Leven uit enveloppen

Workaholic zijn heeft zo z’n voordelen. Zo maak je flink wat uren, en dat betekent, zeker als freelancer, dat er ook heel wat binnenkomt.  Begin dit jaar ging het echter gruwelijk mis, één van mijn grootste klanten ging failliet en in één klap kwamen we niet meer rond.

Niets geven om geld
Ik heb altijd gezegd dat ik niets geef om geld en dat is ook zo, maar dat is vooral een uitspraak van mensen die doorgaans rondkomen. Als je de eindjes niet meer aan elkaar kunt knopen, wordt geld ineens een stuk belangrijker. Met flink wat kunstgrepen hebben we het destijds gered. Ik verkocht mijn trouwe laptop om boodschappen te kunnen doen en alles, maar dan ook alles dat we konden vinden werd op Marktplaats gemikt, totdat het langzaam maar zeker weer beter ging.

Maar vanaf het moment dat het beter ging met onze financiën, ging het eigenlijk pas écht bergafwaarts met me. Ik heb wel eens eerder krap bij kas gezeten, maar échte geldzorgen kende ik eerlijk gezegd nog niet. Tijdens mijn jeugd had ik het prima, en vanaf mijn 16e liep ik vijf (juist, vijf) krantenwijken, en vanaf dat moment ben ik alleen maar harder gaan werken en gaan sparen. Maar toen dat succesvehaal begin dit jaar keihard op de rem trapte, werd ik geconfronteerd met een grote angst. Het gáát niet meer om mij. Ik heb een vrouw en twee kindjes. Ik heb een appartement dat ik niet verkocht krijg én een huurhuis waar we in wonen omdat we met z’n vieren onmogelijk in het appartement passen. Ik heb een lening omdat we een winkel begonnen en precies een jaar daarna de crisis uitbrak. Begin dit jaar werd het me ineens heel duidelijk dat áls het mis zou gaan, we direct enorm in de penarie zitten.

Bang
Het was het begin van een vervelende periode voor M. Ik, die niets om geld gaf, was plotseling ontzettend bang geworden. Het boodschappenbudget werd geminimaliseerd op het gênante af. ‘Hebben we die luiers écht nu al nodig?’, de kachel werd omlaag gedraaid terwijl het niet te harden was in huis (herinner je je deze winter nog), er was ruimte voor niets, terwijl er inmiddels langzaam maar zeker meer dan voldoende binnenkwam. M zag me aan de ene kant 80 uur per week werken, terwijl we aan de andere kant leefden alsof we elk moment op straat gezet konden worden. Als ze vroeg wat er met dat geld gebeurde, schoot ik in de verdediging, en legde ik uit hoeveel risico we liepen en dat ik een buffer aan het bouwen was voor als het nog eens mis zou gaan.

Een week of twee geleden barstte dan eindelijk de bom. Niet bij M, maar bij mij. Strak van de stress, en levend van de 24e naar de 24e (salarisdatum), was ik me volledig bewust van waar ik mee bezig was, maar niet in staat om mezelf te remmen. Een knallende ruzie en een goed half uur keihard janken later – omdat verschrikkelijke kutgeld – kwamen we eindelijk tot een eerlijk gesprek én een oplossing. De opmerking van M die alles veranderde: ‘Dus je zorgt ervoor dat we het vandaag zwaar hebben, zodat we het in de toekomst makkelijk hebben? Ik hoop dat je het haalt jongen!’

Enveloppensysteem
Sinds vorige week ben ik dus ontheven van mijn taak als poortwachter van onze centjes. We zijn gebruik gaan maken van het enveloppensysteem, wat mij betreft de beste uitvinding sinds de puntzak. Het idee? Een realistisch budget (niet emotioneel, maar rationeel), het geld pinnen aan het begin van de maand (waar dat mogelijk is, sommige betalingen moeten nu eenmaal via de rekening), en verdelen over enveloppen waar op staat waar het voor is. Is een envelop leeg, dan is ie leeg. Kun je natuurlijk aanvullen met de inhoud van een andere envelop, maar als je geld uit de verjaardagscadeautjes envelop haalt omdat je boodschappen te duur waren, voel je dat uiteraard veel meer dan wanneer je gewoon pint vanaf die ene hoop waarop alles samenkomt.

Bevrijd
Het is eigenlijk te achterlijk voor woorden dat zo’n simpele oplossing werken kan, maar slechts een week nadat we zijn begonnen voel ik me bevrijd. Ik kijk niet meer tien keer per dag op de rekening (dat heeft namelijk geen zin, de inhoud zit in enveloppen), ik hoef M niet meer te vertellen wat er wel en niet kan, en omdat we de budgetten alsnog lekker strak hebben gehouden, wordt er ook nog wat gespaard voor tegenslagen. Niet zoveel als ik zou willen, maar er wordt gespaard en dat is genoeg, waarbij ik me realiseer dat we in deze tijd bevoorrecht zijn dat er in überhaupt gespaard kan worden.

Maar het belangrijkste van alles: ik kan me weer bezighouden met dingen die er daadwerkelijk toe doen in het leven. Misschien gaat het over een tijdje weer mis, gaat er weer iemand failliet, zitten we dan definitief in de penarie. Het zij zo, ik kan niet in de toekomst kijken en M heeft me op pijnlijke wijze herinnerd aan het feit dat het weinig zin heeft om je toekomst veilig te stellen als je vergeet te genieten van vandaag.

Beeld: nomadsoul1 / 123RF Stockfoto