Hoe vind je een nieuwe creatieve hobby?

nieuwe creatieve hobby

De voordelen van het beoefenen van een creatieve hobby zijn legio. En met de eindstreep van 2020 in zicht en een herfstdip én lockdown op de loer kun je maar beter vandaag nog beginnen. Hoe vind je een nieuwe creatieve hobby? 

Creatieve hobby

Laten we allereerst beginnen met het begrip ‘hobby’. Je hebt hobby’s zoals hockey, surfen en voetbal. In dit geval hebben we het echter over de ‘hobby’ met een ouderwets tintje. Ja, we sporten, eten gezond, lezen een boek, kijken Netflix, luisteren podcasts en spreken af met onze vrienden. Maar wie heeft er nu nog een klassieke creatieve hobby, zoals tekenen, knutselen, diamond painting, breien of haken? Waarmee je je thuis kunt vermaken?

Een vrijetijdsbesteding

Het brengt ons bij de associatie die we hebben bij het woord: een creatieve hobby staat voor kneuterigheid. Dat terwijl de definitie in de Van Dale als volgt luidt: ‘een ontspannende bezigheid voor in de vrije tijd, een liefhebberij.’ Psycholoog Saskia de Bel, die meewerkte aan een onderzoek aan de TU Eindhoven over de relatie tussen werkstress en vrijetijdsbesteding, spreekt daarom liever over vrijetijdsbesteding. ‘Iets wat je leuk vindt om te doen. Waarin je je kunt verliezen. Iets wat je niet doet om iets te bereiken, maar leuk voor de leuk.’

Dat brengt ons direct bij de kracht van een hobby, pardon, vrijetijdsbesteding: je doet het omdat je het leuk vindt. ‘Door het gebruiken van je talenten en door te doen wat je leuk vindt, kun je bovendien in een flow raken. Oftewel: zo geconcentreerd bezig zijn en er zo in opgaan, dat je de tijd even vergeet’, legt organisatiepsycholoog Gery Geersing, die onder meer het Grote Inspiratie Doeboek schreef, uit.

En omdat er gesproken wordt van vrijetijdsbesteding, staan hobby’s eigenlijk in direct verband met je werk. Het is een manier om te ontspannen, er wordt stress afgebroken en het zorgt voor een betere werk-privébalans. Misschien nog wel belangrijker: het zorgt ervoor dat je je batterij kunt opladen. Hard werken, stress en vermoeidheid zijn één ding, opladen is een tweede. ‘Door vrijetijdsbesteding ontspannen we, brengen we het energieniveau weer op peil en maken we geluks- en anti-verouderingshormonen aan’, legt De Bel uit. ‘Dat betekent overigens niet dat hobby’s de stress op je werk volledig kunnen compenseren’, voegt Geersing daaraan toe. ‘Het is vooral ook belangrijk dat je je talenten in je werk kwijt kunt en daar plezier en voldoening uithaalt.’

Hobby’s vertellen veel over onze wereld

Charlotte Fritz, specialist in organisatiepsychologie, deed onderzoek naar het effect van hobby’s in relatie tot werk voor de Universiteit van Portland State en stelt dat je juist dingen buiten je werk moet doen om beter te worden in je werk. ‘Onze hobby’s vertellen veel over ons en onze wereld: over hoe we ervoor kiezen om ons leven aan anderen te presenteren; over het lastige, en verwachting-gecharterde karakter van vrije tijd; over onze venijnige relatie met de eisen van de productiviteit. Hobby’s zijn een onderdeel van ons bestaan dat ons een indruk van controle geeft. Het beoefenen van een hobby creëert een sfeer waarin we voelen dat we een soort vakmanschap kunnen bereiken, een gevoel dat ons normaal gesproken wordt ontzegd in ons bredere persoonlijke en professionele leven. Hobby’s doe je puur voor jezelf en voor niemand anders.’

Hierbij moet je je overigens niet laten afschrikken door het woord ‘vakmanschap.’ Fritz gebruikt ‘vakmanschap’ niet in de traditionele zin van het woord. Het is immers al moeilijk genoeg om tijd, energie en motivatie vrij te maken voor een creatieve hobby. Je hoeft dus niet te excelleren in je hobby, je moet jezelf vooral de toestemming geven om je er goed bij te voelen.

nieuwe creatieve hobby
Creatieve hobby’s: hoe vaker je het doet, hoe beter je wordt.

Over tijd en energie gesproken: uit het tijdsbestedingsonderzoek van het Social en Cultureel Planbureau uit 2018 blijkt dat de gemiddelde Nederlander 43:50 uur per week aan vrije tijd heeft. Dat is 6:16 uur per dag. Een derde van die tijd gaat naar de vrijetijdsbesteding, het maken van uitstapjes en uitrusten. Twee derde van de vrije tijd gaat naar mediagebruik en sociale contacten. Opmerkelijk is dat bijvoorbeeld de treinrit naar een dagje uit wel als vrije tijd is meegeteld, maar vaak niet voelt als vrije tijd.

Hobby, maar geen vaardigheid

Je zou je kunnen afvragen waarom je (kostbare) tijd zou steken in een (nieuwe) hobby, terwijl je die tijd ook zou kunnen gebruiken voor het leren van een nieuwe skill die je kunt inzetten voor werk. Het antwoord is simpel: omdat je het nog steeds niet voor jezelf doet en je je werk dus niet volledig loslaat. Mensen die veel verschillende identiteiten omarmen in plaats van zich te binden aan één baan, relatie of professionele prestatie, zijn aanzienlijk gelukkiger dan degenen die hun identiteit laten bepalen door wat ze doen, van wie ze houden, of wat ze hebben bereikt – of wie ze zijn wanneer ze niet op vakantie zijn.

Bovendien hoeft een creatieve hobby ook geen fysieke activiteit te zijn. Je hoeft geen muziek te maken om muziek als vrijetijdsbesteding te hebben. Je kunt ook naar muziek luisteren als hobby. Hetzelfde geldt met een bezoek aan het theater, ook dat telt als vrijetijdsbesteding – ook al sta je zelf niet op de bühne. Een hobby hoort puur iets te zijn wat je doet omdat je het leuk vindt, waarin je je kunt verliezen. Je moet je er ook niet voor haasten. Heb je geen tijd om een uur per week naar Italiaanse les te fietsen? Skip de les, koop een online cursus en doe het wanneer het jou uitkomt.

Hobby’s geven snel vooruitgang

En het fijne van hobby’s: hoe vaker je het doet, hoe beter je erin wordt. Of het nu gaat om tekenen of salsa dansen, vooruitgang is al snel geboekt (in tegenstelling tot die promotie die heel lang op zich laat wachten en waar je samen met tien anderen voor in de running bent). Jouw tekening hoeft heus niet ‘de beste’ te zijn, een standaard die we vaak op werkgebied gebruiken, maar jíj moet hem leuk vinden. Als jij plezier beleeft aan tekenen en je helemaal kunt vinden in jouw tekening, dan heeft dat een verlichtend effect.

Het hebben van een creatieve hobby geeft je dus verschillende dingen. Plezier, maar ook controle. Het is iets dat echt van jou is. Zo heb je er in principe geen andere mensen (of de zee of een voetbalveld) voor nodig, het is vaak iets dat je alleen doet. Een paar uur met jezelf doorbrengen is in deze tijd schaars en daardoor misschien wat eng in het begin. Maar je zult zien dat als je iets doet dat je leuk vindt, je er echt door oplaadt. Daarbij creëer je vaak iets met een hobby. En als dat lukt geeft het je een trots gevoel.

Dat gezegd hebbende: hoe vind je een creatieve hobby die bij je past?

Laat je inspireren

Iets dat je bij het zoeken van een nieuwe vrijetijdsbesteding continu in je achterhoofd moet houden, is dat het gaat om een activiteit die je energie geeft. Een hobby beoefen je omdat je het leuk vindt, niet omdat je er goed in bent.

Denk je al in een bepaalde richting? Bezoek dan sites over dat onderwerp en laat je inspireren. En probeer het gerust uit. Is kleien toch minder leuk dan je voor ogen had? Geef de klei aan je buurmeisje en ga door met de volgende hobby.

Ga terug naar je kindertijd

Vraag je af waar je als kind warm van werd, waarmee kon je je als kind uren vermaken? Was dat Lego, de ukelele spelen of borduren? ‘In de psychologie noemen we dit de biografische methode. Waarom ben je er na je kindertijd eigenlijk mee gestopt? Omdat je andere interesses ontwikkelde of misschien wel door prestatiedruk? Dat je naarmate je ouder werd dacht: ik ben er toch niet zo goed in? Inmiddels kun je het misschien los van je kwaliteiten zien en zie je vooral het plezier van toen’, legt Geersing uit.

Maak een wild plan

In tegenstelling tot je prestaties op je werk, maakt het bij een hobby niet uit of je slaagt of faalt. Sterker nog, je kunt niet falen. En wat nou als je op die gedachte voortborduurt (pun intended)? Wat als er geen beperkingen zouden zijn in het leven, wat zou je dan willen doen? Wat is je ‘wilde plan’? Heb je altijd al een eigen restaurant willen beginnen? Meld je dan aan voor een kookclub.

Combineer het aangename met het praktische

Wil je podcasts luisteren maar heb je hier geen tijd voor? Zet dan een podcast op tijdens de autorit naar werk. Wil je Spaans leren maar heb je geen tijd voor een Spaanse les? Kijk dan iedere week een Spaanse film zonder ondertiteling.

Voorbeelden van creatieve hobby’s:

  • Bakken
  • Bloemschikken
  • Borduren
  • Breien
  • Bullet journaling
  • Diamond painting
  • Fotografie
  • Haken
  • Instrument leren spelen
  • Kalligrafie
  • Kleuren voor volwassenen
  • Knutselen
  • Kralen rijgen
  • Kruiden kweken
  • Lego bouwen
  • Lezen
  • Macramé
  • Naaien
  • Poppen maken
  • Sieraden maken
  • Taalcursus
  • Tekenen
  • Verven
  • Vilten
  • Wijnproeven

VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.