Javier Guzman: ‘Ik kan in interviews nooit goed duidelijk maken waarom ik iets zeg’

javier guzman

Javier Guzman is een van de bekende Nederlanders die zijn ziel blootlegt in het programma BN’ers in Therapie. ‘Ik was een beetje bang dat dit programma heel sensatiegericht zou uitpakken, maar dat was absoluut niet het geval.’ Wij spraken de cabaretier over zijn deelname.

Wat is BN’ers in Therapie voor programma?

‘Het is een heel integer programma, waarin op een goede manier sensatie, lust en oneigenlijke vragen naar boven komen. Ik had van tevoren niet echt een vraag of een specifiek ding waar ik aan wilde werken, maar dat komt er met de gesprekken met psychiater Esther van Fenema dan toch uit. Het is niet – en daar doe ik het niet aan af – dat ik daar nog nooit eerder aan heb gedacht. Alleen Esther weet het op zo’n verhelderende manier te zeggen, dat kwartjes die eerder nog niet goed waren gevallen, dan toch vallen.

Had je dat van tevoren verwacht?

‘Ik had het wel gehoopt, ook al had ik geen vraag. Ik was een beetje bang dat dit programma heel sensatiegericht zou uitpakken, maar dat was absoluut niet het geval. Ik werd neergezet in een huis, zonder echte studio-opstelling. Er was geen cameraploeg aanwezig, want alles werd gefilmd met op afstand besturende camera’s en dat maakt wel echt het verschil. Ik keek er tegenop, maar ik vond het achteraf gezien toch wel fijn.’

Welke dingen komen er dan naar boven?

‘Ik wil niet alles verklappen, maar het belangrijkste voor mij was om dingen los te laten uit het verleden. Daar had Esther behoorlijk verhelderende dingen over te vertellen.’

Je had behoorlijk lage verwachtingen, zo klinkt het. Waarom heb je dan toch ‘ja’ gezegd op dit programma?

‘Omdat ik het gevoel heb dat ik in interviews niet altijd duidelijk kan maken waarom ik iets doe of waarom ik iets zeg. Dus ik dacht: misschien is dit wel een vorm om een verklaring te geven voor gedragingen of meningen die ik heb of heb gehad in het verleden. Daarbij heb ik er een sport van gemaakt om dingen te doen die buiten mijn comfort zone liggen. Dan is dit ook wel een goede oefening.’

Je hebt te kampen met een alcohol- en drugsverslaving. Komt daar nog iets van terug in het programma?

Ja, zeker. Het komt niet als hoofdonderwerp aan bod, maar meer als uitingsvorm van andere dingen in mijn geval.’

Je bent daar eigenlijk altijd open over. Is daar een reden voor?

‘Ik vind het een onnodig taboe. Hoe meer mensen er krampachtig over doen, hoe meer mensen erop worden aangekeken. Dan is drank nog anders dan drugs. Drank is voor mijn gevoel nog sociaal geaccepteerd, maar als het om drugs gaat, hebben mensen meteen een mening. En die mening is vaak niet gebaseerd op feiten. Ik snap het mechanisme wel, waarom mensen moeite hebben met de verslaving van iemand van wie ze houden. Als de verslaafde tot een inzicht komt dat het een ziekte is, dan lijkt het misschien of ze zich ergens achter gaan verschuilen. Net of je dan niet boos mag zijn over wat je is aangedaan, omdat het een ziekte is. Maar zo is het niet. Je kunt het bestempelen als ziekte, maar het gaat erom wat je ermee doet. Ik kom zelf ook gewoon niet tot een ander antwoord dan een ziektebeeld. Als het namelijk doorzettingsvermogen of wilskracht is, dan was ik dertien jaar geleden al gestopt met alles.’

En hoe gaat het daar nu mee?

‘Stabiel. Ik heb mezelf voorgenomen, omdat ik er nu enige ervaring mee heb om niet meer in interviews te vertellen hoelang ik al clean of nuchter ben, omdat ik daar in het verleden als trots uitspraak over heb gedaan zonder door te hebben dat het mij heel veel stress meegeeft en dat het mijn herstel in gevaar brengt. Iedereen mag er wel naar vragen, maar ik ga niet meer benoemen ‘nu al zoveel jaar of zoveel maanden al gedronken’. Maar het gaat goed.’

Heeft BN’ers in Therapie daar aan bijgedragen?

‘Ja, zeker. Ik heb niet alleen inzichten gekregen, maar ook echt tools om mee aan de slag te gaan. Na de opnames moest ik nog een laatste shot maken waarin ik wegliep en de cameraman zei: ‘Het lijkt wel alsof je lichter loopt’ en toen dacht ik: ja, verdomd dat voel ik ook nog. Ik merk nu nog steeds dat ik oud gedrag en oude gedachtes sneller opmerk en de weg die ik al was ingeslagen van mijn herstel, ga je misschien nog meer nadruk op leggen. Het geheim is bijhouden en het nooit vergeten, want als je het vergeet ga je denken: oh, een avond kan wel, maar voordat je het weet lig je weer in de kreukels.’

https://www.magazine.nl/abonnement/viva

FOTO SJOERD GEUKE