Feiten en fabels over dik en dun zijn

dik en dun

Sommige mensen hebben het nergens anders over. Maar wat is er nou waar van wat we dagelijks te horen krijgen over zwaarlijvigheid, diëten en aankomen?

  • Dik voor mekaar Zo’n 40 procent van de Nederlanders was te zwaar in 2012. In de jaren 80 was dat nog maar een kwart van de bevolking. Het goede nieuws: terwijl het aantal mensen met overgewicht in bijna alle andere landen stijgt, blijft dit getal in Nederland vrij stabiel hangen op de cijfers van drie jaar terug.
  • Jo jo, rustig aan! 1 op de 3 Nederlanders van 18 jaar en ouder heeft weleens een dieet gevolgd om af te vallen. Om een jojo-effect te voorkomen, is het slim om niet meer dan een halve kilo per week af te vallen. Dat zou moeten lukken als je ongeveer 500 kcal per dag minder eet dan je gewend bent.
  • Jong geleerd… In Nederland is 1 op de 8 kinderen te zwaar. In de categorie van 4 tot 12 jaar zijn dat meer dan 200.000 kinderen.
  • Aan het dunne Liever te dun dan te dik, hoor je vaak. Maar ondergewicht kan ook lichamelijke ongemakken met zich meebrengen. Sombere stemmingen, langzamer denken, besluiteloosheid, angst en een verslechterde conditie bijvoorbeeld. En als je gedurende lange tijd veel te dun bent, kunnen je organen flinke schade oplopen.
  • Vaste prik De weegschaal geeft ’s morgens vaak tot wel anderhalve kilo minder aan dan ’s avonds. Dat komt door het eten en drinken dat je gedurende de dag binnenkrijgt. Weeg jezelf daarom altijd op een vast tijdstip.
  • Yes, we gen Mensen die te zwaar zijn, hebben volgens wetenschappers van de Amerikaanse Icahn School of Medicine vaak een defect in hun genen. Hun ‘overgewichtsgen’ zou zo overheersend zijn dat het voor een grotere eetlust en minder energie zorgt. De studie kan meer inzicht verschaffen in de medische oorzaak van obesitas en uiteindelijk leiden tot een gentherapie voor mensen met extreme zwaarlijvigheid.
  • Tellen, die hap Tuurlijk, veel sporten is een goede manier om af te vallen. Maar met alleen sporten kom je er niet. Wil je afvallen, dan is het zaak dat je meer calorieën verbruikt dan je binnenkrijgt. En daarvoor zul je dus ook je eetpatroon moeten aanpassen.
  • Goud waard Obesitas kost jaarlijks wereldwijd zo’n 1600 miljard euro – bijna evenveel als de kosten van gewapend geweld, terrorisme en oorlog bij elkaar. Dat die kosten zo hoog zijn, komt doordat overgewicht vaak aandoeningen als hart- en vaatziekten tot gevolg heeft.
  • Dood door schuld Obesitas is de oorzaak van 5 procent van alle sterfgevallen wereldwijd.
  • Spelt vs tarwe We eten massaal speltbrood omdat we allergisch zijn voor gluten, denken dat het gezonder is én doodsbang zijn voor de calorieën in tarwebrood. Guess what? Het verschil tussen spelt en tarwe is niet zo groot. Speltbrood bevat bovendien ook gluten en calorieën. Dat het gezonder zou zijn, is nooit bewezen. Wel is het zo dat sommige mensen speltbrood beter verdragen dan tarwebrood.
  • Spuiten & slinken Er wordt al jaren door wetenschappers geëxperimenteerd met het inspuiten van liraglutide, een stofje dat onder meer het hongergevoel beïnvloedt, de bloeddruk verlaagt en de goede cholesterol verhoogt. De injectie zou voor veel mensen weleens dé remedie tegen zwaarlijvigheid kunnen zijn. Je kunt het goedje alleen verkrijgen op doktersrecept.
  • De wereld rond Op dit moment zijn zo’n 2 miljard mensen te zwaar of obees, dat is 30 procent van de wereldbevolking. Als de huidige trend van dikker worden aanhoudt, zal in 2030 vermoedelijk de helft van de wereldbevolking aan vetzucht lijden.
  • Stoornisteller Meer dan 100.000 Nederlandse meisjes tussen de 12 en 18 jaar hebben een eetstoornis. Elk jaar komen daar 1300 jonge vrouwen met anorexia bij. Ongeveer 45 procent van hen herstelt volledig, 30 procent verbetert gedeeltelijk en 25 procent herstelt niet. Vaak (niet altijd!) beginnen eetstoornissen met een dieet.
  • ‘Ik ben niet dik, ik heb zware botten!’ Dat kan wel zo zijn, maar je botten zijn eigenlijk nooit zwaarder dan 2 kilo.
  • Latertjes Ze bestaan nog steeds, de mensen die denken dat je dik wordt als je na 8 uur ’s avonds nog iets eet. Hun redenering: je voeding wordt dan niet meer gebruikt en opgeslagen als lichaamsvet. Flauwekul. Want het maakt niet uit op welke tijdstippen je eet, als je maar niet meer calorieën binnenkrijgt dan je verbrandt.

Tekst: Fleur Baxmeier
Bron: McKinsey Global Institute
Beeld: Getty Images