Nog nooit begon november met zulke hoge temperaturen: wat betekent dit voor de winter?

warmterecord november

Recordje! Voor het eerst sinds het begin van de weermetingen heeft het kwik op 2 november in De Bilt de 18,6 graden gehaald. Deze temperatuur werd al vroeg in de ochtend gemeten, meldt Weerplaza. Het warmterecord van deze november ligt ruim een graad boven het oude dagrecord, dat in 2014 werd gevestigd.

Dit is het zoveelste warmterecord dat dit jaar is gesneuveld. “Ter vergelijking: er is dit jaar nog geen enkel kouderecord gebroken”, licht Wilfred Janssen van Weerplaza toe. “Dus ik denk dat we na elf maanden wel van een trend kunnen spreken.”

Warmterecord november

De meteoroloog noemt zulke hoge temperaturen in november “absurd”. Sinds de weermetingen in Nederland in 1901 van start gingen, werd in november in De Bilt slechts twee keer eerder een temperatuur hoger dan 18,6 graden gemeten. Op 3 november 2005 raakte het kwik 18,7 graden aan, op 6 november 2018 werd het zelfs 19 graden.

Warme lucht uit Afrika

De zeer zachte temperaturen worden op dit moment veroorzaakt door warme lucht uit Afrika. “In de winter draagt de zon nauwelijks bij aan het opwarmen van de lucht”, legt Janssen uit. In de loop van maandag is de kans op regen en bewolking in grote delen van het land overigens aanzienlijk.

Rest van de week: lagere temperaturen en zelfs vorst en mist

In dat geval zal de temperatuur weer iets dalen. “Dan worden de weersomstandigheden vooral bepaald door een hogedrukgebied in plaats van een warme golf uit het zuiden.” Deze trend houdt de komende dagen naar verwachting aan. De gemiddelde temperatuur zal dan dalen naar 11 of 12 graden, wat gebruikelijker is voor deze tijd van het jaar.

In de nachten liggen dan ook vorst en mist op de loer, waardoor de temperaturen vermoedelijk nog verder zakken.

Koude winters

Maar wat betekent dit dan voor de winter? Krijgen we ijzige kou en een witte kerst? Of blijft een ‘echte winter’ door een warmterecord in november uit dit jaar? Daar doet de woordvoerder van Weerplaza met klem geen uitspraken over. Om een simpele reden: wat de winter gaat brengen is nu nog niet te voorspellen.

Winterverwachtingen hebben geen waarde

De afgelopen jaren werden opvallend vaak koude winters voorspeld, die vervolgens uitbleven. Dat verbaast experts weinig: de winterverwachtingen waren nergens op gebaseerd en hebben in Nederland vrijwel geen waarde, zeiden klimaatonderzoekers Peter Siegmund en Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI eerder in gesprek met onze collega’s van NU.nl. “Winterverwachtingen hebben voor Nederland vrijwel geen waarde. Bij het KNMI maken we ze dus niet.”

De naderende horrorwinter

Sommige commerciële weerbureaus doen dat wel. Vooral in het Verenigd Koninkrijk is “de naderende horrorwinter” een terugkerende hype. Ook Piet Paulusma haalt elk jaar het nieuws met een verwachting van de schaatskansen in januari en februari. Toch zijn ze bij het KNMI stellig: je kunt het weer redelijk betrouwbaar voorspellen tot veertien dagen vooruit. Dezelfde modellen produceren ook nog een maandverwachting, maar die gaat over grote lijnen en is voor publiekscommunicatie ongeschikt.

Zijn onze winters dan helemaal niet te voorspellen? Nou, het kan nog erger, zegt Siegmund: de Nederlandse zomer. “Bij zomerse buien weet je soms een uur van tevoren nog niet waar ze gaan vallen, hooguit dat ze ergens zullen vormen.”

Komt er verandering in?

Ooit kan de wintervoorspelling anders zijn. Momenteel onderzoekt men of koudegolven langer van tevoren voorspelbaar zijn. “Er zijn aanwijzingen uit weermodellen dat sommige winterse luchtdrukpatronen langer voorspelbaar zijn”, zegt Van Oldenborgh. “Het is onduidelijk of dat zal leiden tot zinvolle winterverwachtingen. Maar het is een interessante nieuwe wetenschappelijke ontwikkeling.”

Ontkrachte verbanden

Andere verbanden blijken uit nader onderzoek niet op te gaan. Zo is lang gedacht dat winterkou bij ons afhing van de hoeveelheid herfstsneeuw in Siberië. Dat is ontkracht. Ook zouden variaties in de kracht van de zon ons winterweer bepalen. “Op grote hoogte in de atmosfeer geeft de elfjarige zonnecyclus subtiele temperatuurverschillen”, legt Siegmund uit. “Maar in ons weer zie je er niets van terug.”

Zachter én regenachtiger

Opvallend aan de winterverwachtingen van commerciële weerbureaus is dat ze vrijwel altijd een koude winter voorspellen. “Jaarlijks is er in oktober een horrorwinter voorspeld. Dat is de afgelopen zeven of acht jaar inderdaad prachtig uitgekomen”, grapt Van Oldenborgh. Als er één ding voorspelbaar is aan de Nederlandse winters, is het dat ze zachter worden, en regenachtiger. Misschien dat we daarom zo graag nog iets lezen over dikke pakken sneeuw en eindeloos schaatsijs.

Lees ook: Frie-loefts-liv: de lifestyletrend uit Noorwegen om de winter een beetje gezellig door te komen

Bron: Weeronline, Nu.nl, Flaironline.nl
VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.