Leven door een lens

Afgelopen zaterdag was Robin jarig en ik wilde dat graag filmen. Ik voel me nogal oud wanneer ik terugdenk aan verjaardagen van vroeger, en me dan vooral nog kan herinneren hoe speciaal het voelde als dat felle licht aanging dat mijn vader gebruikte tijdens het filmen met zijn Super 8 camera. Een filmpje schieten kostte zo’n 30 gulden per drie minuten, en – zo heb ik me laten vertellen – dan moest je nog maar hopen dat het uiteindelijk gelukt was. Ergens is het zonde dat Robin die onmiskenbare geur en dat zoemende geluid van de filmprojector nooit alszodanig zal herkennen, en vooral het gevoel dat daarbij hoort niet.

Cameravolk
Afgelopen zaterdag was ik met M bij Ladies of Soul in een afgeladen Ziggo Dome. Een geweldige avond! We stonden redelijk vooraan, maar zelfs als dat niet zo was geweest, zouden we geen moeite hebben gehad om het podium te zien, vanwege de gigantische videowall, bestaande uit honderden, zo niet duizenden omhooggehouden smartphones. Ik probeerde er niet op te letten, maar als je zoiets eenmaal in je vizier krijgt is het bijna onmogelijk om je er niet aan te ergeren. Honderden wannabe cameramensen met een bevende camera boven hun hoofd die vervolgens ook nog eens schuin achterover hangend een langzaam draaiende beweging maken, alsof ze door SBS zijn ingehuurd om het evenement vast te leggen. En dan wanhopig met twee vingers knijpbewegingen maken op een touchscreen in een poging om in- en uit te zoomen, en het beeld op zestig meter afstand scherp te krijgen, alsof er ook maar enig kwalitatief beeld mogelijk is in een donkere zaal met een fel verlicht podium. Koop dan gewoon de DVD. En dan die foto’s. Die verschrikkelijke foto’s. Even gezellig samen doen met de heren of dames, en een foto laten maken met het podium op de achtergrond, en dan diezelfde foto tien (zonder overdrijven, tien!) keer opnieuw moeten laten maken door een wildvreemde die van de show probeert te genieten, wetende dat ook foto elf onscherp, onderbelicht en onherkenbaar is. Allemaal om op Facebook of elders een tastbaar bewijs te hebben om te laten zien waar je was.

Je bent er niet
Het probleem is echter: je wás er helemaal niet. Je was namelijk zo druk bezig met je camera, dat je vergat om daadwerkelijk te doen waar je voor kwam: genieten! Alles moet tegenwoordig maar vastgelegd worden, maar hoe vaker we dat doen, hoe minder we zelf daadwerkelijk aanwezig zijn. Daar heb ik mij zelf ook een tijd terug nog schuldig aan gemaakt toen ik Robin wilde filmen terwijl hij iets grappigs deed en hij me doodleuk vroeg of ik mijn telefoon weg wilde doen want ‘we waren aan het spelen’. Dat mannetje was twee jaar oud. Een pijnlijke bewustwording, want waar ik een leuk moment graag wilde vastleggen, realiseerde ik me ineens dat Robin zich straks niet het bijzondere gezoem van een zeldzame filmcamera herinnert, maar het feit dat zijn vader altijd die ellendige telefoon in zijn handen had om een leuk moment mee te verpesten. En waarvoor? Voor duizenden filmpjes van een paar seconden die je ’s avonds een keertje terugkijkt en daarna nooit meer. Ik durf te wedden dat er heel veel mensen zijn die die korte filmpjes die ze met hun vorige telefoon maakten, niet eens meer hebben.

Afgelopen zaterdag was Robin jarig en ik wilde dat graag filmen. Ik heb een paar filmpjes gemaakt en een paar foto’s, maar daarna gingen de camera en het fototoestel weg. Niet omdat ik wil dat Robin straks datzelfde gevoel heeft wanneer hij naar filmpjes van vroeger kijkt, want dat gevoel is stervende. Maar wél omdat ik wil dat Robin zijn verjaardagen herinnert als een bijzondere dag, in plaats van als een persconferentie.