Marisa is hoogsensitief: ‘Ik acteerde dat ik een stressbestendige, koelbloedige zakenvrouw was’

hoogsensitief

Hoogsensitiviteit. Marisa had er nog nooit van gehoord, maar kreeg er als mindfulness-expert steeds meer vragen over. ‘Zeker iets paranormaals’, dacht ze nog. Maar het lachen verging haar al snel toen ze zich erin verdiepte.

‘Doe niet zo moeilijk.’ ‘Houd alsjeblieft op met rare vragen stellen.’ ‘Wat heb je toch lange tenen.’ Als kind werd ik er dagelijks aan herinnerd dat ik anders, lastig en vooral abnormaal was. Want nee, ik wilde na school niet met andere kinderen spelen maar rende linea recta naar huis, waar ik in de beslotenheid van mijn kamertje een boek kon lezen. Ik was geen onbezorgd kind, maar vroeg me daarentegen af waarom we eigenlijk leven, waarom alleen mensen oorlog voeren en elkaar pijn doen, en of ook dieren verdriet voelen. Als Sinterklaas op school kwam en de pieten strooiden snoepgoed rond, stierf ik haast van schaamte omdat alle klasgenootjes zich gillend op de pepernoten stortten en alleen ik dat kinderachtige gedrag zo vernederend vond. Fysiek was ik een kind, maar emotioneel lukte het me maar niet om me ook als kind te gedragen.’

‘Ik dacht dat er iets goed mis was met me’

‘Pas nu weet ik dat ik een highly sensitive person ben, en dat dit volkomen normaal gedrag is. Carl Jung plaatste hoogsensitiviteit al in het begin van de twintigste eeuw in zijn typologie van persoonlijkheden, maar pas in 1996 werd HSP definitief op de kaart gezet door de Amerikaanse psycholoog Elaine Aron. Omdat dit in mijn jeugd nog niet onderkend werd, heb ik het grootste deel van mijn leven doorgebracht in de schrijnende overtuiging dat er iets goed mis was met me. Want waarom was ik de enige in de klas die teamsport haatte? Waarom was ik – eenmaal werkzaam in de reclame – de enige op het bureau die huizenhoog opzag tegen het jaarlijkse bedrijfsuitje terwijl al mijn collega’s juist reikhalzend uitkeken naar een weekendje zuipen en losgaan? Waarom trok ik me falen zo erg aan dat ik me mijn fouten jaren later nog tot in detail herinnerde, terwijl anderen met een onverschillig smoelwerk de schouders ophaalden en binnen no time dezelfde blunder begingen?’

Voldoen aan een extravert ideaalbeeld

‘Vanaf het moment dat ik mijn eigen reclamebureau begon, kwam ik in rustiger vaarwater terecht. Ik werkte met één partner dus ik hoefde niet meer ‘gezellig’ mee te doen met outgoing collega’s. Ik maakt zelf de planningen en ik kon mijn eigen opdrachten kiezen, waardoor stress redelijk binnen de perken bleef. Toch – na tien jaar keihard werken – klapte ik in elkaar. In mijn eigen bedrijf had ik me altijd aangepast om maar te voldoen aan het maatschappelijke ideaalbeeld van de extravert, en acteerde ik dat ik een stressbestendige, koelbloedige zakenvrouw was die niet op haar mondje gevallen was. Het jarenlang spelen van een rol die niet bij me paste, leidde uiteindelijk tot een gigantische burn out. Toen pas begreep ik dat ik een heel ander pad moest kiezen om emotioneel schoon schip te maken.’

‘Hoezo is het afkeurenswaardig als je je in kunt leven in andermans gevoelens?;

‘Ik volgde de mindfulness-training en opeens vielen alle puzzelstukjes op hun plek. Door het creëren van innerlijke rust begon ik mezelf en mijn ‘tekortkomingen’ in een ander licht te zien. Opeens keek ik kritischer naar de sociale dogma’s waarmee ik was opgevoed. Hoezo is het niet oké dat je je afvraagt wat het menselijk bestaan eigenlijk voorstelt? Hoezo is het afkeurenswaardig als je je in kunt leven in andermans gevoelens? Hoezo moet je per se een teamplayer zijn als in je eentje werken veel betere resultaten oplevert? Stukje bij beetje kon ik mezelf accepteren — en ja, zelfs waarderen — voor wie ik werkelijk was.’

Niet zeiken maar aanpassen

‘Feit blijft dat HSP en introversie niet bepaald handig zijn in een wereld waarin verwacht wordt dat je stressbestendig bent, heftige kritiek onbewogen aan moet kunnen, voor promotie moet gaan ten koste van de collega waarmee je juist zo goed samenwerkt, en altijd blind het hoogste woord moet voeren in plaats van te luisteren en begrip op te brengen voor andermans standpunten.

En zo kiezen de meeste hoogsensitieve personen voor ‘niet zeiken, maar aanpassen’. Maar al lijkt dit de effectiefste strategie om je als HSP’er staande te houden in een extraverte maatschappij, het is uiteindelijk een doodlopende weg omdat je domweg niet je authentieke zelf kunt zijn. Het spelen van een rol zet je ware ik als het ware ‘on hold’ en verhindert je om je kwaliteiten te ontplooien. Op de lange termijn leidt dit onherroepelijk tot emotionele frictie, innerlijke leegheid en depressie.’

Maak er je pluspunt van

‘Wat je als HSP’er het best kunt doen? Mijn advies is: verander je zwakte in je sterkte. Stop met het opvoeren van dat uitputtende toneelstuk alleen maar om aardig gevonden te worden. Waardeer jezelf voor wie je bent, inclusief al die zogenaamde rare en sociaal onhandige eigenschappen van je. Mijn drie tips:

  1. Kom thuis bij jezelf
    Heb je al vanaf je kindertijd het gevoel dat je anders dan anderen was? Werd je vaak aangespoord om dingen te doen die niet spontaan voelden? Vind je het prima om tijd in je eentje door te brengen? Dan is de kans groot dat je een hoogsensitief persoon bent. Ik raad je aan om je in dat geval eens goed in HSP te verdiepen. Ik kan je verzekeren dat er een enorme last van je schouders valt zodra je er meer over weet.
  2. Accepteer wie je bent
    Realiseer je dat je goed bent zoals je bent en vecht niet langer tegen je hoogsensitiviteit. Oké, je huilt vaker dan een ander en misschien ontloop je kritiek omdat je anders dagenlang van de kaart bent. Nou en? Wie bepaalt eigenlijk dat dat ‘fout’ is? Stop met jezelf te willen fixen. Zolang je anderen geen kwaad doet, is er met jou en je karaktereigenschappen niets mis. Verontschuldig je dus niet meer, maar wees jezelf in elke situatie.
  3. Kies je eigen pad
    Als je optimaal gebruik wilt maken van jouw unieke eigenschappen, verwacht dan niet dat een standaard job je voldoening zal schenken. Kijk daarentegen naar je krachten en talenten, en zoek je eigen pad. Veel HSP-ers werken autonoom als kunstenaar of schrijver, of ze richten zich als zelfstandig coach op het helpen van anderen. Zodra je je HSP accepteert, zul je carrièremogelijkheden ontdekken die perfect bij jouw karaktertype passen.’

hoogsensitief

Marisa Garau is mindfulness teacher. Naast het schrijven van bestsellers runt ze haar online platform Growing Mindfulness. In haar uitgebreide artikel over HSP vind je alle zestien karaktereigenschappen en meer tips om mindful met je hoogsensitiviteit om te gaan.

Jessica (27) heeft een passie voor (salsa)dansen, muziek, gekke taalfeitjes en de Spaanse cultuur. Voor VIVA schrijft ze over human interest, entertainment, reizen, liefde, seks en al het andere dat haar bezighoudt.