Hersengymnastiek: waarom hardlopen zo ongelooflijk goed is voor je brein

hersengymnastiek

De kans dat sportscholen binnenkort toch hun deuren weer moeten sluiten, ligt op de loer. Het fijne aan hardlopen is dat je dat – met een beetje mazzel – ook in een lockdown kunt doen. Het goede nieuws is dat je echt geen lange afstanden hoeft af te leggen om de voordelen van hardlopen te ervaren. 

Met een rondje hardlopen werk je namelijk niet alleen aan je conditie, maar ook aan je brein.

Mentale conditie

Dr. Dean Sherazi vertelt wat een geweldig orgaan ons brein is. ‘De hersenen zijn het orgaan met de meeste bloedvaten. Het is een opmerkelijk systeem dat we jaren links lieten liggen omdat we er zo weinig van wisten. Nu weten we dat het niet alleen de ongelooflijke mogelijkheid heeft zichzelf te helen en te groeien op jonge leeftijd, maar ook als je ver in de 80 bent.’

Met andere woorden: je kunt op iedere leeftijd je brein aanscherpen. Dat hoeft niet (per se) met vuistdikke boeken en ingewikkelde puzzels, maar kan ook met sport. Juíst met sport. De bloedtoevoer naar de hersenen wanneer je beweegt verbetert onder meer je geheugen, je connectiviteit en je focus. Iedere keer wanneer je rent, verbeter je dus niet alleen je fysieke, maar ook je mentale conditie.

Oplichtende zeepaardjes

Uit onderzoek blijkt dat iedere keer wanneer je sport, de groeifactoren in de hersenen toenemen. Dat maakt het de hersenen makkelijker te groeien en nieuwe neurologische verbindingen te vormen. ‘Die verbindingen zorgen ervoor dat we gigantische groei zien in bepaalde delen van de hersenen. Vooral in de delen die we linken aan het geheugen, zoals de hippocampus.’

De naam hippocampus heb je misschien al eens eerder gehoord en heeft inderdaad niks te maken met nijlpaarden. In feite lijkt de hippocampus meer op een zeepaardje die zich aan beide kanten van de hersenen bevindt en oplicht wanneer je sport. Die twee gebieden hebben de leiding over belangrijke cognitieve functies, zoals leren en herinneren. Hardlopen kan er zelfs voor zorgen dat de onvermijdelijke schade die dit gebied met de jaren onvermijdelijk oploopt, kan herstellen. ‘De delen van de hersenen die eerder in verval raken dan andere delen zijn de focusgebieden.’

De grenzen van je brein vergroten

Als je de boel op z’n beloop raakt, krimpen de prefrontale cortex, de kleine hersenen, de hersenschors, de basala ganglia en de hippocampus (schrijft u even mee?) naarmate je ouder wordt. Hardlopen onderbreekt dat proces. Niet alleen in de hippocampus, maar ook in de andere delen van het brein.

Hardlopen doet twee dingen voor je focus. Het vergroot het focusgebied, maar nog belangrijker: het raakt de gewoonten van dat focusgebied. 99% van je gedachten en gedrag liggen in het basale ganglia. Die tongbreker voert de leiding over je motoriek, uitvoerende gedrag en emoties. Het is dol op gewoontes en hardlopen kan helpen die gewoontes bewust te creëren. Die moeten we misschien even uitleggen.

‘Als je sport en je herhaaldelijk focust op je ademhaling, je focust op je over de pijn heen zetten, je focust op een patroon van discipline, creëer je niet alleen de gewoonte om hard te lopen en beter te leren omgaan met tegenslag, maar groeien ook die delen in je hersenen die zich bemoeien met focus en het opbouwen van gewoontes.’ Je wordt niet alleen fysiek sterker, maar vergroot ook de grenzen van je brein.

Multitasken bestaat niet

Hardlopen heeft ook als bijkomend voordeel dat je even níet aan het multitasken bent. Zelfs als je tijdens het lopen naar muziek of een podcast luistert. Je hersenen zijn de hele tijd bezig met hetzelfde: de linkervoet voor de rechter plaatsen, enzovoort. ‘Multitasken bestaat niet. Er bestaat alleen zoiets als heel veel dingen tegelijk halfslachtig doen’, zegt dokter Ayesha Shirazi. Omdat je tijdens het hardlopen bezig bent met één ding, train je als het ware de biceps van je hersenen. Dat is waar je het focusgebied waar we het al eerder over hadden versterkt.

Dat is ook een wat een hardloper bedoelt als ‘ie (soms irritant genoeg) zegt dat ‘ie ‘in de zone’ is. Dat betekent niks meer en niks minder dan dat diegene alleen bezig is met de activiteit. Je voelt geen pijn, maar een soort high waarin je lichaam je vooruit helpt. Inderdaad: die runners high waar veel geoefende lopers zo lyrisch over zijn.

Het spannendste van dit alles is dat we aan de vooravond staan van het begrijpen van de hersenen. Wetenschappers schatten dat we nu nog maar 10% weten. Voor we de finishlijn bereiken, is er dus nog een hoop werk te verrichten.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

Bron: Well + Good. | Beeld: iStock
Viva’s Susan wilde ooit Carrie Bradshaw worden, maar heeft nog steeds geen New Yorks brownstone-appartement, geen Manolo Blahniks en geen walk-in closet. Wél een huis in hartje Utrecht en vriendinnen die altijd ruzie maken over wie Miranda, Charlotte, Samantha of Carrie is. Houdt enorm van mensen die zichzelf niet te serieus nemen en nadrukkelijk níet van huidkleurige panty’s en mannen die salsa dansen.