‘I May Destroy You’: bejubelde serie over wat er gebeurt na verkrachting

i may destroy you

Hoe kun je toestemming geven voor seks wanneer je gedrogeerd bent? Het is een vraag waar hoofdpersoon Arabella in het bejubelde drama ‘I May Destroy You’ mee worstelt. Op zowel een grimmige als grappige manier. 

Maak kennis met de Britse actrice Michaela Coel. Ze is bij ons nog niet zo bekend, maar in het Verenigd Koninkrijk maakte ze furore met haar rol als Tracey in Chewing Gum. Belangrijk detail: Michaela Coel schreef én produceerde de serie ook. Coel’s nieuwste project, de dramaserie I May Destroy You, is verschenen op de BBC en HBO en maakt haar in een klap wereldberoemd.

I May Destroy You

I May Destroy You vertelt het verhaal van de jonge schrijfster Arabella (gespeeld door Coel zelf) die na een dronken avondje uit niet meer weet wat er de avond voordien is gebeurd. Met dank aan wazige flashbacks en onscherpe herinneringen komt Arabella er al snel achter dat iemand iets in haar drankje heeft gedaan en dat ze is verkracht.

De serie krijgt lovende kritieken – waarover later meer – omdat Coel het proces na zo’n verkrachting feilloos weet bloot te leggen. Het beeld van Arabella en Arabella’s ‘zijn’ worden bepaald door wat er is gebeurd. Vanaf nu gaat Arabella door het leven als iemand die is verkracht. Maar toch is Arabella geen slachtoffer: ze huilt niet, zit niet in een hoekje, maar ze zoekt manieren om ermee door te gaan. Je ziet gewoon een mens, en dat maakt I May Destroy You herkenbaar voor ontzettend veel vrouwen.

Eigen ervaring

Dat de 32-jarige Coel erin is geslaagd om die herkenbaarheid te creëren, komt omdat ze uit eigen ervaring spreekt, schrijft, produceert en acteert. Net zoals haar personage Arabella is Coel de avond voor een hijgende deadline – ze was destijds bezig met het tweede seizoen van Chewing Gum – iets gaan drinken met een vriendin. Wie kent het immers niet: een deadline ontwijken door keihard te gaan zuipen? Net als bij Arabella in I May Destroy You werd Coel die avond gedrogeerd en is ze uiteindelijk aangerand.

i may destroy you arabella
Michaela als Arabella in ‘I May Destroy You’

Daarover vertelde Coel voor het eerst in het openbaar op het Edinburgh Television Festival in 2018, waar ze als jongste en eerste zwarte persoon ooit sprak. “De eerste mensen die ik belde – na de politie, voor m’n eigen familie – waren de producenten van de serie. Hoe gedragen we ons in deze televisiefamilie wanneer er een noodsituatie is? De producenten zweefden tussen perfect begrijpen wat normale menselijke empathie is en er geen flauw benul van hebben. Er was politie bij betrokken, er waren beelden van hoe ik, hun slapende schrijver, werd weggesleept, er waren snijwonden en bloed, wat was hun functie?”

De druk om door te gaan

Coel beschrijft hoe ze ondanks de traumatische gebeurtenis toch de druk voelde om gewoon te blijven doorwerken. “Ik had geen idee hoe schadelijk dat zou zijn voor het productiehuis, dus ik durfde er niet om te vragen”, zegt ze. Pas toen iemand in het bedrijf haar vertelde dat ze erom moest vrágen als ze een pauze wilde, vond ze de kracht om het toch te doen. De pauze kreeg ze, en het productiehuis betaalde bovendien haar verblijf in een privékliniek en sessies bij een therapeut.

Instemming

Toen Coel besloot om zich aan I May Destroy You te wagen, praatte ze daarover met haar vrienden. “Ze begonnen verhalen te delen, die me deden beseffen hoe gebruikelijk het was… Niet per se dat je iets in je drankje krijgt, maar wel dat je instemming je tijdens een seksuele interactie wordt ontnomen, op alle mogelijke manieren. Die ideeën begonnen mijn eigen verhaal te overweldigen. Daar ben ik dankbaar voor, want het deed me beseffen dat ik helemaal niet alleen was. Het was een troost.”

Tweeënhalf jaar

Toch was het voor Michaela Coel niet eenvoudig om de serie te schrijven. Het kostte haar maar liefst tweeënhalf jaar. “Het was moeilijk, maar ook een opluchting omdat ik nadenk over een zware tijd, in plaats van dat ik het gevoel heb dat het me nu overkomt.” Dat er zoveel humor in de reeks zit, vindt Coel maar normaal. “Ik heb de humor niet speciaal toegevoegd, het is gewoon altijd aanwezig: op elk feestje, op elke begrafenis en tijdens elke oorlog. Ook al is het vaak ongewenst, ze is er toch altijd. Om een of andere reden lijkt de humor steeds bij me te zijn, zelfs al leg ik in een politiekantoor een verklaring af over een verkrachting door een vreemde. Ik heb het geaccepteerd.”

Toestemming

Hoofdthema van de reeks is niet zozeer de verkrachting, maar wel het idee van ‘toestemming’. Wanneer een man tijdens de seks ongevraagd en zonder toestemming het condoom verwijdert, is dat dan verkrachting? (Antwoord: ja.) En wanneer je toestemt voor een triootje, maar het verloopt niet helemaal zoals je gewild had? Mag je je dan slecht voelen? “De hele show draait om het moment waarop ‘toestemming’ van je afgenomen wordt”, legt Coel uit. “Naar jezelf wijzen en jezelf de schuld geven helpt helemaal niet. We moeten wat liever zijn voor onszelf, en onszelf vergeven voor de keren waarop we niet luid genoeg ‘nee’ zeiden.”

Adele

Dat I May Destroy You grote indruk maakt, blijkt wel uit het aantal lovende reacties van bekende personen. Zangeres Adele – die niet vaak iets van zich laat horen op social media – wijdde zelfs een hele post aan de serie. Daar schreef ze: “Dit is het beste wat ik in jaren op de Britse tv heb gezien. Het is heilzaam, ongemakkelijk, hilarisch, maar ook verschrikkelijk triestig en gênant … Het zorgt ervoor dat je zonder reden wat begint te kuchen, en dat je – ook weer zonder reden – een pot thee maakt. Je doet misschien alsof je moet plassen, en dan krijg je de kriebels. Het zorgt ervoor dat je je vriendinnen dingen vraagt die je nog nooit hebt gevraagd. Dan wil je de straat oprennen en zo hard lachen tot je urenlang moet huilen. Ik heb nog nooit zoveel emoties tegelijkertijd gevoeld.”

i may destroy you
Arabella in ‘I May Destroy You’

Ook op The New Yorker en The Guardian verschenen lovende recensies. The Guardian schreef: “Tot nu toe het beste drama van het jaar. Een buitengewone, adembenemende prestatie, zonder één valse noot.” En op The New Yorker lezen we: “I May Destroy You is een betoverende studie van vriendschap en terloopse trauma’s en schrijven als een pad – zij het niet eenvoudig – om jezelf opnieuw uit te vinden.”

I May Destroy You is te zien op BBC 1 en HBO.

Bekijk de trailer hieronder. 

Lees ook: 1 op 5 jonge mannen: ‘Geen nee is verzachtende omstandigheid verkrachting’

VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.