Zwanger voor een ander: ‘Mijn gezin was compleet, maar ik wilde nog eens bevallen’

zwanger

Wie in Nederland een draagmoeder zoekt, heeft het niet makkelijk. Bemiddeling is niet toegestaan, dus moeten stellen binnen eigen kring iemand zien te vinden. Specialisten pleiten nu voor een speciale instantie die wensouders en draagmoeders aan elkaar koppelt.

Een draagmoederbank, dat is waar stichting FIOM en een specialist voortplantingsgeneeskunde zich in de Volkskrant voor uitspreken. ‘Een prachtig idee, maar voordat het gerealiseerd kan worden is er nog veel werk aan de winkel,’ denkt Pauline van Berkel (40). Zij houdt zich sinds 2010 bezig met draagmoederschap in Nederland en is een website gestart om anderen hierover van informatie te voorzien. Zelf heeft ze twee keer een kind gedragen voor homostellen met een kinderwens.

‘Je moet elkaar volledig vertrouwen’

Gebrek aan regelgeving

Wie op zoek is naar een draagmoeder en er niet toevallig eentje kent, heeft het moeilijk in Nederland. ‘Aangeven dat je draagmoeder wil worden mag niet. Openbaar maken dat je er een zoekt, is ook niet toegestaan,’ vertelt Pauline. ‘Extra lastig is dat het ontbreekt aan fatsoenlijke wetgeving. Op dit moment is er voor niemand in het traject bescherming: niet voor de draagmoeder, niet voor de wensouders en niet voor het kind. Je moet er maar op vertrouwen dat de ander doet wat ie heeft gezegd. Dat kan natuurlijk niet. Het enige wat nu in de wet staat, is dat er niet bemiddeld mag worden. En dat is precies wat zo’n draagmoederbank nu wil gaan doen,’ zegt ze sceptisch.

Risico’s

Zelf leerde Pauline het eerste stel waarvoor zij een kindje heeft gedragen kennen via haar website. Met het tweede koppel kwam ze in contact na een van haar lezingen over draagmoederschap. ‘Je moet elkaar volledig vertrouwen, juist omdat er op gebied van wetgeving nauwelijks iets geregeld is. Op het moment dat het kindje geboren wordt, ben ik de juridische moeder en zijn zij nog helemaal niets. Stel je voor dat ze er plotseling van afzien, of dat ik de baby zelf niet wil afstaan. Dat zijn grote risico’s. Daarom heb ik uitgebreid de tijd genomen om beide stellen eerst te leren kennen.’

draagmoeder
Pauline met de tweede wensouders.

Bonuszusjes

Zes weken geleden is ze bevallen van Liv. Emma – het eerste draagkindje – is inmiddels 4 jaar oud. Tijdens beide zwangerschappen had Pauline veel contact met de wensouders. Ook nu de kinderen geboren zijn, ziet Pauline de gezinnen nog regelmatig. ‘We hebben vriendschappelijk contact. Voor de kinderen is het geen geheim dat ik genetisch gezien de moeder ben. Maar ik heb geen opvoedrol. Ik ben gewoon Pauline, niet mama.’ Zelf heeft Pauline drie ‘eigen’ kinderen van 12, 14 en 16 jaar. ‘Zij vinden Emma en Liv hartstikke leuk en noemen de meisjes hun ‘bonuszusjes’. Ze hebben een bijzondere band.’

Compleet

Pauline wilde om verschillende redenen draagmoeder worden. ‘Ten eerste wilde ik graag nog een keer een bevalling meemaken. Dat vind ik zo bijzonder. Maar mijn eigen gezin was compleet, daar had ik mijn handen vol aan. Daarnaast wilde ik graag andere mensen helpen. Zwanger raken is mij altijd makkelijk afgegaan. Dat is niet voor iedereen zo vanzelfsprekend.’

Moeite om haar kinderen af te staan, had Pauline niet. ‘De deal was om de vaders het geluk te geven. Ik vergeet nooit meer het moment dat ik Emma als klein warm baby’tje in hun armen mocht leggen. Ze stráálden van blijdschap. Daar doe je het voor. Dat moment overtreft alles.’ Toch zal Pauline niet opnieuw draagmoeder worden. ‘Het is nu mooi geweest. De laatste zwangerschap is me een stuk zwaarder gevallen dan de vorige vier. Dat kan ook met mijn leeftijd te maken hebben; ik ben dit jaar veertig geworden. Elk traject neemt van begin tot eind een jaar of drie in beslag. Ik ga dat niet weer opnieuw starten.’

‘Draagmoederschap komt duister over’

Werk aan de winkel

Pauline hoopt dat een draagmoederbank hier ooit zal gaan werken, zoals bijvoorbeeld in Engeland het geval is. Toch denkt ze dat Nederland er op dit moment nog niet klaar voor is. ‘Als je nu zo’n bank opent, ontstaat er waarschijnlijk een lange lijst wensouders. Maar draagmoeders zijn er nog veel te weinig. Dat is ook logisch, als ik denk aan alle obstakels die ik heb moeten overwinnen en de risico’s die ik voor lief moest nemen. Door het gebrek aan informatie en regelgeving komt draagmoederschap toch een beetje duister over. Mensen doen op dit moment maar wat, en daarom haakt een groot deel af. Als alles nu eens netjes in orde wordt gemaakt, zullen de draagmoeders vanzelf wel komen. Maar eerst is er werk aan de winkel.’

Wil je niets meer missen van VIVA? Neem een abonnement. Profiteer nú van onze speciale aanbieding: 10 nummers voor slechts €10.

Beeld Shutterstock

 

Jessica heeft een zwak voor (salsa)dansen, gekke taalfeitjes en de Spaanse cultuur. Voor VIVA schrijft ze over human interest, entertainment, reizen, liefde, seks, eten en al het andere wat haar bezighoudt.