Hoe ver laat je iemand gaan?

Er zijn veel zaken die je kunt bedekken met de mantel der begrip en liefde. Maar wanneer zeg je tot hier en niet verder?

Het feit dat we allemaal individuen zijn met onze eigen opvattingen, karaktereigenschappen enzovoort, is waarschijnlijk één van de grootste geschenken van deze wereld. Immers, als iedereen hetzelfde zou denken en doen waren we snel uitgepraat. Tegelijkertijd vind ik het een van de moeilijkste dingen om mee om te gaan als het gaat om sociale interactie. Leven en laten leven, daar ben ik helemaal voor, maar wat als de andere partij dat juist niet zo’n vanzelfsprekende leefwijze vindt?

Schreeuwen voor je gelijk
Het is vervelend als iemand keer op keer over je grenzen gaat, maar ik vind het nóg vervelender wanneer je omgeving dan zegt : ‘Ach joh, laat hem (of haar) maar, je weet toch hoe hij (zij) is?’ Het is wel waar, vaak gaat het om iemand die altijd dat ongewenste gedrag vertoont, en daar zou je je verwachtingspatroon op kunnen instellen, het is nu eenmaal makkelijker om jezelf te veranderen dan de rest van de wereld. Zo was er ooit iemand die het regelmatig nodig vond om in een discussie dominant te gaan schreeuwen om op die manier z’n gelijk te krijgen. Ik heb een tijdje geprobeerd om tot die persoon door te dringen dat dat echt geen fijne manier van communiceren is. Toen dat niet bleek te werken besloot ik om discussies met die persoon voorgoed uit de weg te gaan. ‘Je zult wel gelijk hebben’ of ‘ik zou het niet weten’ is mijn nietszeggende antwoord tegenwoordig.

Ik las destijds namelijk iets dat me enorm heeft geholpen: ‘Van iemand in een rolstoel verlang je niet dat hij gaat lopen, waarom verlang je dan wel van iemand die sociaal gehandicapt is dat hij die handicap overwint?’ Nog arroganter, maar minstens zo vermakelijk is: ‘Ga niet in discussie met domme mensen. Ze trekken je omlaag naar hun niveau en verslaan je met ervaring’. Wat ik vervelend vind aan die stellingen is dat ze uit de hoogte zijn, je schildert jezelf immers af als superieur. Wat ik er echter fijn aan vind is dat met name de eerste me wel herinnert aan het feit dat mensen het je lang niet altijd met opzet moeilijk maken. Soms ‘is iemand nu eenmaal zo’.

Sociale handicap
Dat kan ik tot op zekere hoogte begrijpen. Maar wat ik dan niet zo goed kan uitdokteren, is waar de sociale handicap van die persoon eindigt, en die van mij begint. Oftewel, want als iemand je op een voor jou onprettige manier behandelt ‘omdat hij zo is’, maar jij kunt daar verdraaid slecht tegen ‘omdat dat is hoe jij bent’?. Welke sociale handicap wint het dan? Waar ligt de grens tussen iemand accepteren zoals hij is en over je heen laten lopen?

Een antwoord daarop heb ik tot op heden nog niet gevonden. Wel heb ik enige tijd besloten dat ik geen mensen meer in mijn leven wil die meer energie kosten dan ik ze kan (of wil) geven. Dat is in het geval van familie natuurlijk lastig, maar als het om vrienden gaat kun je jezelf soms best de vraag stellen: ‘Waarom ga ik eigenlijk nog met hem of haar om?’ Het beëindigen van dit soort nepvriendschappen heeft me enorm veel kracht en rust gegeven en het bijzondere daarvan is dat ik die kracht en rust nu juist weer kan steken in het selecte groepje vrienden dat overblijft, hetgeen betekent dat ik als ‘vriend’ een waardevollere rol kan spelen (het draait immers ook om geven).

Het is niet dat ik geen confrontatie meer in mijn leven wil, het is vooral dat ik mijn tijd en energie wil steken in constructieve relaties. Misschien is dat makkelijk. Misschien is dat conflictvermijdend. Maarja. Zo ben ik nu eenmaal. Dat is mijn sociale handicap.

Beeld: Thinkstock