Verandert jouw baby jullie vriendschap?

Van Flugel-dopjes op je neus naar nachtelijke flesjes melk op de bank. Ja, een baby verandert je leven behoorlijk. Maar hoe zit dat met je vriendschappen als de ander (nog) geen kinderen heeft? Verandert de vriendschap door de komst van een baby? VIVA Mama’s Marloes zoekt het uit.

‘Ik vond het eerst echt heel kut dat jullie allemaal kinderen kregen, want ik dacht alleen maar: nu gaat alles veranderen.’ Ik heb een van mijn beste vriendinnen aan
de telefoon. Ze is getrouwd en heeft geen kinderen. Of die überhaupt ooit nog op de planning komen, is iets waar zij en haar man nog niet over uit zijn. We praten over hoe onze vriendschap is veranderd door de komst van mijn baby en ik snap haar eerste reactie wel. In ons geval wisselt nagenoeg iedereen in de vriendengroep elkaar af met zwanger zijn. Dan is het een gegronde angst dat de gesprekken tijdens avondjes wijnen, áls ze al doorgaan, alleen nog maar over geprakte banaan, tandjes, onduidelijke bultjes en kak gaan. En dat zij daar geen zin in heeft, snap ik ook.

Hey baby!

Toch vind ik één ding curieus. Niet dat mijn vriendin de komst van al die baby’s heel spannend vond, want dan kunnen we elkaar de hand schudden. Ik vond die verandering zelf ook doodeng. Het is namelijk moeilijk te voorspellen hoe je leven gaat zijn met een kind en hoe je daarop gaat reageren. Je kunt wel zeggen: we blijven elk jaar dit of dat doen, maar misschien voel je je daar helemaal niet prettig bij als je kind er eenmaal is. Begrijpelijke gevoelens van angst dus. Wat is dat toch met die baby’s en dat ze next level heftig zijn?

Ik ga op zoek naar antwoorden bij Beate Volker, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam met een expertise in sociale netwerken en sociale relaties. Zij erkent dat mijlpalen, van trouwen tot verhuizen, ingrijpend kunnen zijn voor vriendschappen. Dat herken ik. Mijn vriendin verhuisde een paar jaar geleden naar de andere kant van de wereld. Etentjes die normaal vaste prik waren, even bij elkaar buurten op onaangekondigde momenten: dat viel allemaal weg door haar verhuizing. Oók vrij ingrijpend voor onze vriendschap.

Lees ook

Zo ga je om met een teleurstellende vriendschap

Andere koek

Maar baby’s, en dan vooral de komst van een eerste kind, verdienen volgens Volker een speciale vermelding. ‘Kinderen veranderen je hele dagritme op een vrij dwingende manier. Dat is niet te vergelijken met dat je bijvoorbeeld anders in het leven staat, een andere smaak hebt of andere voorkeuren. Stel, jij gaat liever een weekend op de bank zitten en de ander gaat liever uit. Daar kun je ook een keer van afwijken, daar valt over te praten, je kunt je aanpassen, je kunt een compromis sluiten.

Maar met kinderen is dat anders. Een kind moet op een bepaald moment eten, luiers moeten verschoond worden, je moet het kind aandacht geven. Er is geen compromis mogelijk en dan wordt het ingewikkelder om met iemand af te spreken die daar allemaal geen rekening mee hoeft te houden.’ Maar ingewikkeld betekent niet onmogelijk. Volker: ‘Je moet er bewuster mee omgaan, meer plannen. Vriendschappen bloeien ook omdat je elkaar tegenkomt in je routine.

Je had bijvoorbeeld eerst dat wekelijkse sportmoment samen of dat etentje. Vanzelfsprekende dingen die je samen deed. Met de komst van een kind komen die onder druk te staan. Je moet ze opnieuw invullen en niet alles kan nog, want je bent minder flexibel.’ Niet alles kan nog. Precies dat is heftig. Al verhuist mijn vriendin terug naar Nederland, door de komst van mijn baby kunnen we de draad nooit meer oppakken zoals die was toen ze wegging. Dat draadje is weg. Slik.

Kaf van het koren scheiden

Het kost na de komst van kinderen dus een stuk meer moeite om je vriendschappen te onderhouden. Je tijd is kostbaar en die moet je goed besteden. Logisch gevolg daarvan is dat sommige vriendschappen verdwijnen.

Ik spreek Noortje (35). Haar vriendschappen zijn drastisch veranderd na de bevalling. Haar zoontje was een huilbaby en huilde wel zestien uur per dag. Een heftige tijd waarin twee vriendinnen schitterden door afwezigheid: ‘Ik miste mijn vriendinnen heel erg, maar achteraf denk ik ook: was het wel reëel om van ze te verwachten dat ze er voor me zouden zijn? Zij waren meer bezig met feesten en lang leve de vrijheid. Dat had ik ook altijd gedaan en nu met mijn nieuwe leven matchten we niet meer met elkaar. Ze hadden geen enkele interesse in mijn zoon. Uiteindelijk heb ik de twee vriendschappen beëindigd met een gesprek. Dat was goed. Ik verwijt ze ook niks. Ze zijn wie ze zijn. We pasten eerst bij elkaar en nu niet meer. Spijtig, maar het is zo.

Die vriendschappen kostten me zo veel energie en stress en met een kind heb je maar beperkte tijd. Die tijd besteed ik liever aan mensen die me energie geven. En die waren er ook. Zowel mét als zonder kinderen, want dat is zeker geen vereiste. Maar een beetje empathie en je kunnen verplaatsen in een ander, is dat wel.’ Ik herken wel wat Noortje zegt, van die beperkte tijd. Geen van mijn goede vriendinnen haakte af, maar ik spreek wel alleen nog die goede vriendinnen. De rest, die in dat grijze gebied zaten van af en toe samen een drankje doen, zie ik bijna nooit meer. Geen tijd voor.

Nieuwe vrienden

Kinderen hebben betekent gelukkig niet dat je bent veroordeeld tot een kluizenaarsbestaan. Het opent ook een nieuwe wereld waarin je weer nieuwe mensen ontmoet. Ik heb bijvoorbeeld een heel leuke vriendschap overgehouden aan de preggo bootcamp waar ik fanatiek een paar keer per week naartoe ging. Naast dat we dezelfde humor hebben en ze een ontzettende lieverd is, is het ook leuk dat onze kinderen maar twee weken schelen. We gingen en gaan door dezelfde fases in het ouderschap en het is fijn om iemand te hebben die je daar ongegeneerd plat over kan appen en die het nog begrijpt ook!

Fijn en leuk, maar het is niet zo dat ik van plan ben mijn oude vrienden de komende jaren een voor een te vervangen door mensen die ik ken van het schoolplein. Want voor mijn oude vriendinnen, variërend van bewust kinderloos tot drie kinderen onder de drie, doe ik nog graag moeite. Gelukkig kan ik na een klein jaar met baby concluderen dat mijn vriendschappen nog steeds alive and kicking zijn.

Inmiddels is de initiële angst van mijn vriendin voor de komst van baby’s en het effect op onze vriendengroep ook naar de achtergrond verdwenen. Ja, er wordt zeker naar hartenlust gepraat over geprakte banaan, tandjes, onduidelijke bultjes en kak en de een is iets meer veranderd dan de ander, maar we zijn nog steeds vriendinnen. We ondernemen nog altijd van alles met elkaar, ook zonder de kroost, en ‘baby’ is niet de enige taal die we spreken. We praten ook heel graag over andere dingen. ‘En toch is onze vriendschap anders,’ zegt mijn vriendin. ‘Je leven is zo anders in wat je belangrijk vindt en waar je je geld en tijd aan besteed. Dat is helemaal niet erg, maar het is wel zo.’

Anders. Op het eerste gehoor vind ik dat vrij negatief klinken, maar dat is het niet. Het is een logisch proces. Als ik onze vriendschap vergelijk met hoe die was toen we elkaar vijftien jaar geleden leerden kennen tijdens onze studententijd in Maastricht, is die totaal anders, maar daar heeft niet alleen de baby een aandeel in. We zijn afgestudeerd, carrière gaan maken, hebben liefdes ontmoet, zijn gaan reizen. Er kwamen huizen, beesten en nu dus ook baby’s.
Wij zijn veranderd, onze prioriteiten zijn veranderd en onze vriendschap is mee veranderd. Een baby is gewoon weer een nieuwe fase.

Lees ook

Sanne: ‘De krenterigheid van haar vriend verwoestte onze vriendschap’

Dit is niet jouw fase, vriend

Voor mij althans. Het is een nieuwe fase voor mij en daarmee niet per se de logische volgende fase voor mijn vriendin. Ik bel met Marloes (34). Ze is bewust kinderloos en dat is niet altijd makkelijk met vriendschappen. ‘Een vriendin van mij begreep er niets van dat ik geen kinderen wilde. Er moest wel iets mis zijn met mijn relatie, want als die basis goed zou zitten, zou ik die kinderen wel willen. Ik heb gewoon geen rammelende eierstokken. Nooit gehad en ik merk dat het nog best een taboe is om te zeggen dat je geen kinderen wilt. Mensen denken dan automatisch dat je kinderen haat. Maar dat is totaal niet zo. Ik vind kinderen heel leuk, maar niet voor mezelf. Net zoals ik kan vinden dat iemand een mooi kapsel heeft, maar het zelf niet hoef te hebben.’ Onze maatschappij is ontzettend gericht op voortplanten, merkt Marloes.

Ze is altijd de vreemde eend in de bijt: ‘Ik snap wel dat mensen worden meegesleurd omdat ‘iedereen het doet’. Door kinderloos te blijven, sluit ik mezelf toch een beetje buiten. Ik merk dat ik niet helemaal op dezelfde golflengte zit als mijn vriendinnen met kinderen. Dat is jammer, maar onvermijdelijk. Op deze leeftijd krijgen veel mensen nou eenmaal kinderen. Toch is het ook fijn als vrienden met kinderen hun best doen om tijd voor mij vrij te maken, want ik moet me vaak aanpassen.’ Empathie, inleven in een ander: of je nou bewust kinderloos bent of zoals Noortje thuiszit met een huilbaby, is heel erg belangrijk.

Kinderwens

Met interesse in doorkomende tandjes enerzijds en anderzijds de kinderen een keertje thuislaten en je realiseren dat luieruitslag voor mensen zonder kinderen niet boeiend is, kom je al een heel eind. Lastiger wordt het als er bij de kinderloze vriendin wel de wens is om zwanger te worden, maar deze om wat voor reden dan ook niet vervuld kan worden.

Lilian (33) had een grote kinderwens, maar een relatie met een man die niet zeker wist of hij wel kinderen wilde. Lilian: ‘Mijn vrienden wisten hoe belangrijk het voor me was. Ik was er erg verdrietig over, maar ik kon ook heel blij zijn voor vrienden die in die periode zwanger raakten. Ze vonden het moeilijk om het mij te vertellen en daar voelde ik me dan weer schuldig over. Niet praten is vervelend. Ik wilde het liefst dat mensen gewoon open tegen me waren. Uiteindelijk heb ik de relatie verbroken en kreeg ik alsnog een zoon in een nieuwe relatie.’ Open zijn en praten. Het kan soms ontzettend lastig zijn, maar wel nodig. Je wilt niet dat je vriendschap gaat lijden onder aannames. En vriendschap is meer dan alleen gezellige etentjes. Een stevig gesprek heeft een vriendschap soms ook nodig.

Sociale duurzaamheid

Het is moeilijk te ontkennen. Natuurlijk zijn mijn vriendschappen veranderd. Als je vraagt hoe het met me gaat, krijg je het medische rapport van mijn dochter er gratis bij. Ik ben een stuk inflexibeler geworden,
ik begin te gapen vanaf tien uur en twee wijn op zondagmiddag is tegenwoordig ‘de stad onveilig maken’. Ook met vrienden mét kinderen is het schakelen, want met hen krijg je weer te maken met meningen over keuzes met betrekking tot het kind. Al zoiets banaals als ‘hoezo is hij zo warm gekleed?’ kan heel irritant zijn.

‘Hoewel je met een baby minder tijd voor je vrienden hebt, is het geen excuus om ze dan maar helemaal geen aandacht meer te geven.’

Veranderen doen ze dus sowieso, die vriendschappen, maar hoe en in welke mate daar heb je zelf een aandeel in. Volker noemt dat sociale duurzaamheid: ‘Bewust met je relaties omgaan, is heel waardevol. Dan kun je er ook iets aan doen als je, doordat je druk bent geweest, al vier weken niets van je hebt laten horen. Wees open en benoem het. Op die manier kan een vriendschap ook niet zomaar verwateren.’
Je bent zelf verantwoordelijk voor hoeveel tijd en aandacht je in een vriendschap stopt. En hoewel een baby ervoor zorgt dat de hoeveelheid tijd en aandacht minder wordt, is een baby geen excuus om er dan maar helemaal geen tijd en aandacht meer in te stoppen.

Mijn vriendin vindt het inmiddels hartstikke leuk, al die kinderen. Ze geniet ervan om ze te zien opgroeien en haar vriendinnen in de moederrol te zien. Maar onze vriendschap is wel anders. Niet minder, maar anders. Fijn om het daar eens met elkaar over te hebben. Mijn vriendin heeft nog één dingetje, nu
we toch zo open naar elkaar zijn: of ze de kinderverjaardagen af en toe mag skippen, want daar is voor haar weinig aan. Mijn eerste reactie is: hoezo skippen? Maar op een stoel zitten omringd door onduidelijke buren, rennende en kruipende kinderen en een grote slagroomtaart met opdruk: ik begrijp haar. We proosten wel een keer zonder limo en met een goede wijn op die kleine. En op onze vriendschap

Dit verhaal is afkomstig uit VIVA MAMA Editie 7 uit 2019. Bestel hier de nieuwste VIVA-Mama.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

Credits: Tekst Marloes Berghege| Beeld: Istock