Drugs als therapie: welke middelen worden ingezet en waarvoor?

Drugs als therapie

Drugs inzetten als therapie: het gebeurt steeds vaker. Zo kan MDMA gebruikt worden als medicijn bij PTSS-patiënten en zou cannabis kunnen helpen tegen psychoses. Maar hoe werkt het nu precies?

Lees ook:
Drugs gebruiken om beter te functioneren wordt steeds normaler

Ja, je denkt misschien, dan ligt het risico op verslaving toch ook altijd op de loer? Psychiater Albert Batalla Cases verklaart dat dat klopt, maar: ‘De genen spelen een grote rol. Die maken dat je meer of minder verslavingsgevoelig bent.’ Daarnaast heeft ook de omgeving nog een invloed. En hoewel het gebruik van cannabis het ontwikkelen van een psychose kan bevorderen, zijn er óók aanwijzingen dat de drug dit juist kan voorkomen.

Drugs als therapie

Het zit zo: cannabis bestaat uit verschillende stoffen, zo vertelt Albert. ‘De bekendste is THC. Dat is de stof waar je high van wordt. En dit is tegelijkertijd de stof die psychoses zou kunnen bevorderen. Van een andere stof, cannabidiol (CBD), is bekend dat het soms pijnstillend kan werken. Maar er zijn nu ook aanwijzingen dat het tegen psychose kan werken.’

Cannabis

Hoe werkt het? Nou, eigenlijk hebben we in ons lichaam ook een soort cannabis-systeem: dit het heet endocannabinoïde-systeem. Onze hersenen ontvangen deze stof vervolgens weer door middel van receptoren, waardoor ze bijdragen aan processen zoals pijnervaring maar ook bijvoorbeeld je hongergevoel. Maar dat niet alleen: deze stoffen hebben ook invloed op hoe hard prikkels bij je binnenkomen. Cannabis kan tegelijkertijd dit systeem verstoren, máár ook juist een positieve invloed hebben. ‘Uit onderzoek blijkt dat THC en CBD tegengestelde effecten op de hersenen hebben’, verklaart de psychiater.

Psychose

Matthijs Bossong is bezig in het Canglia-onderzoek om te analyseren wat nu precies het effect is van CBD op een psychose. Hij legt uit: ‘Mensen die last hebben van psychoses slikken in dit onderzoek vier weken lang CBD-capsules of placebo’s. Tijdens dit onderzoek verzamelen we medische informatie, wordt bloed afgenomen, testen we het denkvermogen en maken we een MRI-scan. Als dit hoopvolle resultaten oplevert, willen we volgend jaar een uitgebreider onderzoek starten. Het zou geweldig zijn als dit middel een psychose kan voorkomen of gedane schade kan herstellen.’ Een waarschuwing heeft Albert wel: ga absoluut niet experimenteren met CBD-olie, want niet alleen is het bewijs nog onvoldoende, ook klopt de samenstelling vaak niet met wat er op het etiket staat.

Depressie

Een andere drug die zou kunnen helpen tegen psychische problemen zijn paddo’s. Hierbij is het stofje psilocybine het werkzame deel in sommige paddenstoelen en truffels, dat ingezet zou kunnen worden bij hardnekkige depressies. Metten Somers doet hier onderzoek naar en vertelt: ‘Er zijn aanwijzingen dat een éénmalige bewustzijnsveranderende ervaring met psilocybine depressieve klachten kan verminderen. Of dit echt waar is, onderzoeken we nu bij mensen bij wie twee tot vier antidepressieve medicijnen onvoldoende werkzaam bleken. Hoe dit precies werkt weten we ook nog niet. Het zou kunnen dat dit middel de vastgelopen gedachtenpatronen van deze mensen doorbreekt.’

PTSS

Daarnaast is MDMA voor het eerst ingezet bij acht Nederlandse oorlogsveteranen om een posttraumatische stressstoornis te behandelen. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat de drug ‘extreem effectief’ is als therapie hierbij. Eric Vermetten, kolonel-psychiater bij defensie en bijzonder hoog­leraar aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), geeft aan: ’83 procent herstelt volledig. Daar kan bijna geen enkele andere psychotherapie aan tippen.’ Het werkt omdat door MDMA patiënten eenvoudiger bij gevoelens kunnen komen die eerder nog opgesloten zaten én ze zo ervaringen kunnen bespreken die anders weggedrukt zouden worden.

Meer weten over drugs als therapie? Je leest het in de nieuwste VIVA van deze week.
Banner

Bron: Het Parool, UMC Utrecht | Beeld: iStock
Lisa woont in Limburg, maar is stiekem een echte Brabantse. Ze houdt van gekke trends en haar guilty pleasure is foute, Nederlandstalige muziek. Een grote droom is dan ook om een keer naar de Toppers te gaan, maar tot die tijd moet ze het doen met haar slechte afspeellijst op Spotify. Voor VIVA schrijft ze over het laatste nieuws op het gebied van entertainment, series, reizen, seks, films en boeken.