Kotsen en Marokkanen, welkom in 2014

The Lion King kwam twintig jaar geleden uit. Zo’n momentje dat je je realiseert hoe snel het leven gaat, want in mijn beleving was het nog geen tien jaar terug. Jennifer Lawrence was pas vier. Vier! Titanic is al niet veel beter, dat is ook alweer zeventien jaar geleden, Independence Day, achttien jaar, De Kleine Zeemeermin, 25 (!) jaar.

Als je op zo’n trip down memory lane gaat, dan verval je al snel in de gedachte dat vroeger alles beter was. Ik geloof ook dat dat tot op zekere hoogte daadwerkelijk zo is. De slingers die vroeger bij ons aan het plafond hingen waren van veel betere kwaliteit, simpelweg omdat er minder massaproductie was. Er zat (voor zover we wisten) minder rotzooi in het eten, omdat de voedselindustrie minder onder druk stond,  de films waren minder goor, minder hard, minder commercieel  en ga zo maar door. Ja, in sommige opzichten was vroeger veel beter.

Niet perse slechter
Nu begrijp ik ook wel dat dat deels te maken heeft met het feit dat je een kind bent van je eigen generatie. Wat er in jouw tijd speelde was beter, want jij groeide op in die tijd en hebt je daaraan aangepast. Wie nu jong is, zal in 2030 vinden dat 2014 echt alles veel beter was. En toegegeven, er zijn ook dingen aan deze tijd die ik geweldig vind, zoals de kracht van internet, de voordelen van Facebook (ja ik zie ook de nadelen), de kracht van de consument, de onbeperkte technische mogelijkheden, de stand van de (medische) wetenschap, noem maar op.

Deels is het een keiharde illusie, vroeger was niet beter, het was anders, en de positieve elementen voeren doorgaans de boventoon in je nostalgie. De wereld verandert en dat is goed. Toch waren er de afgelopen week dingen die me het gevoel geven dat het nu wel heel erg hard de verkeerde kant op gaat. Ik ben opgegroeid in een tijdperk waarin er nog werd gesproken over hoe aanstootgevend die eerste blote borst in de FA-reclame was. Die tijd was niet onschuldiger, men deelde het alleen niet met iedereen. Dat we in een tijdperk leven dat niemand daar meer van opkijkt, en het tegenwoordig eerder regel dan uitzondering is dat vrouwelijke sterren halfnaakt op het podium klimmen omdat kwaliteit er al lang niet meer toe doet, dat heb ik wel zo’n beetje geaccepteerd.

Kotsen
Maar als ik dan lees dat Lady Gaga puur om te shockeren over zich heen heeft laten kotsen, dat Miley Cyrus over haar fans heeft heengetuft, dat een of andere witharige idioot zonder schaamte brult dat Marokkanen weg moeten, zonder dat hij daarvoor direct in de boeien wordt geslagen, dan zijn dat dingen waar ik toch wel erg van schrik.

Vroeger was niet alles beter. Maar ik herinner me nog goed hoe ik moest huilen toen Mufasa het leven liet en ik me niet kon voorstellen dat iemand zo slecht kon zijn als Scar. Er is in die twintig jaar een hoop veranderd. Kotsen doe je niet meer als je ziek bent, maar ter vermaak en Scar heeft tegenwoordig wit haar. Maar de meest trieste verandering vind ik eigenlijk dat we het wel afkeuren, maar er eigenlijk niet meer van opkijken. Slechte mensen bedroeven ons, maar verbazen ons niet meer. En in dat opzicht was vroeger toch écht wel beter. Ook al was Jennifer Lawrence pas vier.