1 op 5 jonge mannen: ‘Geen nee is verzachtende omstandigheid verkrachting’

zweedse wetswijziging

Een op de vijf mannen tussen de 16 en 35 jaar vindt het een verzachtende omstandigheid bij verkrachting als het slachtoffer niet duidelijk nee zegt. Dat is de conclusie van een peiling die is uitgevoerd door I&O Research in opdracht van Amnesty International.

Een ruime meerderheid (84 procent) van de in totaal 2127 Nederlandse mannen en vrouwen die zijn ondervraagd, vindt dat er geen verzachtende omstandigheden zijn voor verkrachting. 11 procent van de mannen vindt echter dat het wel meeweegt als het slachtoffer zich niet uitdrukkelijk verdedigt of niet duidelijk nee zegt. Onder de ondervraagde jonge mannen ligt dat percentage dus aanzienlijk hoger: 20 procent.

Amnesty International had opdracht gegeven aan I&O Research om erachter te komen hoe Nederlanders aankijken tegen verkrachting. De aanleiding is een nieuw wetsvoorstel van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. Amnesty vindt dat voorstel niet ver genoeg gaan.

‘Er is pas sprake van verkrachting als geweld of dwang bewezen kan worden.’

De huidige wet zegt dat er pas sprake is van verkrachting als geweld of dwang bewezen kan worden. Grapperhaus wil een nieuw delict introduceren: seks tegen de wil, waarop de helft van de strafmaat voor verkrachting zou komen te staan. Amnesty is van mening dat seks zonder instemming ook als verkrachting moet worden erkend.

Amnesty: ‘Het gaat niet om nee is nee, maar om ja is ja’

In de enquête zegt een op de vijf ondervraagde vrouwen dat ooit iemand zonder instemming haar lichaam is binnengedrongen. Van deze groep vindt twee derde dat dat verkrachting was. Drie kwart van de ondervraagden is van mening dat penetratie zonder wederzijdse toestemming verkrachting is, ook al is dwang of geweld niet aan te tonen. Bijvoorbeeld als het slachtoffer onder invloed is of van angst bevriest, het zogenoemde ‘freezing’.

Het onderzoek laat zien hoe belangrijk het is dat seks zonder instemming ook in de wet als verkrachting wordt erkend, legt Martine Goeman, hoofd genderprogramma van Amnesty Nederland, uit. “Het gaat niet om nee is nee, maar om ja is ja. Dat doet recht aan slachtoffers. Verkrachting is een grove mensenrechtenschending. Het is de hoogste tijd dat de wet wordt aangepast. De Nederlandse bevolking is er klaar voor”, aldus Goeman.

Meer verkrachters veroordeeld in Zweden na veelbesproken wetswijziging

Vorige week is bekend geworden dat in Zweden het aantal veroordelingen voor verkrachting in twee jaar met 75 procent is gestegen. De stijging komt door een wetswijziging in juni 2018, toen het land de wettelijke definitie van verkrachting veranderde in seks zonder toestemming.

De Nationale Raad voor Misdaadpreventie zegt dat de stijging van het aantal veroordelingen, van 190 in 2017 naar 333 in 2019, aantoont dat de verandering een grotere impact had dan verwacht. “We waren verrast over de toename”, zei onderzoeker Stina Holmberg van de raad. “Het is een goed teken. Dit heeft geleid tot grote rechtvaardigheid voor slachtoffers van verkrachting.”

De wet geldt voor alle seksuele handelingen, of het nu om een eerste date gaat, een langdurige relatie of om groepsseks. “De boodschap is simpel: je moet aan de persoon met wie je seks wilt, vragen of die het ook wil. Als je er niet zeker van bent, moet je het laten”, zei premier Stefan Löfven destijds bij de introductie van de wet.

Lees ook: Stap in de goede richting: nieuwe wet in Nederland verbiedt onvrijwillige seks en seksuele intimidatie

Bron: NU.nl, VIVA.nl