Mag-ie wat harder?

Ligt het aan mij of worden we als een griesmeelpudding door elkaar geschud als het om eerlijkheid gaat? Ik breek mijn hoofd erover.

Op eieren lopen
Ergens vermoedde ik het stiekem al, maar het kwartje is bij mij gevallen. We zijn moraalridders geworden. Bang om elkaar met eerlijkheid te kwetsen. En hoe kan het eigenlijk ook anders? Pure eerlijkheid wordt vaak niet gewaardeerd, omdat er altijd wel iemand is die gekwetst wordt. Als je meedogenloos zegt wat je denkt, heb je een gebrek aan fatsoen en vliegen de ‘oe’s en ‘aa’s in het rond. Denk bijvoorbeeld eens aan Theo Maassen tegenover de verschijning van Patricia Paay in de Playboy. Theo gaf zijn mening en Patricia raakte zichtbaar geïrriteerd door zijn eerlijkheid. Iedereen die haar vanaf de zijlijn toejuicht en de foto’s boven het bed zou hangen, is leuk en vleiend. Maar iemand die zegt waar het op staat, wordt confronterend, vervelend en vooral beledigend gevonden. Waarom is dat? En wat hebben we eigenlijk aan elkaar als we alleen maar zeggen wat we willen horen?

Het metrodrama
Dan nog zoiets: leedvermaak. Om elkaars misstappen kunnen lachen. Zo trof ik laatst in de metro bij puur toeval een behoorlijk schouwspel. Op de één of andere manier voelen mensen zich altijd geroepen om vlak na het seintje dat de deuren dichtgaan toch nog net de metro in te springen. Ik neem dat risico niet. Nooit niet. Ik kom liever te laat dan dat ik opgesplitst in twee delen mijn bestemming bereik. De meneer in kwestie deelde die mening niet. Hij sprong de metro in op het moment dat de metrodeuren dichtgingen. Zijn bammetje kaas waar precies twee hapjes uit waren genomen, viel op de grond terwijl hij met man en macht beweging in de muurvaste metrodeuren probeerde te krijgen.

Hoe durf je, Sosha?
Je had me moeten zien zitten. De tranen stroomden over mijn wangen, terwijl menig metroreiziger mij kwaad aankeek en zich zichtbaar afvroeg waarom ik niet kwam helpen. Moet ik een natuurlijke reactie onderdrukken, mijn lippen stijf houden en medelijden hebben met een man die zijn eigen snelheid overschatte en tussen de metrodeuren terecht kwam? Waarom zou ik in hemelsnaam? Als jij ervan overtuigd bent dat je snel genoeg bent om stenen metrodeuren te kunnen omzeilen, heb ik het recht om te lachen als dat misgaat.

De echte vraag is eigenlijk: wanneer vertoon je sociaal correct gedrag? Moet je liegen of je mening verdraaien om iemand niet te kwetsen? Is het leven daadwerkelijk zo serieus geworden dat we niet eerlijk kunnen zijn en geen grappen meer over elkaar kunnen maken? Ik vind dat je tegen een stootje moet kunnen. Dus leg je zweepje neer, moraalridders. Stap van je paard.

© Beeld: Frank Boots Fotografie