Een tijdlijn vol babyspam: hoever kun je gaan met het posten van foto’s van je kind op social media?

Foto's kind social media

Zodra er zwangerschapshormonen in het spel zijn, kleurt de social media van veel vrouwen pastel. Logisch, want waar het hart van vol is, loopt de mond van over. En tegenwoordig ook de tijdlijn. Maar hoever kun je gaan met de foto’s van je kind op social media?

De actiefste socialmediagebruikers? Moeders, by far. Facebook en Instagram staan vol met posts van trotse mama’s. Van digitale echo-kerstkaarten met embryo’s met en series van nog vochtige zwangerschapstesten tot ‘placenta posts’. In Amerika deelde ooit een vrouw haar bevalling stap voor stap op Twitter, compleet met foto’s in gaasondergoed.

Maar ook in Nederland wordt er heel wat op social media geslingerd als het op kinderen aankomt. Van moeders die ongegeneerd opscheppen over hun telg (Alweer een poepje op de pot! #trotsemama) of een uitgebreid verslag van de gebroken nacht: we hebben het allemaal voorbij zien komen. Ook de moeders zelf schuwen de spotlights van de tijdlijn niet. Ze poseren trots met hun dikke blote buik of in uitgebluste toestand op het kraambed.

En waar op hol geslagen moeders zijn, ruikt de commercie mogelijkheden. Banketbakkers leveren gendercakes, die vervolgens onder het oog van vrienden en hun smartphonecamera’s gillend worden aangesneden. Er zijn ‘blijebuikenshoots’ waar vrouwen in stemmig sepia hun blote bolle buik tonen. Bijvoorbeeld met babyschoentjes op de buik geparkeerd of beschuit met muisjes naast de navel. En ja, de tientallen likes en een handjevol reacties à la: ‘Wauw, bjoeties!’ doen vermoeden dat mensen hier op zitten te wachten. Maar hoeveel toeschouwers er in stilte een zware wegtrekker onderdrukken, weet niemand.

Harde regels

‘Woehoe, we krijgen een jongetje!’ jubelde laatst een kennis onder een kraakheldere echo op haar Facebook. Inderdaad, duidelijk een jongetje. Maar wat vindt junior er over vijftien jaar van dat moeder zijn geslachtsdeel in 3D aan haar 423 vrienden heeft laten zien? ‘Die vraag houdt ons ook wel bezig,’ bekent Marrit (33). Dagelijks post zij iets over haar dochters (2 en 4 jaar). Vaak foto’s, soms een update, en regelmatig een blogpost waarvan ze de link ook op Facebook plaatst. Het kan over van alles gaan: koekjes bakken met ‘de freules’, zoals zij haar dochters noemt, of een update over een moeizame week waarin haar man weg is, de katten het dekbed onder poepen en een van haar dochters zes keer uit bed komt. ‘Misschien stop ik er wel mee als mijn dochters het vervelend gaan vinden. Maar vooralsnog is er niets aan de hand en deel ik graag onze momenten.’

Harde regels voor het posten heeft ze niet, al zijn er wel een paar dingen die ze achterwege laat. ‘Ik kreeg een keer bezorgde reacties op een onschuldige blootfoto van mijn dochters. Hoewel ik dat eigenlijk een beetje overdreven vind, zorg ik nu wel dat er niet meer te zien is dan een bil. En ik merk dat anderen niet altijd zitten te wachten op poep-, pies- en kotsupdates, al zijn ze grappig bedoeld. ‘Moet dat nou?’, dat soort comments krijg ik dan. Al laat ik me er niet echt door weerhouden.’ Maar waarom toch altijd die drang om iets te posten? ‘Elke dag kijk ik met verbazing naar mijn dochters, wat ze doen, wat ze verzinnen. Dankzij mijn mobiel heb ik er razendsnel een foto van. Ik vind het leuk om die te delen, hoop daarmee iets moois te laten zien.’

Lees ook

Survivalen door de ‘neeeee!’-fase

Verbazing en hilariteit

Op zich een prima gedachte, maar toch zijn de meningen hierover verdeeld. In stilte weliswaar, want openlijk kritiek uiten onder de zoveelste babyfoto gaat zelfs de grootste cynicus te ver. Wat is er eigenlijk zo storend aan? Een kleine rondvraag langs Facebookvrienden levert verschillende antwoorden op. Voor zowel vrienden met als zonder kinderen geldt: soms een update of plaatje is prima. Maar na de zoveelste gefilterde foto van een ontplofte luier begint bij velen de irritatie. ‘Wanneer iemand alleen maar dat soort dingen plaatst, krijg ik het idee dat haar wereld zich beperkt tot de luiers,’ legt vriendin B. uit, zelf nog geen moeder. ‘En ik verbaas me toch ook over de schaamteloosheid. Poep en plas zijn privé; voor volwassenen, maar ook voor kinderen. Hetzelfde geldt voor foto’s van zwangere buiken en echo’s. Ik wil geen blote buik zien, en ook geen baarmoeder. Althans: niet van een verre Facebookvriendin.’

Toch leidt de verbazing ook tot hilariteit. B. en haar vrienden delen zelfs een WhatsAppgroep waarin screenshots van de ergste updates worden gedeeld. ‘De vreselijkste was een interpunctieloze post over de kleur van zuigelingenontlasting. Na zo’n bericht vraag ik me af: word ik ook zo als ik straks moeder ben?’
Een terechte vraag, maar er is nog geen onderzoek gedaan naar de deeldrang van moeders. Eigenlijk is dat ook niet nodig. Het is immers simpel: waar het hart vol van is, loopt de mond van over. En de tijdlijn. Met andere woorden: moeders kunnen het niet helpen.

Honderden ‘vrienden’

Wat is dan de oplossing? Helemaal niets posten over je kind? Dat is de tactiek van Diana (35). ‘Ik ben hartstikke trots op mijn dochter, maar ik zie niet in waarom ik anderen met haar foto’s moet vervelen. Bovendien zit ze nu in een fase waarin ze alleen maar gekke bekken trekt. Straks denken mensen die haar niet goed kennen dat ze altijd zo is, haha.’ Het lijkt haast onmogelijk om de gulden middenweg te vinden. Enerzijds dreigt het gevaar van overkill, anderzijds wil je je kinderen ook niet ontkennen. Want hoe is het later voor je kinderen om erachter te komen dat je nooit iets over hen schreef?

Maren (33) heeft er ook mee geworsteld. Ze haalde zelfs een heel fotoalbum van haar zoon offline. ‘Dat had ik na zijn geboorte op Facebook gezet. Een beetje naïef misschien, maar het leek me toen leuk voor onze vrienden. Ik dacht er eigenlijk niet echt over na. Nu wel. Al die foto’s van hem, ik vond het ineens toch niet oké. Mijn zoon heeft er zelf niet om gevraagd. En de mensen die geïnteresseerd zijn, zien hem wel in het echt.’ Volgens Maren komt het doordat Facebook is veranderd. ‘Vroeger had ik misschien honderd Facebookvrienden die ik allemaal echt kende. Tegenwoordig heb ik er honderden, van wie ik lang niet alles weet. En ik merk dat ik me stoor aan andere moeders. Al die humorloze en niet-kritische opschepperij over je kind, het is irritant om dat steeds voorbij te zien komen.’

Lees ook

Wat als je kleuter zich blijft vervelen? 10x jullie tips

Heldere feedback

Wat te doen met vrouwen die nu op het punt staan een recept voor een placentashake te plaatsen? Volgens mediapsycholoog Mischa Coster ontstaat het probleem van oversharing doordat je online geen directe feedback krijgt. ‘Als ik in een kroeg te lang doorga over mijn werk, merk ik vanzelf aan mijn gesprekspartner dat het saai wordt. Die signalen mis je op social media, en daardoor kun je blíjven doorgaan over het onderwerp waar je het meest gepassioneerd over bent.’ Daar ligt dus een mooie taak voor de toeschouwer. Jezelf in stilte verbijten over de zoveelste doodsaaie dan wel smerige update kost enkel energie. Formuleer liever een passende reactie onder de update. Een kort: ‘Eh, moet dit?’ volstaat waarschijnlijk in de meeste gevallen. Misschien dat het niet direct aanslaat, maar laat de tijd zijn werk doen en blijf consequent. Óf de andere partij past haar postgedrag aan, óf ze kiepert je uit haar vriendenlijst. En haar zelf ontvolgen kan natuurlijk ook. Hoe dan ook: probleem opgelost.

De gevaren van oversharing

Goed, misschien is het niet gunstig voor je digitale vriendenaantal, maar kan het delen van kinderupdates verder kwaad? Volgens mediapsycholoog Mischa Coster valt dat wel mee. ‘Hoogstens kan je werkgever denken dat je alleen maar met je kinderen bezig bent. Aan de andere kant: social media is een privéaangelegenheid dus daar heeft je baas weinig over te zeggen.’ Voor de kinderen is er ook weinig aan de hand, mits je de privacyinstellingen in de gaten houdt. ‘Je foto’s kunnen in verkeerde handen vallen als je ze openbaar publiceert, denk aan pedofielen. Maar iemand kan ook een filmpje overnemen en elders publiceren zonder dat jij het weet. Voor jou geen fijn idee, en voor je kind ook niet. Nu niet en later niet.’

Credits: Tekst: Hanneke Seesing|Beeld: iStock

Dit artikel is afkomstig uit VIVA MAMA Editie 1 uit 2020. Bestel hier de nieuwste VIVA-Mama.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.