ik ben niet iemand die zich snel zorgen maakt over zijn privacy. Ik heb ervoor gekozen om op televisie te komen en dus meer van mezelf te delen dan de meeste mensen doen. Ik moet altijd een beetje lachen als ik een stickertje op de lens van een laptop geplakt zie en kan het dan niet laten te denken dat zo iemand vast heel veel masturbeert op het dark web. Natuurlijk aanschouw ik met enige verbazing hoe zo nu en dan een product van een specifiek merk – waar ik een paar uur daarvoor over gesproken heb – opeens in mijn feed verschijnt. Ik ben ervan overtuigd dat onze telefoons registreren wat we zeggen en dat bedrijven daar dan weer op in spelen.

Ik maak me er alleen nooit zorgen om, omdat ik simpelweg niet het gevoel heb dat ik iets te verbergen heb.

Althans, dat gevoel hád ik. Want na het zien van de Netflix-documentaire The great hack ben ik daar toch anders over gaan denken. De film volgt twee voormalig medewerkers van het data- en strategiebedrijf Cambridge Analytica, dat mede verantwoordelijk wordt gehouden voor de overwinning van Trump in Amerika en van grote invloed zou zijn geweest op de stemming bij 
het Brexit-referendum. Wat doet zo’n bedrijf? Ze kopen van meerdere sites, zoals Facebook, een berg aan informatie die ze vervolgens inzetten bij een 
campagne. Met andere woorden: ze weten precies hoe ze een hele bevolkingsgroep kunnen manipuleren. 
Ze weten waar mensen gevoelig voor zijn en kunnen dus gericht (fake) nieuws verspreiden in onze digitale wereld. De meesten van ons zijn arrogant genoeg om te denken dat ‘wij’ niet gevoelig zijn voor dat 
soort manipulatie en nog altijd in staat zijn om een eigen oordeel te vellen. De vraag die overblijft, is echter: in hoeverre zijn wij daartoe in staat als deze mensen precies weten wat onze zwakke plekken zijn? Als ik naar een politiek debat op televisie kijk en ik hoor Thierry Baudet een paar racistische of vrouwonvriendelijke opmerkingen maken, dan weet ik weer waarom ik absoluut niet op deze man zal stemmen. Baudet is echter een intelligente en zeer charmante man, die ook genoeg dingen zegt waar ik wel gevoelig voor ben. Het wordt dus een stuk gevaarlijker wanneer ik op mijn Facebook alleen maar fragmenten te zien krijg – uit zo’n politiek debat – die precies inspelen op mijn eigen gedachtegoed. De conclusie van The great hack luidt: het gaat niet om rechts of links, wel of niet in Europa blijven en of Trump aan de macht blijft of niet.

Het gaat erom of we ooit nog vrije, eerlijke verkiezingen zullen hebben.

Ik voeg daar nog aan toe: in hoeverre zullen we nog iets van een objectieve geest hebben en een vrije wil, als alles wat we zien wordt uitgestippeld en gemanipuleerd? In mijn eerste les geschiedenis op de middelbare school ging mevrouw Barge voor de klas staan en zei dat de belangrijkste les die ze ons kon meegeven was dat we alles wat we de komende zes jaar zouden horen in twijfel moesten trekken. We mochten niets zomaar voor waarheid aannemen. Niet op school, maar ook in ons verdere leven niet. Voor iemand die geschiedenis gaf, was Barge haar tijd ver vooruit.

Géza’s column komt uit VIVA-2019-39. Dit nummer ligt t/m 1 oktober in de winkel of kun je hier online bestellen.

Foto: Rachel Schraven

»BESTEL VIVA ONLINE | KLIK HIER «