Wat zijn de oorzaken van migraine en waarom hebben vrouwen er drie keer zo vaak last van?

migraine

Elke dag krijgen in Nederland 50.000 vrouwen een migraineaanval. Behalve dat het gruwelijk pijnlijk is, heerst er ook veel onbegrip over. Waardoor komt het en – misschien nog wel belangrijker – wat is ertegen te doen?

Even een paar feestelijke cijfers: een op de drie vrouwen krijgt ooit te maken met migraine. Dat is drie keer zo vaak als mannen. Migraine is het soort hoofdpijn dat niet weggaat met een paracetamolletje, twee gebakken eieren en wat frisse lucht. Nee, migraine zorgt voor een pulserende, kloppende pijn die uren, zelfs dagen kan aanhouden. Sommigen zien ook lichtflitsen: dan heb je migraine met aura. Daarnaast ben je vaak misselijk tot brakens aan toe en kun je geen licht of geluid verdragen. Wat dus voor velen neerkomt op bedarrest met de gordijnen dicht, totdat de hoofdhel weer voorbij is.

Kwaal van hysterische vrouwen

Vijftien procent van de vrouwen – tegenover zes procent van de mannen – heeft deze aanvallen zo frequent en zo hevig dat je kunt spreken van een invaliderende aandoening. Michel Ferrari, neuroloog aan het LUMC, staat internationaal bekend als dé hoofdpijnprofessor. Het lukte hem in 1996 om wetenschappelijk bewijs te leveren dat migraine veelal erfelijk is: een doorbraak.

‘Vroeger werd migraine nogal eens afgedaan als typische kwaal van hysterische vrouwen,’ zegt hij. ‘Nu het een bewezen erfelijke ziekte is, worden de klachten gelukkig een stuk serieuzer genomen.’ Maar nog zeker niet altijd, haast hij zich te zeggen. Er doen nog steeds veel mythes over migraine de ronde, die ook vandaag de dag nog door artsen in stand worden gehouden. ‘Daardoor krijgen veel patiënten verkeerde adviezen, die als onderliggende boodschap hebben dat ze zélf schuld hebben aan hun migraine. Dat vind ik zeer kwalijk. Door dit onbegrip lopen er heel veel vrouwen onderbehandeld rond, terwijl een goede diagnose ontzettend belangrijk is.’

Waarom vrouwen?

Dat migraine erfelijk is, verklaart echter nog steeds niet aan waarom vrouwen drie keer zo vaak de lul zijn dan mannen. Amerikaanse onderzoekers komen wél met een antwoord. Volgens hun studie aan de Universiteit van Arizona speelt de hoeveelheid NHE1 – een proteïnesoort dat stoffen in het bloed naar de hersencellen overbrengt – een belangrijke rol. Wie veel oestrogeen in zijn bloed heeft, heeft minder NHE1 in zijn lichaam. En dat kan op z’n beurt leiden tot pijnprikkels en uiteindelijk migraine. Kortom: hormonen kunnen de boosdoener zijn. Dat verklaart ook meteen waarom migraine bij veel vrouwen opspeelt voordat ze ongesteld worden. Bij twee derde van de vrouwen zou de ziekte bovendien na de overgang verdwijnen.

Eerste hulp bij wanhoop

Of je nou googelt op acupunctuur, chiropractor, osteopaat, cupping, ­homeopaat, magneetveldtherapie, sjamaan, iriscopist, of maf-kruidenvrouwtje-met-wichelroedes: ze zijn er. En ze beweren allemaal dat ze je van je migraine kunnen afhelpen. Geen wonder dat migrainepatiënten, wanhopig als ze zijn, in het alternatieve circuit zelden onbe­kenden zijn. Patricia heeft alles geprobeerd, inclusief tien soorten ­diëten. ‘Nooit heeft het ook maar iets geholpen,’ zegt ze. ‘Maar je grijpt alles aan: er zal maar nét die ene wonderdokter op je pad komen.’

Geldverspilling

Ferrari begrijpt de aantrekkingskracht weliswaar heel goed, maar is als diehard wetenschapper ook heel duidelijk: ‘Zonde van je geld. Want zo’n man of vrouw gaat jou niet van je migraine afhelpen. Je krijgt hooguit tijdelijk het placebo-effect omdat je dénkt dat het werkt.’ En de succesverhalen dan? ‘Migraine fluctueert, zoals elke ziekte. Soms stopt het gewoon. Zomaar. Voor even, voor langer, soms zelfs helemaal – zoals tijdens de menopauze. Vervolgens claimen de behandelaars succes dat niet van hen is. Baat het niet dan schaadt het niet, zegt men, maar ik weet niet of ik het daar mee eens ben. Ik vind het misleiding.’

Lees ook: De hoofdpijnhel: feiten en fabels over migraine

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

Tekst: Fleur Meijer / Jessica Sindelka | Illustratie: Levi Jacobs

 

Jessica heeft een zwak voor (salsa)dansen, gekke taalfeitjes en de Spaanse cultuur. Voor VIVA schrijft ze over human interest, entertainment, reizen, liefde, seks, eten en al het andere wat haar bezighoudt.