50 jaar Turks Fruit: wat voor impact heeft het boek gehad?

turks fruit 50 jaar

De een noemde het vunzig en een grote schande, de ander zat op het puntje van haar stoel en vond het een verademing. Dat de publicatie van Turks Fruit in 1969 flink wat losmaakte, staat buiten kijf. Maar wat vinden we anno 2019 van het boek? Is het onovertroffen of overrated?

Time flies when you’re reading good books. En zo is het alweer vijftig jaar geleden dat de bestseller van Jan Wolkers uitkwam. Het controversiële verhaal over de stormachtige relatie van de kunstenaar Erik en zijn muze Olga hield de gemoederen destijds flink bezig. Met zijn expliciete seksscènes – kleverig zaad, aangekoekte kopkaas en kutten zo vochtig als vlabroodjes: niets was te gek – wist het boek veel hoofden op hol te brengen. Hoewel niet iedereen het met de inhoud eens was, liep het taboedoorbrekende boek als een (blote) tiet.

Ook de verfilming met Monique van de Ven en Rutger Hauer wist de aandacht van het publiek te trekken. Want tja, wie wilde die stomende sekspartijen niet op het witte doek zien? Met 3,6 miljoen bezoekers is Turks Fruit het nog altijd de best bezochte Nederlandse film ooit in de Nederlandse bioscopen.

Van boek naar film naar theatervoorstelling

De seksuele revolutie mogen we dan ruimschoots gepasseerd zijn; anno 2019 is Turks Fruit nog niet in vergetelheid geraakt. Die kans krijgt het ook niet, want:

1) Het boek pronkt nog op de literaire boekenlijsten van middelbare scholen, en als je als je als hormonale puber moet kiezen tussen een boek over de oorlogswinter of eentje over seks, is de keuze natuurlijk snel gemaakt;

2) Ter ere van het 50-jarig jubileum verschijnt er binnenkort een theatervoorstelling.

Oordeel

Kortom, we zijn nog niet van Turks Fruit af. Meer dan terecht, of is heeft het verhaal inmiddels zijn beste tijd gehad? Wij vroegen het aan de VIVA-forummers.

  • GinnyJones: ‘Ik heb dit boek gelezen toen ik net op de middelbare school zat. Heel spannend natuurlijk, al die dingen over seks. Hetzelfde geldt voor de film. Toch vind ik het, nu ik ouder ben, allesbehalve een literatuur hoogstandje. Voor de tijd waarin het geschreven is zal het heel vernieuwend zijn geweest maar in de huidige tijd is het oubollig.’
  • Mevrouw75: ‘Eigenlijk vind ik het wel jammer dat het alleen maar over de seks en vieze woorden gaat. Ik was helemaal niet zo onder de indruk daarvan, wel van andere dingen. Ik kan me de vieze woorden ook helemaal niet voor de geest halen. Olga’s ziekte, fruit en de maden in haar pop dan weer wel bijvoorbeeld.’
  • JollyRider: ‘Het is vooral een tijdsdocument. Volkomen irrelevant geworden, maar indertijd vast reuze taboedoorbrekend voor gezapig Nederland. Maar Wolkers gaat dezelfde kant op als de meeste auteurs: een straatnaam, een pleintje, en niemand die daar verder nog aandacht aan besteedt.’
  • Sophiever: ‘Ik werd verplicht de film te zien op de middelbare school maar conclusie was toch wel dat het heel overrated is in onze tijd. In de tijd van kuisheidgordels was het wat anders.’
  • Blondie456: ‘Ik was puber en had het boek open in de huiskamer liggen en mijn moeder keek even naar wat ik aan het lezen was. Ze kon bijna niet geloven dat ik met mijn huiswerk bezig was en dat ik dit boek las voor mijn boekenlijst op school.’
  • lilalinda: ‘Als puber heb ik de spannende stukken opgezocht (net als in Ik, Jan Cremer) en gelezen. Maar daarbuiten vond ik er vooral geen doorkomen aan. De film is al helemaal achterhaald. Vast erg ‘Waanzing, Geweldig Groooovy, Je Weet Wel’, voor die generatie. Maar vooral een opstapeling van Lekker Vieze Woorden zeggen.’

De voorstelling Turks Fruit gaat op 24 februari in première in het DeLaMar Theater.

Op de hoogte blijven van de leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

 

Jessica heeft een zwak voor (salsa)dansen, gekke taalfeitjes en de Spaanse cultuur. Voor VIVA schrijft ze over human interest, entertainment, reizen, liefde, seks, eten en al het andere wat haar bezighoudt.