De taalnazi-nazi

Ik kan slecht tegen taalfouten en ben geneigd anderen erop te wijzen als ze die maken. Daarom noemde ik mezelf onlangs gekscherend een ‘taalnazi’: een mierenneuker als het op taal aankomt, die ook nog eens het taalevangelie verkondigt wanneer anderen de regels overtreden. De meeste mensen zullen deze toelichting niet nodig hebben om te begrijpen wat ik bedoel met ‘taalnazi’. En ik durf te vermoeden dat het merendeel niet onmiddellijk denkt aan de Tweede Wereldoorlog. (Zelf denk ik nog eerder aan The Soup Nazi, maar dat is mijn Seinfeld-afwijking.)

Kanker is geen krab
Er zijn echter uitzonderingen. Ik kreeg een berichtje van iemand die viel over het gebruik van het achtervoegsel ‘nazi’. “Ik heb daar nogal moeite mee. Is er geen beter woord voor?” Ik stuurde een bericht terug over de herkomst van de uitdrukking, die nauwelijks te maken heeft met het nationaalsocialisme. Net zoals ‘kankeren’ slechts heel in de verte te maken heeft met de ziekte en ‘kanker’ bijna niet meer met een krab, behalve in het logo van KWF Kankerbestrijding.

Recalcitrante sentimenten
Ik kan me tot op zekere hoogte voorstellen dat de losse omgang met woorden die in een andere context gevoelig liggen, vervelend is. Maar juist door dat kenbaar te maken, maak je er een groter probleem van dan het in werkelijkheid is. Natuurlijk snap ik wel dat het voor mensen die geloven niet prettig is als ik keihard vloek wanneer ik mijn teen stoot. (Iets wat ik niet doe, want ik ben christelijk opgevoed.) Maar zou ik het doen, dan bedoelde ik er verder niks mee. Een hele preek over waarom het niet zou moeten werkt dan volgens mij averechts. Het kweekt recalcitrante sentimenten en de tegenstander wordt weggezet als een zeiksnor.

Ik vraag het je nog een keer
Zo ook degene die mij wees op het gebruik van het woord ‘nazi’. Hij vond mijn argumenten niet overtuigend en vroeg me nog een keer om mezelf geen taalnazi meer te noemen. “Het druist in tegen de geschiedenis. Mijn vader en opa hebben daar geen prettige herinneringen aan.” Het heeft niet geholpen. Ik ben nog steeds een taalnazi en vanaf nu is hij de taalnazi-nazi.

CC foto: Brett Jordan