Naakt voor de kunst: Joachim (30) staat model (in z’n blootje dus)

Waarom niet, dacht Joachim (30) toen hij werd gevraagd als naaktmodel voor een schilderles. Maar het bleek toch iets ongemakkelijker dan hij dacht…

Tekst Joachim Job | Foto’s Simone van der Kooi

Tja. Daar zit je dan. In je blootje. Om mij heen is een klas voornamelijk vrouwelijke studenten geconcentreerd aan het werk. Ik hoor alleen het zachte strijken van penselen op doek en de voetstappen van docent Simone die door het lokaal wandelt en af en toe een aanwijzing geeft. Tijdens de schilderles van vandaag wordt de anatomie van het menselijk lichaam bestudeerd. En ik sta model.

De pose die ik heb aangenomen is de welbekende ‘Denker’ van Rodin. Een klassieker. Ondertussen staar ik zeker al een kwartier naar hetzelfde vlekje op de muur, net tussen de schouders van twee studenten door. Ik voel mij ontspannen. Het enige wat ik me zo nu en dan eventjes afvraag, is toch stiekem wel de stand van de zaken ‘daar beneden’. Onbeweeglijk in de houding waarin ik zit is het onmogelijk beoordelen hoe ‘de vlag’ erbij hangt. Gelukkig wordt de ruimte goed verwarmd door een behaaglijk haardvuur, dus het zal wel goed zitten. Toch? Normaal gesproken maak ik mij eigenlijk geen zorgen over dergelijke vraagstukken, maar met zestien paar kritische ogen op je gericht ga je gek genoeg toch een klein beetje anders redeneren. Op dit moment een erectie krijgen zou natuurlijk rampzalig zijn… Maar van een Noordzeegarnaaltje wordt ook niemand gelukkig. Het zou toch een beetje vervelend zijn wanneer er straks allerlei verhalen rondgaan… Ontspannen blijven. Dát is de sleutel.

Ik concentreer op mijn ademhaling. Adem in. Adem uit. Het knapperen van het haardvuur. Krassende houtskooltjes. Geschuifel op de stoelen. De voetstappen van Simone. Het tikken van de klok. Langzaam, maar zeker, wordt alles één geheel. Hier. Nu. Terwijl de minuten verstrijken lijkt alles te versmelten. Ik voel mij steeds dieper verzinken in een spirituele toestand. Hier in het centrum. Het focuspunt. Verstild. Naakt. Alleen. Het lijkt of tijd en ruimte één worden en alles samenkomt. Het middelpunt van het universum.

“Nog één minuut”, meldt Simone. Snel werken de studenten hun schetsen af, waarna ik even uit mijn stand kan komen om te pauzeren. Terwijl de groep materiaal ververst sla ik een handdoek om en loop een beetje heen en weer om mijn ledematen te strekken en de bloedsomloop weer op gang te brengen. Het wordt na een tijdje best zwaar om steeds dezelfde houding vast te houden. Zeker bij het omhooghouden van een arm, of bij het controleren van de juiste balans. Met de minuut wordt de zwaartekracht voelbaarder. De volgende houding is een staande pose. Tussendoor heb ik vluchtig even gecheckt, en met het equilibrium in de bloedlichaampjes daar beneden lijkt het allemaal wel goed te gaan. Gelukkig. Ik heb niet lang nagedacht of ik het zou doen. Natuurlijk joh. Geen probleem… Dat was natuurlijk stoer doen. Net alsof het mij allemaal niets uitmaakt. Ja, doe ik wel even. Maarja. Toen het allemaal wat concreter werd, kwamen toch de zenuwen. Hoe kan ik mijzelf hier nou goed op voorbereiden?

Vanuit het lokaal klinkt wat gegiechel

Straks zit er iemand in de zaal die ik liever niet in een dergelijke context zie. Wat zouden mijn ouders zeggen? En ik heb al helemaal geen zin in allerlei beschamende foto’s en filmpjes op het internet… Duidelijke afspraken maken dus. Zwart op wit; zodat er geen misverstanden ontstaan. Keiharde voorwaarden! Geen telefoons. Geen pottenkijkers, dus goede afscherming tegen in- en uitloop. Tijd. Plaats. Datum. Vergoeding (en natuurlijk voldoende verwarming voor jeweetwel). En toen kon ik dus niet meer terug…

Immers, wie A zegt moet ook B zeggen. De dag waarop het moet gebeuren breekt onverbiddelijk aan. De weken vooraf natuurlijk veel bewogen, een beetje krachttraining om de overtollige pizza’s weg te werken en de spieren allemaal enigszins acceptabel voor de dag te laten komen. Gezonde voeding, veel water, heel matig met alcoholconsumptie, op tijd naar bed en op de dag zelf vóór aanvang natuurlijk grondig wassen, groomen, nagels knippen. Daarna op naar de locatie. Het lokaal in. Iedereen is al bezig met het pakken van de spullen. Allemaal vrouwen! Wat zijn het er veel! En wat zijn ze mooi! “Ah het model.” Vriendelijk, maar toch zakelijk wijst Simone de weg naar een nauwelijks afgeschermde kleedruimte. Vanuit het lokaal klinkt wat gegiechel. “We beginnen over tien minuten.” Goed. Daar sta je dan. Schoenen uit. Sokken uit. Shirt uit. Broek uit… Even diep inademen. Onderbroek ook uit. Hangt alles er een beetje netjes bij? En dan bedoel ik ook echt daar helemaal onderaan tussen de benen ook echt nergens vieze poepvlekken ofzo? Dat kán echt niet. Vrouwen zien immers alles. Dat zou een nachtmerrie zijn. Terwijl ik mijzelf inspecteer realiseer ik me hoe ik op dat moment in de spiegel sta te kijken. En uiteraard had ik dit thuis ook al gecheckt. Natuurlijk is alles netjes. Niemand heeft me gezien. Gelukkig. Handdoek omslaan en daar gaan we dan…

En dan is het moment daar waarop de handdoek af moet…

Het betreden van het strijdveld. De dames zitten in een cirkel met hun materiaal in de aanslag. Hier en daar vang ik kort een steelse blik en opnieuw klinkt er ergens wat gegrinnik in de zaal. Even gauw scannen of er geen bekenden tussen zitten. Volgens mij niet. Ik stel mijzelf voor. Opgewekt. Nonchalant. Ik ben immers een kerel. Het boeit mij allemaal niks. Maar ondertussen voel ik toch een soort knoop in mijn maag ontstaan. “Goed. Begin maar met een paar eenvoudige poses om er even in te komen,”zegt Simone. En dan is het moment daar waarop de handdoek af moet… Niet teveel nadenken, gewoon gaan. Eén, twee, drie en daar gaat hij dan. Nog veel meer gelach volgt. Ongenadig.

Een subtiele prikkeling maakt zich meester van mijn jongeheer

Waar vroeger mannelijke schilders hun muzen in vol ornaat portretteerden, en in de moderne media naakte vrouwen inmiddels doodnormaal zijn geworden, is het met het oog op de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen interessant dat er ook steeds meer mannelijk naakt wordt afgebeeld in de kunsten en dat er steeds meer vrouwelijke kunstenaressen komen die met mannelijke modellen werken. Je zou het dus kunnen zien als mijn bescheiden bijdrage aan de emancipatie. Althans dat houd ik mijzelf maar voor terwijl ik in mijn houding voor de groep doodstil naar de muur sta te kijken. Vanuit mijn ooghoek zie ik hoe één van de dames vlak voor mij gehurkt gaat zitten en daarbij afwisselend heel precies mijn gezicht bestudeerd en dan weer naar het doek kijkt, terwijl ze in uiterste concentratie met de schildering bezig is. Het is een mooie vrouw, met lange blonde krullen en een bril op haar neus, die haar uitstraling een beetje strenger maakt. Ze draagt een witte blouse waarvan de bovenste paar knoopjes openvallen en ik vanuit deze hoek, dus precies in haar decolleté kan kijken… Oh nee. Ik voel een lichte tinteling ontstaan. Het is de combinatie van factoren. Deze mooie vrouw, de toegewijde aandacht die ze besteed aan haar werkstuk, haar sierlijke bewegingen, haar doordringende blik. Een subtiele prikkeling maakt zich meester van mijn jongeheer. Ik doe mijn uiterste best aan iets anders te denken. Waar is het vertrouwde vlekje op de muur ook alweer? Het zweet breekt me uit. Dit gaat fout! Niet aan haar denken. En denk vooral niet aan sex met naakte vrouwen. Zo te voelen begint er langzaam maar zeker toch echt iets op te zwellen daaronder… Ik begin in paniek te raken. Denk aan het tegenovergestelde. Alles! Je oude biologieleraar in stinkende geitenwollen sokken!

Best grappig om je eigen naakte lijf van allerlei hoeken terug te zien

Ik weet niet hoe ik deze hachelijke minuten ben doorgekomen en ik heb nog steeds geen idee of iemand het gemerkt heeft. Ik heb niemand horen giechelen of vanuit mijn ooghoeken bedenkelijk zien kijken. Een volle erectie heb ik niet gekregen, maar de situatie daar beneden moet toch wel behoorlijk richting een bepaalde staat van paraatheid zijn opgelopen… Close call. Aan het einde van de les kom ik uit mijn pose en krijg zelfs een hartelijk applaus. Niet veel later heb ik al mijn kleren weer aangetrokken en bekijken we samen de werkstukken die er gemaakt zijn. Simone geeft feedback en ik verbaas me over de resultaten. Er zitten prachtige kunstwerken tussen. Daarnaast is het best grappig om je eigen naakte lijf van allerlei hoeken terug te zien. Er wordt wat nagepraat en iedereen doet volkomen normaal. Over het hachelijke moment heb ik niets meer gehoord, dus waarschijnlijk is het niemand opgevallen. Al met al was het een hele ontspannen ervaring. Het leek wel een soort yoga. Heel meditatief en ook nog eens goed voor je lichaam. Wanneer ik weer naar buiten loop voel ik mij een hele meneer. Even je kleren uittrekken en je laten inspecteren door een hele groep dames. Natuurlijk joh. Daar draai ik mijn hand niet voor om. En bovendien; Een man een man. Een woord een woord. Ik ben honderdvijftig euro en een hele ervaring rijker!


Joachim Job (30) is filmmaker en fotograaf. Daarnaast schrijft hij over de dingen die hij ziet of meemaakt in het dagelijks leven.

Wil je niets meer missen van VIVA? Neem een abonnement. Profiteer nú van onze speciale lente-aanbieding: 10 nummers voor slechts €10.