Gatenkaasfobie: bang voor kleine gaten

Bang zijn voor spinnen, grote hoogtes of naar de tandarts gaan: het zijn bekende fobieën. Maar ooit gehoord van iemand die bang was voor lange woorden (hippopotomonstrosesquippedaliofobie)? Of voor erecties (Ithyphallophobia)? Er zijn zelfs mensen die bang zijn voor pindakaas die aan hun gehemelte plakt (arachibutyrophobia).

En dan mijn angst: trypofobie. De angst voor objecten met kleine gaten. Het klinkt als de meest belachelijke angst ooit. Maar heb je het ooit gegoogeld? Ik weet zeker dat je er niet vrolijk van wordt. Om eerlijk te zijn is mijn reactie wel overdreven, dat weet ik zelf ook wel. Wanneer ik alleen al aan gaatjes denk, word ik misselijk. Nu, tijdens het schrijven, heb ik overal jeuk. Ik moet mezelf inhouden om niet meteen naar een spiegel toe rennen, om te kijken of ik niet ergens rare gaten in mijn lichaam heb. Gelukkig valt het bij mij nog mee. Ik ga niet over mijn nek van een blokje gatenkaas. Alleen met foto’s van lotusbloemzaden of de binnenkant van een Brosreep moet je bij mij echt niet aankomen.

Gevaarlijke dieren

Waar het vandaan komt? Geen idee. Laatst las ik een verklaring van twee psychologen van de Universiteit van Essex. Ze hadden onderzoek gedaan naar afbeeldingen en situaties die proefpersonen met trypofobie triggerden. Deze afbeeldingen werden vergeleken met foto’s van de giftigste dieren op aarde. Wat bleek? Afbeeldingen met een hoger contrast triggeren meer en dit hoge contrast komt ook voor bij deze giftige dieren. Zoals blauw geringde octopussen, de Braziliaanse zwerfspin en de pijlgifkikker. Al deze dieren bezitten een patroon of vorm van gaten. Lord sta me bij. Nog één keer het woord ‘gaten’ typen en ik sta het komende uur onder de douche te schrobben.

Evolutie

De fobie is volgens de wetenschappers waarschijnlijk een overblijfsel van een evolutionair overlevingsmechanisme dat felle kleuren en gaten associeert met gevaar. Dit verklaart wel waarom ook mensen zonder fobie een ongemakkelijk gevoel krijgen bij het zien van de afbeelding.

De meeste fobieën schijnen trouwens hun oorsprong te hebben in onze evolutie en overlevingsdrang. Zoals hoogtevrees: hoogtes kunnen gevaarlijk zijn, een mens heeft immers geen vleugels. Het is dus logisch dat je daar (een beetje) bang van wordt.

Meer lezen over fobieën? In VIVA 30 schreef journalist Amanda van Schaik over wat je moet doen wanneer een fobie je leven beheerst. Wat als je doodsbang bent voor krabben, of wanneer je niet meer durft te vliegen, omdat je bang bent om over te geven? VIVA 30 ligt nu in de winkel of kun je hier online bestellen. Je kunt het artikel ook lezen via Blendle.

Deze virtual reality-bril helpt volgens de maker, Marek Antoniuk, mensen om van hun fobie af te komen.