Waarom identiteitsfraude ook bij jou op de loer ligt (en wat je ertegen doet)

Identiteitsfraude, het klinkt als iets wat je hoort op het journaal. Of misschien overkomt het iemand in een film. Maar jou? Nee joh, waarom zouden ze?

In opdracht van de Rijksoverheid

De waarheid is helaas anders: ook jij kan – zonder gekke fratsen uit te halen – zomaar slachtoffer worden van identiteitsfraude. Helaas komt deze vorm van internetcriminaliteit steeds vaker voor: in 2017 hebben bijna 3.000 slachtoffers zich gemeld bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude. Hoog tijd om stappen te nemen en onszelf er beter tegen te beschermen.

Identiteits-wattes?

Identiteitsfraude houdt in dat iemand misbruik maakt van je persoonlijke gegevens. Een internetcrimineel shopt bijvoorbeeld online op jouw rekening of post uit jouw naam berichten op sociale media. Daar moet je toch niet aan denken? En als zo’n crimineel je ID-gegevens te pakken heeft, kan hij zelfs een telefoonabonnement, creditcard of lening afsluiten. Allemaal vanuit jouw naam. En natuurlijk niet om jou daarvan te laten profiteren. Je komt er pas achter dat jouw identiteit wordt misbruikt als er vreemde rekeningen binnenkomen. Tja, zie dan maar eens te bewijzen dat jij die spullen helemaal niet besteld hebt!

Hoe herken je het?

Om zo snel mogelijk in te kunnen grijpen, is het belangrijk om de signalen van identiteitsfraude te herkennen. Wees extra alert in de volgende gevallen:

  • Je ontvangt rekeningen of ontvangstbevestigingen voor producten of diensten die je niet hebt besteld.
  • Op je bankafschriften kom je uitgaven tegen die je niet bekend voorkomen.
  • Onbekenden beschuldigen je van oplichting, terwijl je van niets weet.
  • Je krijgt geen lening omdat er een signalering op je naam staat bij het BKR.

Hup, actie!

Heb je het vermoeden dat ze jou te pakken hebben? Kom direct in actie:

  • Stel je bank en/of creditcardmaatschappij op de hoogte. Je kunt uit voorzorg je pasjes laten blokkeren. Vraag of er al ongebruikelijke transacties hebben plaatsgevonden.
  • Verzamel bewijzen van de (vermoedelijke) fraude zoals bankafschriften, brieven van incassobureaus of aanvragen van abonnementen.
  • Meld de fraude bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude- en fouten (CMI).
  • Doe aangifte bij de politie als door identiteitsfraude je geld is gestolen.

Wees die sukkels voor

Natuurlijk is voorkomen beter dan genezen. Daarom is het goed om te weten hoe zo’n internetcrimineel te werk gaat. Hij probeert vaak jouw gegevens met een nepmail te ontfutselen. Of hij reageert op jouw online advertentie om je spullen te kopen waarbij hij om een kopie van een identiteitsbewijs vraagt. Zogenaamd om je identiteit te controleren. Right. Denk dus echt drie keer na voordat je een kopie van je ID geeft of je gegevens intikt. En als je voor verschillende accounts hetzelfde wachtwoord gebruikt, ben je helemaal de klos. Dan shopt hij eerst je favo online kledingwinkel leeg en gaat dan los in de webshop waar jij je speakers hebt gekocht.

Met deze tips kun je jezelf extra beschermen:

  1. Deel je gegevens en documenten niet zomaar
    -Blijf opletten met mails waarin het lijkt alsof banken, overheidsinstanties of bedrijven je vragen om op een link te klikken om iets snel te regelen. Als het een nepmail is en je geeft via de link je persoonlijke gegevens weg, gaat het vaak mis. Laat die link gewoon links liggen. Tik zelf het webadres in of log zelf in op je account als je je gegevens wilt bijwerken.
    -Online kopen of verkopen? Stuur geen kopie van je ID-bewijs. Moet je een kopie afgeven voor een huurcontract of telefoonabonnement? Scherm dan bepaalde informatie af, zoals je burgerservicenummer (BSN) en je pasfoto. Dit kan met de KopieID app
  2. Wees óók voorzichtig op sociale media
    Wees voorzichtig met wat je zegt of post op sociale media. Plaats nooit (!) een foto van je rijbewijs, identiteitskaart of paspoort. Ook niet als je superblij bent met je nieuwe paspoortfoto!
  3. Gebruik voor elk account een ander sterk wachtwoord
    Want als een internetcrimineel je inloggegevens te pakken heeft, blijft de schade beperkt tot dat ene account. Stel je voor dat hij met je wachtwoord dat je overal voor gebruikt, toegang heeft tot je webshopaccounts én je emailaccount. Dan kan hij – zonder dat jij het doorhebt – al je wachtwoorden veranderen en zoveel bestellingen plaatsen als hij maar wil.

Veilig het wereldwijde web op

Nu het online gevaar toeneemt, moet het nemen van online veiligheidsmaatregelen net zo gewoon worden als het op slot draaien van de deur als je van huis gaat. Een paar laatste tips: voer software-updates altijd direct uit, gebruik een virusscanner en maak regelmatig een back-up, zodat je je gegevens nog hebt als je bestanden door een virus gegijzeld worden. Het spreekt misschien voor zich, maar het is verraderlijk om er te makkelijk over te denken. Meer tips en info vind je op veiliginternetten.nl/maakhetzeniettemakkelijk. Want het láátste wat je wil, is dat internetcriminelen er met jouw identiteit vandoor gaan, toch?

Dit artikel is gemaakt in opdracht van de Rijksoverheid.