Waarom je nee tegen fomo moet zeggen (en vooral: hoe je dat dan doet)

fomo fear of missing out

We leven in een tijd waarin álles kan en waarin je álles kunt meemaken. Erbíj zijn is meemaken, want anders mis je iets. Daarom moeten we ook van alles, want anders mis je een ervaring. En juist de angst om iets te missen – the Fear Of Missing Out – zit ons in de weg. Hoe zeg je nee tegen die fomo?

Voordat ‘fomo’ in 2013 werd opgenomen in het Oxford English Dictionary, was er yolo: you only live once. Want als je opgroeit met het idee dat álles kan, zolang je maar wilt en er hard voor werkt (hallo millennial!), en je maar één keer leeft, wil je alles eruit halen wat erin zit. Of andersom: je wil zowel je werktijd als je vrije tijd vol proppen, want: yolo en fomo.

Fokking druk

Dat heeft één grote valkuil tot gevolg: we willen teveel. Kun jij je de laatste keer herinneren dat je niet druk was? In zijn boek Fokking Druk weet Thijs Launspach het goed te omschrijven: ‘We zijn niet bescheiden in wat we tegenwoordig van het leven verwachten. We willen graag rijk, succesvol, gelukkig, gezond, creatief, sportief, aantrekkelijk en sociaal vaardig zijn en een zo interessant mogelijk leven leiden. Als we niet succesvol zijn op al deze gebieden, dan vinden we onszelf niet geslaagd. We hebben het gevoel dat we buiten de boot vallen en tekortschieten.’

‘Want we willen dit niet alleen allemaal, we hebben ook nog eens het idee dat het kán. In de media zien we vooral voorbeelden van winnaars: mensen die supersuccesvol zijn, met een hagelwitte lach en een platte buik. En we hoeven ons niet eens te vergelijken met celebrities: na een kwartiertje kijken op Facebook, Instagram en LinkedIn kun je je moeilijk aan de indruk onttrekken dat iedereen even gelukkig en succesvol is en een o-zo-interessant leven leidt. Iedereen, behalve jij.’

Fomo stopt niet

En het erge is: fomo never stops. Ben je bij een van je vele activiteiten gearriveerd, dan vraag je je meteen af of het ergens anders niet veel leuker is (geef maar toe). Hierdoor ben je niet bewust bezig met te zijn waar je wél bent.

Sociale vergelijking

Bovendien zet je een deur open voor stress: je wilt van alles tegelijk. Dat komt omdat fomo voortvloeit uit het menselijke verlangen om ergens bij te horen. Beter bekend als de klassieke psychologietheorie genaamd sociale vergelijking, wat in feite betekent dat we onze eigen sociale en persoonlijke waarde bepalen op basis van hoe we het opnemen tegen anderen.

Weten we dat we onszelf niet moeten vergelijken met anderen? Natuurlijk. Maar is het makkelijker gezegd dan gedaan? Absoluut. Fomo wordt ook gedreven door een angst dat onze eigen levenservaringen niet goed genoeg zijn, wat een cyclus van zowel angst als negativiteit veroorzaakt.

Zeg nee tegen fomo

Tim Hofman vatte het ooit mooi samen: ‘Ik heb zelf best wel een telefoonverslaving. En voor mij hoort het bij mijn vak, dus is het ook nog eens twee keer zo erg. Maar we zijn nu een cultuur aan het creëren waar fomo een ding is: fear of missing out. Bijvoorbeeld: hij heeft dit en ik wil dat ook, of: dit gebeurt daar en ik ben daar niet bij. Ik vind dat zo’n verlaging van je eigen leven. Mensen nemen niet meer de tijd om even bij zichzelf stil te staan, maar kijken alleen nog maar naar hun buurman.’

Dus waarom zouden we nog doorgaan met fomo? Of met wat goede wil: waarom neem je niet de tijd om even bij jezelf stil te staan? De ironie is namelijk, zoals Launspach ook in zijn boek aanhaalt: je mist meer dan je meemaakt. Dat is een feit en dat is oké.

Maar hoe zeg je nee tegen fomo? Nou, door strengere keuzes te maken.

Stap 1: accepteer

Je kunt je gek laten maken door fomo, maar je kunt ook accepteren dat deze angst voortvloeit uit een menselijke behoefte. Anders gezegd: fomo maakt je menselijk, het hoort bij menszijn. Het maakt je juist normaal. En daarbij, we zijn niet zwak of jaloers alleen omdat we het moeilijk vinden om nee te zeggen tegen die vriend of familielid die ons uitnodigt voor een uitje of verplichting.

Stap 2: verschuif je mindset

Waar we het grote deel van de tijd niet bij stilstaan, is dat iedere ‘ja’ gelijk staat aan duizenden ‘nee’s’. Nogmaals: je zult altijd meer missen dan je meemaakt. Maar wie overal ‘ja’ op zegt, zegt ‘nee’ tegen rust, flexibele schema’s, het volgen van je passie en marges in je leven.

Als we eenmaal begrijpen dat we nooit op alles ja kunnen zeggen en dat alle delen van het leven prioriteit moeten krijgen, geven we onszelf de kracht om ons opnieuw te concentreren – op jezelf – en ja te zeggen tegen de dingen die er – voor jou – echt toe doen en je vreugde zullen brengen.

Stap 3: verminder je tijd op social media

Overbodig om te zeggen dat social media hand in hand met fomo gaan. Immers, op the gram is het gras altijd groener. Of rozer, dat ligt aan de filter. Langer dan een uur per dag doorbrengen op social media is volgens Jean Twenge, schrijver van iGen: Why Today’s Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant, Less Happy—and Completely Unprepared for Adulthood een enorme boost voor je fomo. En dat willen we niet.

Stap 4: besproei je eigen gras

Wanneer we onszelf voortdurend vergelijken met mensen op sociale media, bekijken we ons eigen leven door een lens van negativiteit, die onnodige angst veroorzaakt. In plaats van kijken naar het gras van anderen, kun je beter je eigen gras besproeien. Dit kun je doen door dankbaarheid niet als een emotie of een gevoel te beschouwen, maar als concrete oefening: door beter stil te staan bij jezelf – en wat je hebt aan momenten, mensen of ervaringen – ga je inzien hoe leuk je leven eigenlijk is. Zelfs als je af en toe ‘iets mist’.

Op de hoogte blijven van de leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet is gevonden, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen, series, films en boeken. Seks? Seks ook. Reizen? Vooruit, dat ook. Zo'n beetje alles dus. En ze schrijft erover op VIVA.nl.