Mik is non-binair: ‘Ik ben geen man en geen vrouw’

Non-binair: wat is dat?

De ene dag nagellak en lippenstift, de andere dag een grote trui en baggy broek. Gezichtshaar laseren, maar wel een M in je paspoort. Gewone situaties, zoals een toiletbezoekje, worden ineens ingewikkeld als je geen man én geen vrouw bent. Mik Nordkamp (25) heeft dat, hen* is non-binair: ‘wat dat precies is, is voor iedereen anders. Voor mij betekent het: ik voel me geen man en geen vrouw.’

Wanneer kwam je erachter dat jij non-binair bent?
‘Vanaf mijn 21e ben ik er eigenlijk helemaal uit voor mezelf. In de jaren ervoor was ik erg zoekende. Ik ben opgevoed als jongen, maar vond dat niet bij mij passen. Er waren nog heel weinig voorbeelden en ik dacht: ja, wat ben ik dan? Het enige wat ik zeker wist was: ik voel me geen man. Eerst zocht ik uit of ik dan meer de vrouwelijke kant had, maar dat was het ook niet. Wat is het dan wel? Ik voel niet zoiets van: dit is om het is man te zijn of vrouw te zijn en ik vind het vooral leuk om daar mijn eigen kant in op te gaan.’

En voel je je dan ook de ene dag meer vrouwelijk dat je denkt: ik trek nu die paarse jurk aan, en de andere dag meer mannelijk?
‘Kleding draag ik niet per se om er mannelijk of vrouwelijk uit te zien. Dus ik draag soms dingen die gezien worden als vrouwelijk en soms dingen die meer gezien worden als mannelijk, maar dat is dan omdat ik daar zin in heb. En de ene dag is dat nagellak en lippenstift en andere dagen voel ik dat niet. Vandaag had ik zin in een veel te grote trui en dat wordt misschien gezien als mannelijk, maar is voor mij gewoon comfortabel.’

Biologisch gezien ben je geboren als jongen, dus je hebt nog wel uiterlijke kenmerken die als mannelijk worden gezien, hoe is dat?
‘Ik vind het vervelend als ik als man word gezien, omdat daar ook verwachtingen aan hangen van hoe je je moet gedragen en wie je bent. Als ik in de spiegel keek, kwamen door het gezichtshaar ook bepaalde dingen over mannelijkheid naar boven die ik niet prettig vind. Daarom ben ik begonnen met het laseren van mijn gezichtshaar en slik ik sinds een jaar Oestrogeen (hormonen). Zo wordt mijn lichaam zachter. Dat doe ik dus niet om een “vrouwelijk lichaam” te krijgen, maar om minder harde vormen te hebben. Dat past beter bij hoe ik me voel.’

Tekst gaat verder onder de foto.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Mik Nordkamp (@zegmaarmik)

Het lijkt me zo ingewikkeld als je dat proces door moet gaan tot je weet: dit is het. Hoe reageerde jouw omgeving?
‘Mijn ouders snapte het in het begin niet. Veel mensen weten eigenlijk niet wat non-binair is en dat gold ook voor mijn ouders. Ze vonden het lastig om het een plekje te geven. We hebben daar veel gesprekken over gevoerd, maar inmiddels gaat het heel goed en vinden ze het fijn om te zien dat ik gelukkiger ben dan ooit. Verder zit ik in een hele fijne, open minded omgeving, dus daar heb ik geluk mee.’

Even over voornaamwoorden: wat zijn jouw voornaamwoorden?
‘Mijn voornaamwoorden zijn hen/hun. In plaats van zij/haar of hij/hem, is het hen/hun. De Nederlandse taal is daar gek in, merk ik. In het Engels is het they/their; maar dat was al iets wat gebruikt werd wanneer je het gender niet wist. Bijvoorbeeld: ‘did someone lost their keys?’. In het Nederlands lijkt het er meer op dat we op zoek moesten naar voornaamwoorden. Dat is natuurlijk heel anders dan wanneer het aanwezig is in taal.’

Heb jij vaak te maken met verkeerde voornaamwoorden?
‘Het komt regelmatig voor, vooral in officiële situaties. In mijn paspoort ben ik nog een M. Ik weet dus dat ik in officiële situaties, bijvoorbeeld tijdens het bellen met de zorgverzekering, word aangesproken met ‘meneer’ en ‘hij’. Daar moet ik me altijd wel even schrap voor zetten.’

Hoe voelt dat dan voor jou, als je meneer wordt genoemd?
‘Het voelt vooral alsof het niet klopt. En voor mij hangen aan het woord ‘meneer’ veel connotaties van je je zou moeten gedragen als je gezien wordt als “meneer”. Daar een het idee van mannelijkheid aan vast en dat voelt vooral niet passend en vervelend als mensen dat op mij plakken. Maar ik merk dat ik, zeker bij officiële dingen denk: oké, dit zijn paar dingen in m’n leven waarbij ik hiermee te maken ga krijgen. Voor de rest in mijn omgeving komt het niet voor.’

Tekst gaat verder onder de foto.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Mik Nordkamp (@zegmaarmik)

Ik zat te denken: wat zou de ideale situatie zijn? Zouden we dan bij ontmoetingen moeten vragen: ‘hoe moet ik je aanspreken?’
‘Dat zou ik heel prettig vinden. In mijn kringen gebeurt dat ook wel. Dat mensen gewoon vragen: ‘goh, wat zijn jouw voornaamwoorden’ of dat mensen het in Instagram bio zetten. Volgens mij is dat al meer mainstream dan vroeger.’

Maar het voelt wel ongemakkelijk als je het niet zeker weet en dan zegt: ben jij een man of vrouw of X?
‘Wat daar achter zit, en dat gebeurt vaak, is dat je zelf een inschatting maakt: bij deze persoon is het onduidelijk. Ik merk het ook in omgeving hoor, dat mensen de vraag stellen bij mensen die “verdacht” zijn of dat het niet duidelijk is, terwijl het kan voor iedereen anders zijn dan je denkt. Het is logisch, want het is hoe de wereld nu werkt. Maar als we een manier zouden hebben van hoe zeg je jouw voornaamwoorden of dat we het zelf al benoemen bij het voorstellen: ‘hoi ik ben Mik en mijn voornaamwoorden zijn hen/hun’, zou dat heel fijn zijn.’

Je bent man in je paspoort, wil je dat wijzigen?
‘Dat weet ik nog niet. Er zijn in Nederland maar twee mensen met een X in hun paspoort. Waarvan één persoon intersekse is en één persoon die dat niet heeft, maar het wel heeft kunnen regelen. Dat was een proces van jaren met een advocaat, de rechtbank. Het is hier nog geen mogelijkheid om een X te krijgen en dus moet je buiten de gebaande paden. Op dit moment is het dat voor mij nog niet waard.’

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Mik Nordkamp (@zegmaarmik)

Er zijn steeds meer gender neutrale toiletten in openbare ruimtes, maar als dat er niet is, wat kies jij dan?
‘Dat vind ik moeilijk en soms ook stressvol. Soms maak ik gebruik van m’n tweezijdigheid en kies ik voor de wc die het rustigst is, maar vaak merk ik dat ik me onzeker voel en dan kies voor de meest veilige optie. Dat hangt dan bijvoorbeeld af van de kleding die ik aan heb of hoe ik eruitzie. Ik kies dan de weg van de minste weerstand. Bedenk me van tevoren: als ik daarheen ga, zouden mensen dit kunnen zeggen of zou er dit kunnen gebeuren en in die wc zou dit kunnen gebeuren. Soms is het zo ingewikkeld, dan houd ik het gewoon op en ga ik niet naar de WC.’

Zijn er meer van die situaties die voor jou ingewikkelder zijn dan voor mensen die niet non-binair zijn?
‘Dat weet ik niet, maar ik vond het met solliciteren bijvoorbeeld ook lastig: vooral met automatische vragenformulieren. Daar staat vaak ‘ik ben man of vrouw’. Toen was ik vooral zoekende in de trant van: hoeveel hiervan wil ik laten zien als ik solliciteer? Ik was ook bang dat ik daarop zou worden afgewezen. Maar uiteindelijk heb ik besloten om daar open over te zijn. Ook met het idee: als dit een plek is waar ze me hierom afwijzen, wil ik hier ook niet werken.”

*Hen/hun zijn de voornaamwoorden die Mik gebruikt, zie de vraag over voornaamwoorden.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief

Beeld: Mik
Selien (27) woont in Kortenhoef, een klein dorpje nabij 't Gooi, met haar vriend en hun Roemeense hond Bimmer. Verwondert zich dagelijks over duizend en één dingen, valt regelmatig over haar eigen voeten en beoefent (zonder enig sportief talent) alle mogelijke sporten om in shape te blijven, maar laat chocola nooit staan. Voor freelance avonturen volg je haar via Instagram op @selienkoster