Kamp jij met ‘productivity anxiety’? Dit kun je er tegen doen

productivity anxiety

In het begin leek de rust die op ons neerdaalde door de pandemie best aangenaam. Even niet hollen naar treinen en pendelen tussen werk, sportschool, brunches, borrels, vrienden en familie. Sommige mensen kunnen prima dealen met de extra tijd die dat oplevert, anderen kregen acuut last van productivity anxiety.

Productivity anxiety is het gevoel dat je altijd productief moet zijn. Een dag niksen levert een schuldgevoel op en nu je thuis werkt, verzet je meer werk dan ooit. In plaats van opladen, zadelden veel mensen zichzelf op met het idee dat ze die extra vrije uren moeten inzetten voor iets nuttigs. Een cursus Italiaans, trainen voor een marathon, een nieuw bedrijf opzetten: als je niet iets in die trant hebt gedaan, voelt het alsof je je tijd hebt verkwist.

De beste versie van jezelf

Zo gek is dat natuurlijk niet. Als er iets gebeurd wat buiten onze controle ligt (een pandemie, bijvoorbeeld), focussen veel mensen op kleine dingen waar ze wél wat over te zeggen hebben. Je huis tot in de puntjes schoonmaken of drie tandjes extra bijzetten op je werk, bijvoorbeeld. Het probleem is alleen dat je daarmee de stress en de onzekerheid die je voelt als gevolg van de situatie maskeert. Wanneer je zó intensief bezig bent met de beste versie van jezelf zijn, word je uiteindelijk juist minder productief. Dat is namelijk de snelste route naar een burnout.

Met die drang om productief te zijn heb je niet alleen jezelf, maar ook je naasten. Grote kans dat je een korter lontje hebt en frustraties afreageert op een partner omdat je vindt dat je niet niks mag doen en zo dus eigenlijk constant op je tenen loopt.

Wat je kunt doen

Klinkt dit herkenbaar? Dan kun je verschillende dingen om die productivity anxiety te temperen. Erkennen dat je een probleem hebt, is zoals bij alle problemen de eerste stap. Let op de red flags. Voel je vaak schuldgevoel omtrent je werk? Heb je vaak het idee dat je meer moet doen, en heb je het idee dat je tijd verspilt als je niks aan het doen bent? Of voel je je ’s ochtends al uitgeteld? Dan zouden er alarmbellen af moeten gaan.

Zoom om het zoomen

Kijk ook naar hoe je jezelf presenteert op je werk. Roep je een Zoom-meeting in het leven voor alles wat ook een mailtje had kunnen zijn? Gebruik je veel jargon en ben je lang van stof omdat je vreest dat je een verkeerde indruk maakt als je het bondig houdt? Wederom: alarmbellen. In plaats van jezelf steeds af te vragen wat je nu zou moeten doen, kun je je afvragen wat je nu zonder stress zou kunnen doen. Wat kun je nu makkelijk voor elkaar krijgen?

Grappig genoeg leeft productivity anxiety vooral tussen onze oren. Er zijn maar weinig bazen die erom malen hoeveel mails je exact hebt verstuurd, hoe vroeg je begint, hoeveel ideeën je oppert en hoeveel vergaderingen je organiseert. Een baas imponeer je met je prestaties en wat je doet, niet met hoeveel uur je daar precies in hebt zitten. Een baas denkt niet anders over je: of je nou 40 of 50 uur werkt. Het gaat erom dat je gewoon goed werk levert.

Niet meteen met je ogen rollen nu, maar zet selfcare op je to do list. Dat kan zo simpel zijn als een wandelingetje voor je werkdag of in de middag een kop thee drinken op de bank. Wat je ook doet: maak het minstens zo belangrijk als een bepaald werkproject. Juist in een pandemie is het nog belangrijker bewust tijd voor jezelf vrij te maken.

Professionele afstand houden

Het is zaak om productivity anxiety om te zetten in professionele afstand. Dat betekent dat je je werk met toewijding volbrengt, maar tegelijkertijd begrijpt dat je baan niet je (enige) identiteit is. Probeer iedereen op je werk als een opdrachtgever te zien: je cliënt, je baas, je naaste collega, de stagiaires. Je kiest er zelf voor om voor dit bedrijf te werken. Je komt op tijd opdagen, bent professioneel, werkt hard en laat zien wat je in huis hebt, maar bewaart tegelijkertijd een emotionele afstand omdat je eigenwaarde niet volledig afhangt van je werk.

Het is tot slot belangrijk dat je bepaalt wat echt belangrijk voor je is. Doe je wat je moet doen omdat jij dat wil, of omdat je denkt dat de maatschappij dat van je verlangt? Productivity anxiety hangt vaak samen met dingen doe waarvan we denken dat we die moeten doen in plaats van doen wat je echt wil.

We krijgen al jaren ingepeperd dat als je maar hard genoeg werkt, alles binnen handbereik ligt. Hoe drukker je het hebt, hoe belangrijker je bent, lijkt het. Draai de boel eens om. Laat je leiden door je leven in plaats van door je werk. Je hebt maar één leven: we zitten hier niet in de generale repetitie. En je bent geen stuiver minder waard dan een ander als je een dag niks anders doet dan op een bank hangen en chips eten.

VIVA nieuwsbrief

Iedere week de leukste nieuwsbrief van Nederland in je mailbox?

Bron: Huffington Post | Beeld: Getty
VIVA's Susan wilde ooit Carrie Bradshaw worden, maar heeft nog steeds geen New Yorks brownstone-appartement, geen Manolo Blahniks en geen walk-in closet. Wél een huis in hartje Utrecht en vriendinnen die altijd ruzie maken over wie Miranda, Charlotte, Samantha of Carrie is. Houdt enorm van mensen die zichzelf niet te serieus nemen en nadrukkelijk níet van mannen die salsa dansen. Volg haar op IG via @susandalstra.