Klimaatdepressie, wat is het en hoe ga je ermee om?

Klimaatdepressie

De gesteldheid van de klimaatverandering lijkt steeds meer invloed te hebben het psychische welzijn van mensen. Zo ontwikkelen sommige mensen ecorexia in hun behoefte om goed te doen voor het milieu. Maar steeds vaker duikt de term: ‘klimaatdepressie’ op. Mensen voor wie de barre status van het klimaat zo gruwelijk is dat ze depressief raken.

De gevolgen van de klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. In de toekomst zal dat alleen maar toenemen, en meer mensen zullen er direct door geraakt gaan worden.  Dat maakt dus ook dat klimaatdepressie een term is die we waarschijnlijk ook vaker in de mond gaan nemen. De Correspondent was de eerste die met het woord kwam, en wetenschappelijk onderzoek ondersteunt het fenomeen. De verandering van het klimaat begint echt voelbaar te worden aan onze gemoedsrust en onze zorgen erover.

Machteloosheid

Er zijn twee varianten van. De meest directe vorm is als gevolg van direct ervaringen van de klimaatverandering. Denk aan het verliezen van je huis in een brand, of een orkaan of overstroming meemaken. De andere variant treft ons langzamer, bijvoorbeeld door droogte of de stijgende zeespiegel. Gevoelens van angst, boosheid maar ook machteloosheid kenmerken de depressie. Constant de zorgen met je meedragen om de wereld die achteruit gaat kan zeer zwaar op je schouders drukken, zeker omdat je er in je eentje weinig invloed op uit kunt oefenen.

Lees ook: Gevoelig voor ecorexia? Zo hou je jezelf onder controle

De angst klopt

Het verschil tussen klimaatdepressie en andere depressies dat de angst bij klimaatdepressie gegrond is. Dat vertelt klimaatpsycholoog Manu Busschots op Vice. ‘Het is volkomen rationeel om bang of depressief te zijn wanneer het over het klimaatprobleem gaat. Confrontatie met die angsten en onzekerheden zal niet helpen, want hoe meer je jezelf eraan blootstelt, hoe angstaanjagender het wordt. Traditionele behandelingen schieten dus eigenlijk te kort in dit geval.’

Omgaan met klimaatdepressie

Hoe kun je dan omgaan met klimaatdepressie als je de angst en het lijden daarmee, niet bij iemand weg kunt nemen? Volgens Busshots ligt de oplossing vooral in het bewust worden van basisreacties die we hebben op angst, namelijk: bevriezen, vechten, vluchten of verbinden. Busschots: ‘Waar jij de hoop vandaan haalt is hierbij dan een belangrijke vraag, want zonder hoop lijkt actie vaak zinloos. Het gaat er dus niet alleen over om van angst naar actie te gaan, maar je moet ook van zinloosheid naar zinvolheid gaan. Verbinden en vechten zijn daar soms goede copingstrategieën voor. Bedenk wel dat de transitie naar een klimaatvriendelijke samenleving meer een marathon dan een sprint is, dus kies een manier die je niet uitput, maar ook energie geeft.’

Bron: Vance.nl, Vice.com | Beeld: iStock
Marjolein woont in de stad (Amsterdam) maar hunkert naar de natuur. En als ze een tijdje door de duinen heeft gestruind, verlangt ze weer naar de stad met z'n knallende energie. Ze vindt de menselijke psyche rete-interessant en schrijft daarom graag op Viva over waarom we de dingen doen die we doen, waar we naar verlangen en hoe die grijze massa van ons werkt. Want eigenlijk zijn we maar gekke (en daarom interessante!) wezens.