Kookboeken door de jaren heen: wat maakt een culinaire titel succesvol?

Gisteren vond de Kookboek van het Jaar-uitreiking voor de zesde maal plaats. De grote winnaar? Een lekker ouderwetse en Oud-Hollandsche titel: Het Nederlands Bakboek. Nu rijst de vraag: waarom juist dit boek? Herken ik inmiddels een patroon?

Elke keer als we denken dat we ‘de succesformule’ voor een goed kookboek hebben gevonden, duikt er weer een nieuwe kandidaat op die een totaal andere weg bewandelt. Zo verscheen er eind jaren negentig, na een tijd vol klassieke boeken, een geheel nieuwe groep (amateur)chefs die boeken volpenden.

Waren we net gewend aan een naakte chef, werd die Jamie alweer ingehaald door een sexy Britse die ons vertelde hoe je het beste de goddelijke huisvrouw uithangt. Daarna brak er een periode aan van een hele lading ‘celebrity chefs’, met als hoogtepunt Gwyneth Paltrow die Amerikaanse dames vertelde hoe ze het beste sapjes konden persen. Zelfs Jerry Seinfeld’s vrouw deed een duit in ‘t zakje; zij wist een hele paperback vol te krijgen met tips om je kinderen stiekem (toch) groenten te laten eten.

Ook modellen bleken te kunnen koken: het donkere Vogue-topmodel Lorraine Pascale bakte na een koksopleiding prachtige creaties én deelde ze op een heerlijke wijze op de BBC. Zelfs Sophie Dahl, die jojo’de van plussize model naar sprietje, vond haar roeping achter het aanrecht en schreef een zeer succesvolle kookboek en presenteerde het bijbehorende tv-programma.

De afgelopen jaren lijken we juist weer terug te grijpen naar ‘het oude vertrouwde’. We kochten massaal de klassiekers van Julia Child en Alain Ducasse, de vijftig jaar-oude publicatie De Zilveren Lepel werd opnieuw populair in een moderne herdruk en de jonge Britse styliste Rachel Khoo wist jonge foodies enthousiast te krijgen voor klassieke Franse gerechten. De Coq au Vin en Oeufs en Cocotte vonden nog nooit zo gretig aftrek, en in elke hippe stad schoten Parijse bistro’s als paddenstoelen uit de grond.

In deze ‘old school’ sfeer verscheen vorig jaar Het Nederlands Bakboek, nu dus bekroond met de titel Kookboek van het Jaar 2012. En terecht, wat mij betreft. Een heerlijke grote, dikke pil met knisperend papier, vol goddelijke recepten – van sprits tot kniepertje, van bolus tot Bossche bol. Echt Hollands, en dat geschreven door een dame uit Brits Guyana (maar al geruime tijd woonachtig in Nederland). Mijn complimenten voor deze culinair geschiedkundige. Ze leverde een waar pareltje af, zonder hippe woordjes of excentrieke kiekjes, maar mét fijne ouderwetse bakrecepten, goede achtergrondverhalen en heldere fotografie. Daar knapt een mensch van op.

Foto: Kosmos Uitgevers