Premenstrueel syndroom (PMS): een aandoening of een modekwaal?

PMS

Depressieve gevoelens, pijnlijke borsten en nét even wat prikkelbaarder dan normaal. Elke vrouw herkent het; het zijn de signalen dat je weer ongesteld gaat worden. Toch zijn er ook vrouwen waarbij dit net even een tandje erger is. Zo’n 4% van de Nederlandse vrouwen kampt met het Premenstrueel Syndroom (PMS). Hoewel het percentage vrij hoog is, is er nog maar weinig over bekend en bestaan er veel misverstanden over deze aandoening.

LEES OOK:
Dit is waarom je geuren soms anders waarneemt als je ongesteld bent

PMS komt voornamelijk voor bij vrouwen tussen de 35 en 45 jaar en in een enkel geval ook bij jongeren. Wanneer de ‘gewone’ menstruatiesymptonen overgaan in PMS is niet helemaal helder. Dat maakt de aandoening zo lastig vast te stellen. Omdat veel vrouwen aangeven deze klachten te ervaren, wordt aan het bestaan van de aandoening getwijfeld.

PMS

PMS als aandoening is dus complex. Oud-gynaecoloog Cees Renckens noemde PMS een ‘modekwaal’ in een interview met Trouw. Hij haalt in het interview een Canadees onderzoek uit 2013 aan, waarbij de onderzoekers zes maanden lang 395 vrouwen analyseerden. De onderzoekers concludeerden dat de invloed van de cyclus op het humeur maar minimaal is vergeleken met de algemene gezondheid, stressniveau en sociale steun op hun stemming. ‘Ik ben inmiddels met pensioen, maar als een vrouw met zulke klachten langskwam, wees ik haar er vriendelijk op dat er geen bewezen oorzaak of behandeling is voor het premenstruele syndroom.’

‘Tussen de oren’

Hoewel er vaak werd gezegd dat het bij vrouwen ‘tussen de oren’ zou zitten, koos het Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) ervoor om en richtlijn op te stellen voor PMS. ‘Wanneer iemand daaronder lijdt, is het goed om te weten hoe je haar kunt begeleiden. Niet zelden is het erkennen van de symptomen al een onderdeel van de behandeling’, aldus de vereniging tegen OneWorld.

Oorzaak

Omdat er weinig onderzoek is gedaan naar PMS weten we nog steeds niet precies wat de klachten precies veroorzaakt. Er wordt vermoed dat het ontstaat door een gevoeligheid voor bepaalde hormonen. Een verschil in hormoonconcentraties tussen vrouwen met en zonder PMS is namelijk niet gevonden. ‘De gevoeligheid in receptoren van hormonen kunnen we niet aantonen zoals we hormoonconcentraties kunnen vergelijken, maar dat is hoogstwaarschijnlijk wel de oorzaak van PMS. De klachten treden immers steeds op na de eisprong, als er verandering optreedt in de verhouding tussen het progesteron- en oestrogeengehalte’, aldus oud-huisarts Toine Lagro-Janssen, tegen OneWorld.

Feministisch principe?

Moet PMS erkent worden als bestaande aandoening? Dat debat blijkt al een aantal jaar te spelen. Renckens vindt dat het bestaan van PMS ontkracht moet worden omdat het suggereert dat ‘de vrouw’ een speelbal is van haar hormonen. ‘De vrouw is een redelijk wezen waarmee goed te praten moet zijn, ook als de menstruatie ophanden is.’ Het idee van PMS als apart ziektebeeld zou volgens hem stereotyperend werken. Lagro-Janssen is het daar niet mee eens. ‘PMS is een combinatie van biologische, psychische en sociale factoren.’ Toch leidt de komst van steeds meer vrouwelijke huisartsen volgens Lagro-Janssen ertoe dat het thema uit de taboesfeer wordt gehaald. ‘Maar PMS verdient nog veel meer aandacht en onderzoek.’

Bron: Oneworld, NVOG | Beeld: iStock