Een handleiding voor op het schoolplein: van blije papa tot afschuifmoeder

schoolpleinmoeders

Het schoolplein van je kind kan soms net een jungle zijn, wat de populaire NPO-serie De Luizenmoeder maar weer eens bewijst. Journalist Suus Ruis, moeder van Ceasar (10), draait al zo’n vier jaar mee en weet inmiddels hoe te dealen met alle verschillende types. Doe er je voordeel mee.

1. De Klassenmoeder

De Klassenmoeder is het type vrouw waarvan je de eerste zes maanden dat je kind op school zit, denkt dat ze daar in dienst is. Dat ze een parttime juf is of iets dergelijks. De klassenmoeder is namelijk op de hoogte van elk triviaal detail omtrent schoolreisjes, luizenschema’s, wijzigingen in het gymrooster, én bemoeit zich vooral graag met de kinderen. Hoe goed ze het ook allemaal bedoelt, in de buurt van de Klassen-moeder kun je niet anders dan je minderwaardig voelen. Niet alleen omdat ze altijd meer zal weten dan jij en overal sneller en beter van op de hoogte is, maar vooral omdat ze je veelvuldig ongevraagd haar mening over jouw nageslacht door de strot duwt. En dan het liefst in de vorm van een belediging, verpakt als compliment. Dit heb ik meerdere malen meegemaakt met mijn eigen zoon. ‘Het gaat beter met Caesar, hè? Hij heeft zich goed aangepast. Wat fijn! Hij was natuurlijk echt wel een beetje onhandelbaar in de klas, vond je ook niet? Heb je je vast zorgen over gemaakt. Maar super, joh!’ In de omgang met de Klassenmoeder is het essentieel dat je je serene Mona Lisa-glimlach oefent en inzet, en zwijgt. Vooral zwijgt. Behalve als ze je vraagt voor de ouderraad, of als veterstrik- of bibliotheekmoeder. Dan zeg je: ‘Ik kom er op terug.’

‘In de omgang met de Klassenmoeder is het essentieel dat je je serene Mona Lisa-glimlach inzet, en zwijgt. Vooral zwijgt’

2. De Leuke Papa

Elke klas heeft er één: de Leuke Papa. Lekker ding, lief tegen zijn kroost, en ziet er altijd uit om door een ringetje te halen. De Leuke Papa is in werkelijk elk opzicht een droomman, en wanneer de bijbehorende jaloersmakende Leuke Mama toevallig een keer in de buurt is, is overduidelijk dat hij haar op handen draagt. Toch flirt hij graag een beetje, en hoe blij jij ook bent met je wederhelft: iedereen wordt vrolijk van een beetje sjansen, toch? Pas daarmee op, want jij bent niet de enige die een secret crush heeft op dit prettige heerschap. Als hij jou ook maar een millimeter meer aandacht geeft dan andere moeders, gaan die moeders roddelen, en voor je het weet heb je het predicaat ‘slet’. Houd je dus een beetje op de vlakte. En doe vooral nooit wat ik ooit deed: in een veel te lange hippiejurk van school naar huis fietsen. Helemaal als je weet dat Leuke Papa achter je rijdt/loopt/fietst. Lange jurken komen tussen de spaken, en scheuren dan. Met een beetje pech zonder dat je dat in de gaten hebt. Voor de zekerheid was ik maar afgestapt om verder te lopen. Ik was al thuis toen ik ontdekte dat ik aan de achterkant een gat zo groot als een eetkamerstoel in mijn jurk had, en de hele weg min of meer in slechts een string had afgelegd. Met Leuke Papa achter me, precies. Ik flirtte nooit, maar volgens mij heb ik toen van de andere moeders alsnog het predicaat ‘slet’ gekregen.

‘Geeft de Leuke Papa jou een millimeter meer aandacht dan andere moeders, dan gaan ze roddelen’

3. De Klaagmoeder

Er zijn altijd dingen op school die beter kunnen. Ja, het is belachelijk dat je kind van de overblijfjuf per se zijn winterjas aan moet als het buiten 19 graden is. Ja, de wc’s stinken. Ja, natúúrlijk is het een schande dat de grote pauze ineens vijf minuten is ingekort, omdat dat de leerkrachten beter uitkomt. En toen jouw zoon zijn buurman een mep gaf met een blokfluit, had de muziekjuf inderdaad nóóit mogen zeggen dat hij een beetje een criminele inslag heeft. Maar iedereen weet dat het op school een kwestie van pick your battles is, en dat er een tijd en een plaats is om te klagen. Althans, iedereen weet dat, behalve de Klaagmoeder. Zij begint haar dag standaard met een verontwaardigd betoog over wat dan ook tegen de juf, precies als de rest van de wereld heel graag langs die juf de klas in wil lopen. Tegen de Klaagmoeder werkt slechts één ding: misselijkmakende, opbeurende vrolijkheid. Voor alles waar ze tegen jou over mekkert – de Klaagmoeder beperkt haar terrein niet tot de leerkracht of schooldirecteur – noem jij blij een willekeurig iets wat wél heel goed of fijn is op school. Klagende mensen houden niet van positiviteit. En opper tijdens de eerdergenoemde ochtend-klaag-file vooral met je allerliefste glimlach dat het wellicht handig is om alle grieven te verzamelen en een afspraak met de juf te maken. Of dat alles in een mail van je af schrijven ook heel erg oplucht.

‘Tegen de Klaagmoeder werkt slechts één ding: misselijkmakende, opbeurende vrolijkheid’

4. De Onzichtbare Moeder

Er zijn kinderen die altijd, maar dan ook echt altijd door hun vader naar school worden gebracht. Ik vind dat leuk: laat die kerels ook maar eens iets doen. Toch draait mijn fantasie overuren als ik werkelijk nóóit een bijpassende moeder zie. Heeft ze misschien die afschuwelijke aandoening waardoor ze bij de minste blootstelling aan daglicht helse pijnen lijdt, en brengt ze haar dagen thuis door, met alle gordijnen dicht? Of heeft ze vader en kind vlak na de bevalling in de steek gelaten, waardoor hij nu heel dapper alles in z’n eentje doet? Was ze draagmoeder voor een haar onbekende man met kinderwens? Of heeft ze gewoon pleinvrees? In veel gevallen is de waarheid veel minder spectaculair, en hebben we hier te maken met de Onzichtbare Workaholic-Moeder. Te herkennen aan de iPhone die aan haar oor of hand vastgelijmd lijkt, haar snelle pas en zakelijke outfit. Mocht je haar inderdaad per ongeluk een keer zien, doe dan een beetje aardig. Vraag haar in elk geval niet of ze misschien de inval-juf is, om haar daarna veelbetekenend succes te wensen, zoals ik ooit deed. Grote kans dat ze zich al ongemakkelijk voelt, en misschien zelfs wel schuldig omdat ze slechts twee keer per jaar voet in het klaslokaal zet. Waarschijnlijk wordt ze die zeldzame keren dat ze er is al in een hoek gedrukt door de Klassenmoeder, en dat is al erg genoeg.

‘Heeft ze misschien die afschuwelijke aandoening waardoor ze bij de minste blootstelling aan daglicht helse pijnen lijdt?’

5. De Afschuifmoeder

Er zijn van die moeders die altijd van het schoolplein aflopen met vijf kinderen, van wie er hooguit twee van haar zijn. Dit zijn de Rattenvanger-moeders, op wie je niet anders dan jaloers kunt zijn. De meesten van ons moeten immers niet denken aan die drukte. Je huis ziet er aan het einde van de middag uit alsof iemand een handgranaat naar binnen heeft gegooid. De gemiddelde moeder doseert een en ander. De uitzondering hierop is echter de Afschuif-moeder. Zij vindt het al te veel als er één zo’n sloopkogel komt spelen. Goed beschouwd vindt ze haar eigen kind al te veel. De Afschuifmoeder ziet jou als gratis oppas, waar ze haar kroost te pas en te onpas kan droppen. Op zich is dat niet zo’n probleem – the more, the merrier – ware het niet dat het haar heel toevallig nooit uitkomt als jij jouw grut een keer kwijt wilt bij haar. In mijn vorige huis woonde de Afschuifmoeder tegenover me, en dat was pas echt lastig. Toen haar zoontje een keer (spontaan, niet afgesproken!) bij ons speelde en ik in de tuin zat, zag ik haar ineens naar haar auto toe lopen. Ik kuchte hard, zij draaide zich om en zei met een haaiengrijns dat ze even ging winkelen. ‘Dat kan toch wel?’ Eh… Nou, eigenlijk moesten wij ook zo weg. Bij de Afschuifmoeder zit er maar één ding op: duidelijkheid, vooraf. Speelafspraak bij jou thuis? Prima, maar zullen we dan meteen even de volgende date bij jou thuis in de agenda’s zetten? Spontane meeting van jullie nageslacht bij jou thuis? Meteen Afschuifmoeder appen om mee te delen tot hoe laat hij kan blijven. Als je haar nú strak houdt, leert ze het misschien en kun je later de teugels weer een beetje laten vieren.

‘De Afschuifmoeder ziet jou als gratis oppas, waar ze haar kroost te pas en te onpas kan droppen’

6. De Stille Moeder

Op elk schoolplein zijn een paar moeders die weinig contact hebben met anderen. Dat kan zijn omdat ze, zoals ik, lichtelijk autistisch zijn en Facebook op hun iPhone veel spannender vinden dan de discussie over de permanente zweetlucht in de gymzaal. Maar er kan ook iets anders spelen. In de ruim vier jaar die ik inmiddels op het plein en in de klas heb doorgebracht, heb ik geleerd dat het heel veel kan opleveren om juist met deze Stille Moeders te praten. Je ziet het al aan de blik in hun ogen: een soort vechtlust, gemengd met afwezigheid. De enige echte vriendschap die ik ooit heb gesloten met een schoolpleinmoeder, ontstond nadat zij heel plotseling en onverwacht weduwe was geworden, en ik quasi-ongemakkelijk aan haar vroeg of ik haar zoon niet een tijdje naar school moest brengen. Vlak daarna hoorde ik dat zij niet lang daarvoor genezen was van een levensbedreigende vorm van kanker. Zij was altijd al zo’n moeder die een beetje achteraf stond. Waarschijnlijk in haar hoofd bezig met totaal andere dingen. Er is in de klas van mijn kind nog een moeder die genezen is van borstkanker. Ze vertelde het me toen we tijdens een sportdag samen onder een boom zaten te wachten op een volgend groepje verhitte kinderen. Ze zei het terloops, alsof het er amper toe deed. Voor die dag was ze me eigenlijk nooit echt opgevallen, ook al zag ik haar elke dag in de klas. Bijna elke klas heeft zo’n dappere mama met een hartverscheurend verhaal. Maar je moet wel luisteren om dat verhaal te horen. En om te kunnen helpen, als dat maar enigszins mogelijk en gewenst is.

‘Bijna elke klas heeft zo’n dappere mama met een hartverscheurend verhaal. Maar neem wel de tijd om te luisteren’

De Luizenmoeder is elke zondagavond om 20.30 uur te zien bij NPO 3.

Wil je niets meer missen van VIVA Mama? Neem een abonnement. Profiteer nú van onze speciale aanbieding: 4 nummers voor maar € 9,95 of 8 nummers voor € 19,95.

Dit artikel heeft eerder in Flair gestaan. Tekst Suus Ruis | Beeld Shutterstock