Gezichtenblind

geen

Zet een film op waarin alleen maar oude mannen in chique pakken spelen en je hebt een avondvullende taak aan mij uitleggen wie nou ook alweer wie is.

‘Is hij nou die ene die z’n vrouw bedriegt?’
‘Nee, dit is een nieuw personage. Ik zou niet weten wat hij doet.’
‘O. Maar die ene die z’n vrouw bedriegt lijkt echt héél veel op hem.’
‘Nee Lis, die lijkt echt totaal niet op hem.’

Gezakt!
Ik ben abominabel slecht in gezichten. Als ‘menselijke gelaatstrekken herkennen’ een examenvak was geweest, had ik mijn middelbare school nooit afgerond. Ik herken heus mijn vrienden en familie wel (gelukkig), maar vage bekenden en acteurs krijgen van mijn geheugen simpelweg niet genoeg opslagruimte om een blijvende impressie achter te laten. Daardoor blijf ik altijd wazig gissen en mijn omgeving verbazen.

Jet wie?
‘Hé, is dat Denzel Washington?’ Ik kijk Lau vragend aan.
Hij beantwoordt mijn blik met een ongelovig piepje. ‘Lis, hij lijkt er niet eens op. Dit is Jamie Foxx.’
Oké, minpuntje. Het enige wat deze acteurs gemeen hebben is zo ongeveer hun huidskleur. Ook Jackie Chan en Jet Li kan ik niet uit elkaar houden, evenals Tom Cruise en Brad Pitt. Ik weet het, ze lijken allemaal totáál niet op elkaar (maar ik vind van wel).

Hé, hij lijkt echt op…
Nu is het natuurlijk niet zo’n ramp dat ik acteurs niet herken. Goed, het bemoeilijkt de film (en de sfeer in de kamer) een beetje, maar dat kan ik hebben. Waar ik echter heel slecht tegen kan is dat ik mensen vaak op anderen vind lijken – en als ik de enige ben die dat vindt.
Voorbeeldje: laatst verscheen er iemand op tv die ik echt als twee druppels water vond lijken op een jongen uit Laus roeiteam. Hij bewoog zijn mond op dezelfde manier, trok zijn wenkbrauwen een klein stukje op tijdens het praten, had dezelfde vorm neus… ‘Jeetje, het is echt eng hoeveel hij op Han lijkt,’ zei ik, in de volle overtuiging dat Lau zich zou uitputten in verbazing en wauw-inderdaad-hij-kwam-me-al-zo-bekend-voor.
In plaats daarvan lachte hij: ‘Het is echt eng hoe slecht jij bent in mensen herkennen. Hij heeft een totaal andere haarkleur, is honderd jaar ouder en de vorm van zijn gezicht is niet eens hetzelfde.’

Die bitch
Ik probeerde het zo te zien, maar wat mij betrof leek hij nog steeds op Han. Ik vind trouwens ook zo’n beetje iedere man met een snor op mijn vader lijken, terwijl mijn vader al zo’n drieduizend jaar snorloos door het leven gaat. En hoewel Lau al heel vaak gezegd heeft dat het niet zo is, vind ik Chantal Janzen zó lijken op die ene bitch van de middelbare school dat ik een gigantische antipathie tegen haar hoofd heb ontwikkeld.

Hééé Spekkie
Helaas kom ik door mijn afwijking ook regelmatig in gênante situaties terecht. Zo kwam ik op het station een keer de broer van Lau tegen. Dacht ik. Ik zag zijn gezicht schuin van opzij. Wat grappig dat hij in Zwolle was, maar nog grappiger: hij had een knap, blond meisje bij zich. Ik voelde een goed verhaal aankomen. Iets waarover hij thuis nog maar niets vertelde, maar wat ik nu toch stiekem had ontdekt. Toen ik mezelf vanaf een afstandje ervan had overtuigd dat hij het echt was, sprintte ik op hem af. Ik gaf hem een stomp tegen zijn arm en sprak hem aan met zijn bijnaam sinds jaar en dag: ‘Hééé, Spekkie!’
De jongen draaide zich verbaasd om en greep naar zijn arm, waar ik mogelijk iets te enthousiast tegenaan had gestompt. Waar zijn blik enkel opperste verbazing uitdrukte, las ik in de ogen van zijn blonde vriendin regelrechte moordlust. Ze siste tegen hem: ‘Wie is zij?’
Bij nader inzien leek hij er echt helemaal niet op. Ik bedacht me geen seconde en zette het op een lopen, voordat zijn vriendin me kon villen.

Het mag geen naam hebben
Het goede nieuws is dat ik in ieder geval goed ben in namen onthouden. Zodra je in mijn systeem zit, weet ik voor altijd hoe je heet. En welke andere mensen zo heten. En in welke boeken jouw naam een hoofdrol heeft gespeeld. Zo weet ik bijvoorbeeld van mijn hele basisschoolklas nog de voor- en achternaam. Ik vermoed dat deze supernuttige kennis inmiddels zoveel ruimte beslaat in mijn hoofd, dat er geen gezicht meer bij kan.

Foto: privébezit