Waarom je immuunsysteem ‘boosten’ een gevaarlijk misverstand is

immuunsysteem boosten

Sinds tante Rona hebben we ’t vaker dan ooit over het immuunsysteem. Wees alert als je advertenties ziet waarin wordt opgeroepen je immuunsysteem ‘een boost’ te geven. Dat is namelijk niet meer dan sluwe marketing. 

Want: er bestaat helemaal niet zoiets als je immuunsysteem ‘een boost’ geven. Matt Richtel, journalist en schrijver van het boek An Elegant Defense: The Extraordinary New Science of the Immune System ergert zich dan ook kapot aan dat soort teksten.

Een festival in je lijf

Hij noemt het immuunsysteem ‘het festival van leven’. Dat afweersysteem leeft zowel binnen als buiten je lichaam en bestaat uit krioelende organismen. Die bevinden zich in je darmen, maar ook op het autostuur. Sommige van die organismen beschermen je, anderen zijn gevaarlijker. Organismen als schimmel en bacteriën zijn de besmettelijke party poopers. Het immuunsysteem bestaat uit een soort team van poortwachters en arbeiders die er alles aan doen onwelkome gasten buiten te houden en zo snel mogelijk de rommel op te ruimen.

We zijn misschien wel klaar met corona, maar het coronavirus is niet klaar met ons (dank voor de oneliner, premier Rutte). Dat betekent dat we er goed aan doen die portiers in staat van paraatheid te houden. Dat doe je echter niet door je immuunsysteem ‘een boost’ te geven. Het best functionerende immuunsysteem is een immuunsysteem dat in balans is.

Immuunsysteem in overdrive

“Het immuunsysteem boosten is een gevaarlijk misverstand en waarschijnlijk niet eens mogelijk”, zegt Richtel. Bij de meeste mensen die ernstig ziek worden van het virus zijn de luchtzakjes in de longen ontstoken. Die vullen zich met vocht, waardoor zuurstof er moeilijk bij kan. Het immuunsysteem schiet ter verdediging in de overdrive en stuurt de troepen er op af. Die komen in de vorm van T-cellen, B-cellen en macrofagen. Het resultaat is een storm van cytokinen (een molecuul dat een rol speelt in de immuunafweer). Die stortvloed aan ontstekingsreacties pleegt roofbouw op het evenwicht van het lichaam. Een overactief immuunsysteem manifesteert zich ook in de vorm van auto-immuunaandoeningen als coeliakie, astma, bepaalde allergieën, gewrichtsreuma, de ziekte van Crohn en MS. Sterker is in dit geval dus niet altijd beter.

Op sommige factoren die een rol spelen binnen het immuunsysteem, zoals leeftijd, genen en geslacht, hebben we geen invloed. Hoewel vrouwen vaker de ziekte van Alzheimer krijgen (wat volgens sommige wetenschappers ook het gevolg kan zijn van een over-actief immuunsysteem), zijn vrouwen ook in staat virussen en bacteriën efficiënter af te wenden. Om diezelfde reden sterven minder vrouwen aan Covid-19.

Voeding en slaap

Toch spelen er ook factoren mee waar je wel rekening mee kunt houden. Denk aan voeding, stressmanagement, slaap en beweging. Denk bijvoorbeeld aan dat verkoudheidje dat altijd de kop opsteekt als je gestrest bent of niet goed slaapt. Wat je eet, is dus wel degelijk belangrijk om je immuunsysteem in balans te houden. 80% van het immuunsysteem leeft namelijk in je buik. Door de microben in de darmen te steunen, help je ook je immuunsysteem.

Vezels, vezels, vezels

Daarin is een belangrijke rol weggelegd voor vezels. Vezels uit fruit, groente, volkoren granen, bonen, noten en zaden zijn goed voor je darmen. Een dieet dat rijk is aan vezels kan veranderen wat gebeurt in je longen als reactie op een virus, meent maag-darmspecialist Will Bulsiewicz. Ook prebiotische voeding, zoals lijnzaad, knoflook, ui, prei, appels, asperges en zeewier zijn geweldig voor je darmen. Probiotica als zuurkool, kimchi, miso en yoghurt zorgen er ook voor dat de gezonde bacteriën behouden blijven.

Zoveel mogelijk ontspannen

Stress zorgt ervoor dat je bezig bent met vechten tegen de leeuw die op dat moment voor je staat en het immuunsysteem daardoor op een lager pitje staat. Probeer daarom – hoe moeilijk dat in deze tijd ook is – zoveel mogelijk te ontspannen. Bijvoorbeeld door yoga, meditatie of een lange wandeling (zonder telefoon). Tot slot: probeer een goed slaapritme aan te houden. Als je nachtrust verstoort is, rommelt dat met je biologische klok – en dat heeft weer negatieve consequenties voor het immuunsysteem.

Kortom: rust, reinheid en regelmaat, dat wat onze oma’s ons al jaren inpeperen, blijft een goed levensmotto.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief

Bron: Elle.com. Beeld: iStock
Viva’s Susan wilde ooit Carrie Bradshaw worden, maar heeft nog steeds geen New Yorks brownstone-appartement, geen Manolo Blahniks en geen walk-in closet. Wél een huis in hartje Utrecht en vriendinnen die altijd ruzie maken over wie Miranda, Charlotte, Samantha of Carrie is. Houdt enorm van mensen die zichzelf niet te serieus nemen en nadrukkelijk níet van huidkleurige panty’s en mannen die salsa dansen.