Giftig optimisme: positivo’s die stiekem hartstikke ongelukkig zijn

giftig optimisme

Heb jij je ooit vrolijker voorgedaan dan dat je bent? Heb je ooit door Instagram gescrolled en alleen maar happy smiles, pittoreske plaatjes en idealistische lifestyles gezien? Heb je een vriendin een vakantiefoto zien posten, terwijl je wist dat ze met een burn-out op de bank zat? In een notendop: dat is giftig optimisme. En dat is no good. No good at all. 

De druk om je best mogelijke leven te leven ligt nogal hoog. En neen, we zeggen niet dat iedereen die zegt dat ze gelukkig is dat eigenlijk niet is. Of dat iedereen die ‘positive vibes only’ op je wil overdragen niet het beste met je voor heeft. Maar er is wel iets goeds mis wanneer we onze echte gevoelens verbergen door te doen alsof we heppiedepeppie zijn.

Giftig optimisme

Dus wat is giftig optimisme? Heel simpel: giftig optimisme is de cultuur van jezelf uitbeelden als volmaakt gelukkig en super positief – terwijl je dat eigenlijk niet bent. Maar dat heb je niet door, want zo ‘diep’ ga je helemaal niet. Eigenlijk ben je uitgeschakeld voor alles wat als negatief kan worden beschouwd. Je bent een positivo, of beter: je wil graag als positivo worden beschouwd. Je wil dat mensen jou het stralende zonnetje vinden, die alles van een positieve kant bekijkt en waar nooit een wolkje chagrijn of verdriet aan de lucht hangt. Dat verkondig je maar wat graag op Instagram. Hashtags als #goodvibesonly en #positivemind zijn je niet vreemd en je post continu selfies met een pijnlijk gemaakte lach.

Posítivo positívo, potato potato

Personen in deze giftige vorm van optimisme kunnen twee kanten op. De eerste kant is voor de mensen die van zichzelf weten dat ze gevoelig zijn voor negativiteit en zich daar voor willen wapenen. En dus maar in overtreffende trap doen alsof ze gelukkig zijn. De tweede kant is voor mensen die kúnnen weten dat ze ongelukkig zijn, maar die niet openstaan om zo dicht met henzelf in contact te staan.

Neem bijvoorbeeld Charlotte Crosby die we kennen van Geordie Shore. Zij portretteert zichzelf als wild en happy en dankte zelfs haar eigen spin-off serie The Crosby Show aan dit imago. Maar ondertussen schuift ze steeds vaker huilend aan bij tv shows om te praten over hoe groot de druk is om dit personage hoog te houden terwijl ze zich al lang niet meer wild en happy voelt. En erger nog: ze geeft toe dat ze het gevoel heeft dat ze aan niemand kan laten weten hoe k*t ze zich voelt – omdat mensen haar zo niet kennen.

giftig optimisme

Je kunt het zien als een vicieuze cirkel die je (de positivo) zelf in stand houdt. Hoe langer je je blijft voordoen als iemand die altijd blij, gelukkig en positief is, hoe minder je omgeving van je verwacht dat je praat over verdrietige gevoelens of sombere gedachtes. Je eigen gecreëerde keurslijf gaat steeds strakker zitten. En andersom geldt dat ook: jouw omgeving zal steeds minder vaak bij je aankloppen als jouw peptalk nooit verder komt dan ‘het komt wel goed’ of ‘gewoon blijven lachen!’.

Nuanceverschil

En let wel: de lijn tussen goede aanmoediging en giftig optimisme is dun. Psychologe Whitney Goodman deelde een handig plaatje ter overzicht:

giftig optimisme

Daarover zegt ze: ‘Deze uitdrukkingen (in de rechter kolom, red.) zijn behoorlijk goedaardig. Maar voor iemand die echt met iets worstelt, kunnen ze steken, tekort doen en hun gevoelens bagatelliseren. Ik heb ze vertaald in een aantal verschillende variaties waarvan ik denk dat ze nog steeds aanmoedigen en ook meer diepgang geven.’

Giftig optimisme, waarom doen we het?

Stel nou dat je je hele persoonlijkheid hebt opgebouwd rondom een blij ei. Dat je in je vriendengroep bekend staat als ‘degene die altijd vrolijk is’. Dan lijkt het voor jezelf (en voor anderen) niet goed om een mindere dag te hebben. Laat staan toegeven dat je niet echt gelukkig bent. Of je wilt gewoon dat iedereen denkt dat je leven geweldig is. En als je je andersom schuldig maakt aan het aanmoedigen van giftig optimisme – ‘het komt wel goed, joh!’ – wil je waarschijnlijk gewoon iemand helpen, maar weet je niet wat je moet zeggen.

Giftig optimisme, waarom is het een probleem?

Nou, lees je dit en denk je van ‘joh, zo iemand ken ik’ of ‘joh, ik herken mezelf’ dan hebben we een tip: práát. Giftig optimisme is in principe hetzelfde als dweilen met de kraan open. Stiekem ben je je bewust van je problemen, maar je kiest ervoor om ze te negeren. Je gaat niet in op wat jou ongelukkig maakt.

Een onderzoek heeft uitgewezen dat het accepteren en niet afwijzen van onze negatieve emoties ons daadwerkelijk helpt ze beter onschadelijk te maken en in de loop van de tijd tot minder negatieve emoties leidt. Dit veroorzaakt op zijn beurt een betere algehele psychologische gezondheid. Het wegdrukken van emoties en goed weer blijven spelen? Helpt niet. Ook interessant: een studie gepubliceerd in het tijdschrift Emotion ontdekte dat het najagen van geluk ertoe kan leiden dat we geobsedeerd raken door niet-gelukkige gevoelens, waardoor we in het algemeen meer ongelukkig worden. Dus, wat zeg je van #negativevibesallowed?

VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.