Sextortion: zo bespreek je dit relatief nieuwe fenomeen met je kinderen

sextortion viva 04112019

Afgelopen weekend kwam het schokkende nieuws naar buiten dat acht jongens tussen de 15 en 18 jaar in Leiden en omgeving zijn opgepakt voor sextortion. Oftewel: het afpersen met naaktbeelden. Hiermee haalden de groep (zeg maar gerust: de bende) een ton binnen, denkt de politie. Wat is sextortion precies en hoe maak je het bespreekbaar?

Sextortion

Bij sextortion perst een dader een slachtoffer af met zijn/haar eigen naaktfoto’s. Een afperser dreigt iemands naaktbeelden (of seksueel getinte beelden) online te zetten, tenzij het slachtoffer flink betaalt.

Lucratief sprokkelwerk

De groep die in Leiden werd gearresteerd wist op deze manier bijna een ton bij elkaar te sprokkelen. Ze deden zich op sociale media als Instagram en Snapchat voor als meisje en legden zo contact met potentiële slachtoffers, in dit geval jongens. Vervolgens vroegen ze de jongens om naaktfoto’s van zichzelf te sturen en zodra die binnen waren, begonnen de dreigementen. Of betalen, of publiceren. En er is sprake van flink wat sprokkelwerk: de bedragen varieerden van een paar tientjes tot duizenden euro’s.

Eenmaal na betaling hielden de dreigementen niet op: de slachtoffers werden onder druk gezet om juist nog meer te betalen.

Georganiseerde misdaad

Hoe jong de daders, in het geval van de bende in Leiden, ook waren, ze zijn volgens het Openbaar Ministerie goed georganiseerd. Zo was er een taakverdeling voor het managen van de bankaccounts, het voeren van de gesprekken en het aanmaken van nepaccounts op social media.

Winkeldiefstal 3.0

Al in mei van dit jaar maakten hulporganisaties Helpwanted en Slachtofferhulp bekend dat ze een onderzoek startten naar financiële afpersing met naaktbeelden. Dit naar aanleiding van het toenemend aantal meldingen in 2018 en 2019.

Ook het OM maakt zich zorgen over deze nieuwe vorm van criminaliteit: ‘Waar jongeren vroeger begonnen met een winkeldiefstal, stappen ze nu laagdrempelig via sociale media de criminaliteit in,’ aldus Sanne van der Harg, de Haagse officier van justitie tegenover NOS. Naast leden van de bende in Leiden zijn er afgelopen maand al zo’n 30 mensen in twee andere onderzoeken naar sextortion aangehouden.

Lees ook:
Praten over seks met onze kinderen of ouders vinden we lastig. Waarom?

Verschil meisjes en jongens

Daarnaast is er een opvallend verschil tussen jonge vrouwelijke en jonge mannelijke slachtoffers. ‘Meisjes worden vaak afgeperst voor naaktbeelden, jongens voor geld,’ zegt Merel van Mansom, wetenschappelijk medewerker bij Helpwanted tegenover NOS. ‘Er is dus een onderscheid tussen financiële en seksuele afpersing.’

Zo wordt bij meisjes om extra naaktbeelden gevraagd, die de afpersers vervolgens in hun netwerk kunnen verspreiden. Bij jongens valt meteen de rekening op de mat en wordt er direct om geld gevraagd.

Uit tussentijdse resultaten van Helpwanted.nl blijkt dat een op de drie jongens die worden gechanteerd met naaktfoto’s geld overmaakt aan zijn afpersers. Gemiddeld dragen ze 650 euro af.

Waarom überhaupt naaktfoto’s versturen?

Nu horen we je denken: jongeren moeten beter ingelicht worden en simpelweg geen naaktfoto’s meer versturen. Maar zo simpel is het niet. De jonge slachtoffers zitten in een fase waarin ze ontdekken wie ze zijn en wat ze fijn vinden. Experimenteren op seksueel gebied hoort er op die leeftijd bij en is heel normaal natuurlijk gedrag. Maar goed, daarmee wordt het gevaar niet minder.

Tips tegen online seksueel misbruik

Dus wat kan je kind doen om geen slachtoffer te worden van online seksueel misbruik?

  • Dubbelchecken met wie je chat. Dit kan door het profiel te checken en te kijken naar de foto’s en vrienden. Ook kun je vragen of iemand wil videobellen.
  • Deel geen persoonlijke informatie met iemand, zoals je voor en achternaam, je adres, je leeftijd, emailadres, of telefoonnummer.
  • Stuur foto’s zonder hoofd.
  • Doe geen dingen die je bij een vreemde ook nooit zou doen.

Sextortion bespreekbaar maken

En wat kun je als ouder doen om sextortion bespreekbaar te maken? Op Helpwanted.nl lezen we de volgende tips:

  • Houd het onderwerp ‘seks’ laagdrempelig. Bespreek het verschillende keren kort, in plaats van één keer lang.
  • Gebruik media en actualiteit als aanleiding voor dit soort gesprekken. Je kunt altijd vragen of zoiets ook bij je kind op school voorkomt.
  • Toon op een positieve manier interesse in de online wereld van je kind. ‘Is er nog iets leuks gebeurd online?’
  • Oordeel niet.

Voor meer tips kun je ook kijken op mediaopvoeding.nl.

VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet is gevonden, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen, series, films en boeken. Seks? Seks ook. Reizen? Vooruit, dat ook. Zo'n beetje alles dus. En ze schrijft erover op VIVA.nl.