Het zal je maar gebeuren… Dat je je eigen kind moet reanimeren

Je eigen kind reanimeren. Niet fijn om over na te denken, vindt ook arts en wetenschapper Heleen Lameijer (33). Maar wel ontzettend belangrijk. Daarom ontwikkelt ze een cursus kinderreanimatie die ouders via Instagram kunnen volgen.

Vorig jaar won Heleen Lameijer (33) de VIVA400-award voor aanstormend talent. Als arts, wetenschapper en eigenaar van haar eigen bedrijf Make science work wil ze medische kennis voor iedereen beschikbaar maken. En daar is ze áltijd druk mee. Zo zit ze na een hectische nachtdienst op de Spoedeisende Hulp in de trein dm’s te beantwoorden of schrijft ze een nieuwe post voor haar vaste Instagram-rubriek Feit of Fabel Vrijdag, waarin ze de wetenschappelijke achtergrond bij een bewering uitlegt. ‘Mijn werk is nooit klaar,’ zegt Heleen, die door veel media inmiddels d Instagram dokter genoemd wordt. ‘Ook na een lange dagdienst ga ik vaak nog even live op Instagram.’

De meeste mensen hebben één baan, Heleen heeft er in feite drie: als arts op de Spoedeisende Hulp, als wetenschapper in het Medisch Centrum Leeuwarden en als baas van Make science work. Zo voelt het echter niet. ‘Voor mij zijn het geen drie aparte dingen, want het doel is bij alles hetzelfde: het toegankelijk maken van medische kennis voor iedereen. Bovendien hou ik van afwisseling, dat heb ik nodig om geprikkeld te blijven. Ik doe dagdiensten, avonddiensten en ook nachtdiensten. Geen dag is hetzelfde, dus ik kom niet snel in een sleur terecht.’

Hoe is het idee voor jouw eigen bedrijf ontstaan?

‘Ik had afgesproken met een vriendin en ze vertelde me dat ze hoofdpijn had. Ik vroeg haar of ze al paracetamol had genomen. Dat bleek het geval. Hoeveel heb je genomen, vroeg ik. Eén tablet, zo bleek. Ik vond het vreemd dat zij niet wist dat je als volwassene altijd twee paracetamol moet nemen. Kennelijk was deze kennis, die voor mij volkomen logisch was, haar onbekend. Terwijl zij toch een hoogopgeleide vrouw is. Toen bedacht ik dat het interessant is om medische informatie via Instagram te verspreiden. Ook mensen die gezond zijn kunnen dat soort weetjes goed gebruiken.’

Niet veel later was haar bedrijf en bijbehorende Instagram-account @makesciencework een feit. Heleen ontwikkelde met succes de Insta Life Saver cursus, waarmee mensen door middel van korte video’s op Instagram Stories leren hoe ze iemand kunnen reanimeren. Als arts op de Spoedeisende Hulp merkte ze namelijk dat er patiënten binnenkwamen die na een hartstilstand niet gereanimeerd waren, omdat omstanders vaak niet weten hoe dat moet.

Je bent de eerste arts met een Instagram-cursus. Hoe wordt erop gereageerd in het ziekenhuis, wat toch een wat conservatieve omgeving is?

‘Ik was bang dat ik veel kritiek zou krijgen omdat zo’n cursus onconventioneel is. Maar dat was niet zo. Ik heb alleen maar positieve berichten gekregen, al begrepen niet al mijn collega’s hoe het werkte.’

Je hebt ooit gezegd dat jijzelf héél goed bent in reanimeren. Leg eens uit…

‘Het klinkt misschien gek, maar in het ziekenhuis heb je reanimatie-wedstrijden, waarmee je de competitie aangaat met andere afdelingen en ziekenhuizen. Mijn team is doorgestoten tot Europees niveau. Je oefent tijdens zo’n wedstrijd op poppen. Door vaak te oefenen, word je steeds beter.’

Wat heeft het winnen van de VIVA400-award je opgeleverd?

‘Heel veel! De masterclasses over personal branding, storytelling en pitchen waren erg nuttig. Grappig genoeg gebruik ik die pitch-technieken nu ook bij mijn aanvragen voor subsidies voor wetenschappelijk onderzoek. Die zien er nu veel gelikter uit. Uiteindelijk gaat het erom dat je je plan weet te verkopen.

Ik kreeg ook een business coach toegewezen en die heeft me geleerd om veel meer uit te besteden. Dat was echt nodig om verder te kunnen groeien met mijn bedrijf. Ik was iemand die alles zelf deed: mijn eigen website bouwen en video’s monteren. Dat is niet alleen omdat ik graag de controle heb, maar ook omdat ik het interessant vind om te weten hoe iets werkt.

Maar je loopt vast als je alles zelf wilt doen. Dus nu heb ik het maken van mijn website, het logo en de branding uitbesteed. Iemand anders doet mijn belastingaangifte en de video’s worden ook door een andere partij geplaatst.’

Wil je ook een rolmodel zijn voor jonge vrouwen?

‘Ik wil graag laten zien dat je als vrouw heel goed een carrière zoals ik kan hebben. Wanneer je denkt aan een arts of wetenschapper dan is het standaard beeld toch altijd nog een grijze, oudere man. Een soort Einstein-type. Daar is niks mis mee, maar als jonge vrouw heb je krachtige rolmodellen nodig. En ik wil laten zien dat de medische wereld gewoon heel erg leuk is en dat je je carrière zelf kunt vormgeven, net als ik.’

Zelf je carrière vormgeven betekent in het geval van Heleen dat ze niet al haar dagen en avonden in het ziekenhuis slijt, zoals de personages in ziekenhuisseries als Grey’s anatomy. Eén dag per week is ze te vinden bij Hashtag Workmode, een coworking space speciaal voor vrouwelijke ondernemers, waar ze een werkplek huurt. ‘Als je veel tijd spendeert met mensen uit de geneeskundewereld, dan is het erg fijn om andere jonge vrouwen te ontmoeten met frisse ideeën of een geheel andere aanpak.’ Veel van de ondernemers bij Hashtag Workmode gebruiken Instagram om zaken te doen. ‘Ik leerde daar bijvoorbeeld dat ik best wat meer tekst mocht gebruiken in een post.’

Je bent momenteel bezig met het maken van een cursus hoe je een kind moet reanimeren. Ouders vinden de veiligheid van hun kinderen het allerbelangrijkst, maar ze hebben geen idee wat ze moeten doen als het echt fout gaat. Wat is dat toch?

‘Ik denk dat het voor ouders een heel eng idee is om zo’n cursus reanimeren te doen. Net zoals je ook het afsluiten van een levensverzekering voor je uitschuift: je wilt er gewoon niet aan denken. Dat maakt de stap dus groot. Ik hoop de stap kleiner te maken door het via Instagram aan te bieden.

‘Via Instagram kun je de cursus op de wc doen of terwijl je borstvoeding geeft aan je baby’

Wat ook meespeelt, is dat je als vader of moeder met jonge kinderen gewoon geen tijd hebt om een dagdeel te reserveren om ergens op een locatie zo’n cursus te doorlopen. Dan moet je ook weer een oppas regelen. Via Instagram kun je de cursus desnoods op de wc doen, of op de bank terwijl je borstvoeding geeft aan je baby.’

Is kijken naar een video op Instagram genoeg om te weten wat je moet doen?

‘Het helpt enorm als je een keer hebt gezien hoe een kinderreanimatie werkt. Daardoor is het minder eng om in actie te komen als het een keer nodig is. Het lef hebben om te beginnen met reanimeren is de belangrijkste stap. De angst die mensen daarvoor hebben, zou ik graag wegnemen. Er zijn wel websites met uitleg over hoe je een kind moet reanimeren, maar de taal die wordt gebruikt is vaak veel moeilijk om te begrijpen.’

‘Via Instagram kun je de cursus op de wc doen of terwijl je borstvoeding geeft aan je baby’

In haar werk heeft Heleen het wel eens moeten doen, een kind reanimeren. ‘Dat is verschrikkelijk. Het went nooit. Het grijpt mij elke keer enorm aan.’ Maar juist daarom wil ze de juiste kennis verspreiden onder ouders.

Het is volgens de jonge arts nuttig om te weten dat zuurstofgebrek de nummer één oorzaak is van een hartstilstand bij kinderen. Doordat de oorzaak anders is dan bij volwassenen, is de reanimatie ook anders. ‘Bij een volwassen persoon wil je het hart gaan ondersteunen door een hartmassage. Bij kinderen wil je vooral zuurstof toedienen. Dus begin je altijd met beademen. Soms heb je een kindje alweer terug na vijf keer beademen.’

6 tips voor het reanimeren van een kind

  1. Start altijd met het kind te beademen. Dus niet met borstcompressies zoals bij volwassenen.
  2. Het beademen doe je vijf keer. Je duwt het hoofd een klein beetje naar achteren en knijpt de neus dicht. Je ademt vervolgens in de mond. Dan haal je je eigen mond eraf, zodat de lucht er bij het kind uit kan. Bij baby’s kun je zowel de mond als de neus met je mond bedekken en beademen.
  3. Roep altijd om hulp. Het is belangrijk om duidelijk te communiceren. Leer daarom deze zin uit je hoofd: ‘Bel 112, zeg dat het om kinderreanimatie gaat en kom dan weer hier terug.’
  4. Als je alleen bent kun je zelf 112 bellen en de telefoon op speaker zetten. De centralist zal dan aanwijzingen geven.
  5. Het gaat te ver om in dit artikel de precieze techniek van de borstcompressie uit te leggen, maar belangrijk is om te weten dat de techniek van een hartmassage bij kinderen anders is dan bij volwassenen. Vaak druk je met twee duimen, bij grotere kinderen met één hand. Je gaat dus niet met twee handen op een klein borstkastje drukken, zoals bij een volwassene het geval is.
  6. Gaat een kindje bewegen of huilen dan is dat een goed teken. Dan kun je hem of haar in een stabiele zijligging leggen.

Leren reanimeren?


SEH-arts Heleen Lameijer probeert met haar bedrijf Make Science Work medische kennis voor iedereen beschikbaar te maken. Op 1 december start ze met een Instagramcursus kinderreanimatie. Met de code ‘VIVA’ krijg je € 10 korting op de reguliere ticketprijs en betaal je slechts € 24,95. Meld je voor 14 november aan via makesciencework.nl/kinderreanimatie.

Tekst: Anna van den Breemer | Beeld: iStock