Het begint allemaal tijdens haar wereldreis, die ze boekt na haar scheiding van haar toenmalige man. Dat is ook precies waarom ze er dan het geld voor heeft: hij kocht haar uit hun huis. "Op Instagram deelde ik over mijn trip, maar daarop was ook duidelijk te zien dat ik alleen op reis was. Onbekenden zeiden weleens dat mijn foto's mooi waren of stuurden enkel 'hé'. Daar reageerde ik niet op, totdat deze Mark een fatsoenlijk bericht stuurde. Hij vond mijn trip er leuk uitzien.
Ik dacht: dit profiel is oké. Hij had een profielfoto en er stonden een paar andere foto's op, waarop mensen zelfs reageerden. Hij zag er chique uit en reed in een dure auto. Eindelijk een keer iemand normaals die mij een bericht stuurt. Toen ik weer wifi had, reageerde ik gelijk."
Steeds meer appen
"We spraken elkaar eens in de drie, vier dagen, maar dat werd al snel meer. Van Instagram DM gingen we over op WhatsApp. We leerden elkaar kennen. Het werd pas romantischer toen hij voorzichtige complimenten gaf. Dat kon ik wel gebruiken: de laatste jaren van mijn voorgaande relatie waren niet zo vrolijk en complimenteus."
Maartje is dan eigenlijk nog helemaal niet op zoek naar iets serieus. "Hij zag er goed uit, dus ergens dacht ik wel: je weet het maar nooit. Maar ik vond het vooral fijn om een constante factor te hebben tijdens mijn reis. Ik ontmoette er continu mensen, maar dat was telkens kort. Ergens voelde ik me eenzaam. Het was fijn dat ik met Mark kon praten."
Een lichte kriebel
Na anderhalve maand contact komt Maartje weer terug naar Nederland. Niet alleen met een hoop nieuwe reiservaringen, ook met een 'lichte kriebel' in haar buik voor deze mysterieuze man. "Mijn hart maakte een sprongetje als ik een bericht van hem kreeg. Maar ik was ook terughoudend om mijn eigen gevoel te beschermen. Ik wist dat ik niks meer van die kriebel kon maken zolang ik hem niet in real life had gezien."
Maar dat moment komt maar niet. "Hij stelde onze ontmoeting continu uit; dan had hij het weer druk of kwam er een andere afspraak tussen. Er was altijd wel wat", zegt Maartje. "Als ik hem vroeg om een voicememo in te spreken, wilde hij dat niet. Net als bij bellen. Hij wuifde het altijd weg met een perfect antwoord."
Voorzichtig met delen
In de tussentijd vertelt ze haar ouders en slechts een paar vriendinnen toch over haar mogelijke nieuwe vlam. "Ik hield het grotendeels voor me, omdat ik bang was dat het te mooi was om waar te zijn. Ik bleef liever in die droom geloven dan dat een vriendin mij zou waarschuwen. Mijn ouders dachten: als je het leuk hebt, heb je het leuk. Maar toen de tijd verstreek, vertelde ik ze steeds minder. Ik was bang dat ze me zouden vragen waar hij woonde en wanneer ik 'm nou eens zou zien – dat wist ik zelf ook niet."
Interesse in crypto
"Eigenlijk had ik zelf al door dat er iets niet klopte, maar ik wilde het niet geloven. Ik vond hem te leuk", vertelt Maartje. Er is ook nog iets anders wat meespeelt: hun gezamenlijke interesse in crypto. Bij haar is dat er toevallig al vóór ze hem leert kennen. "Dat kwam toevallig ter sprake. Hij vroeg wat mijn plannen waren na mijn wereldreis. Een eigen bedrijf beginnen, zei ik. Toen gooide hij op of ik ooit al aan investeren had gedacht. En dat had ik."
Het hield haar tot die tijd tegen omdat ze het liever wilde uitbesteden; ze vond het te veel 'hoofdwerk'. "Hij zei dat het zijn werk was en dat hij mij er wel bij wilde helpen. Perfect, dacht ik. Ik ontmoette een leuk persoon die ook nog eens mijn geld kon laten groeien. Hij beloofde mij miljoenen, maar dan moest ik eerst het geld overmaken. Ik begon met vijfduizend euro.
In die periode zat ik erdoorheen. Soms stuurde hij me opeens geen berichten meer en was ik bang dat ik hem nooit meer zou zien. Hij stelde alles uit. Ik dacht: het is now or never. Dus maakte ik de afgesproken twintigduizend euro over."
Keiharde leugen
Voor dat moment twijfelt ze er al aan of Mark wel écht bestaat. "Ik zocht zelfs nog op of het geen scam was. Over de artikelen waarin ik mijn verhaal herkende, zei hij dat-ie ze ook had gelezen én dat er niks van klopte." Na haar transactie ziet ze in dat dat een keiharde leugen is. "Opeens kon ik bij het online platform niet meer bij mijn eigen geld – hij wel.
Ik zat er daarna emotioneel helemaal doorheen. Niet door liefdesverdriet, maar omdat ik mijn geld kwijt was. Het was een hele, héle zware les en ik voelde me dom. Ondanks alle rode vlaggen deed ik het toch. Maar het begon op een moment waarop ik minder oplettend en net iets zwakker en gevoeliger was: ik had natuurlijk hartstikke liefdesverdriet. Het was heel moeilijk om daaruit te stappen."
Ingrijpen van naasten
Dat geldt ook voor andere slachtoffers, weet cybersecuritypsycholoog Inge Wetzer. “Bij datingfraude spelen criminelen heel bewust in op gevoelens van verliefdheid en vertrouwen. Dat gebeurt meestal niet in één keer, maar stap voor stap. Zo kan er langzaam een werkelijkheid ontstaan waarin de fraudeur steeds meer invloed krijgt en kritische geluiden uit de omgeving worden weggezet als wantrouwen of onbegrip."
Daarom is het júist belangrijk dat vrienden en familie ingrijpen. "Zij kunnen helpen om weer wat afstand tot de situatie te creëren en vragen te stellen die het slachtoffer zelf misschien niet meer stelt", zegt Wetzer. De Nederlandse Vereniging van Banken roept daarom naasten op om twijfels direct bespreekbaar te maken. Maartje is het daarmee eens. "Naasten hebben misschien nog wel een grotere taak dan jijzelf, want ik voelde niet het vertrouwen om alles te delen. Zij kunnen naar je luisteren, je serieus nemen en met je meedenken."
Schaamtegevoel
Het geld heeft Maartje nooit meer teruggezien. En Mark? Daarvan heeft ze nog steeds geen idee wie het is/zijn. "Diegene is nooit opgepakt, omdat ik nooit naar de politie ben gegaan. Ik had het zó zwaar dat ik er eerst zelf bovenop wilde komen. Daarna is het er niet meer van gekomen."
Haar eigen bedrijf, Cupping en Herstel Voor Vrouwen, is dat gelukkig wel. "Hier werk ik met vrouwen aan hun leefstijl, gezondheid én hun financiële gezondheid. Het is er om goed in je vel te zitten. Eigenlijk is het in lijn met wat ik heb meegemaakt, want ten tijde van de oplichting zat ik dat natuurlijk niet."
Inmiddels is het zeven jaar geleden. "Ik heb het een plek kunnen geven sinds ik mijn verhaal met de buitenwereld ben gaan delen. Uiteindelijk verdween mijn schaamte. Daarom stap ik ook voor andere slachtoffers uit de anonimiteit", vertelt Maartje.
De Nederlandse Vereniging van Banken heeft de podcastserie 'Herken fraude. Voorkom fraude' uitgebracht, waarin Maartje ook te horen is. Hierin delen ze handvatten om ermee om te gaan. Deze is vanaf nu te beluisteren op Spotify.
