Vechten, vluchten of bevriezen?

Een man die zichzelf in brand steekt op De Dam, een man die om zich heen begint te schieten in de supermarkt. Extreme situaties waarbij je drie dingen kunt doen…

Drie basisreacties
Er zijn mensen die meteen tot actie over gaan. Op De Dam aarzelden enkele omstanders niet, pakten hun jas en begonnen verwoed vlammen te doven, schreeuwend om water. Andere mensen stonden aan de grond genageld, niet in staat de informatie te verwerken die ze op hun netvlies hadden. Vechten, vluchten, bevriezen, het zijn de drie basisreacties waarin we vervallen als we geconfronteerd worden met gevaar of zulke heftige gebeurtenissen dat we niet meer weten wat we moeten doen. 

Wat moet je in vredesnaam doen?!
“Wat moet je in vredesnaam doen, wat kun je in vredesnaam doen als iemand om zich heen begint te schieten?” We vroegen het ons af toen we zaterdagmiddag op een verjaardag net als Nynke geconfronteerd werden met het vreselijke nieuws uit Alphen aan den Rijn.
“Rennen, maken dat je weg komt”, zei de één.
“Plat op de grond gaan liggen en niet bewegen”, zei de ander.
“Ik zou het niet weten”, zei ik. Als getuige van een motorongeluk heb ik eens minutenlang op het trottoir gestaan. Bevroren. Een nutteloos decorstuk in een drama waarvan wel duidelijk was wat er aan de hand was.

De onwerkelijkheid
In Alphen aan den Rijn spraken de meeste ooggetuigen over de onwerkelijkheid. De niet te bevatten filmscène die zich voor hun ogen voltrok. Mensen vluchtten winkels in, verscholen zich in ruimten, achter dingen, of werden daar ingetrokken door mensen die de ernst al wel hadden ingezien. Hulpverleners en omstanders die met gevaar voor eigen leven mensen weg probeerden te krijgen bij de schutter. Eén van de hulpverleners kwam daarbij zelf om het leven, volgens burgemeester Eenhoorn. De helden van De Ridderhof, noemde hij ze bij de herdenking. Mensen die precies wisten wat ze moesten doen, en dat ook deden. Voor die mensen heb ik niets dan groot respect. Want wat zouden we zelf doen in zo’n situatie? Het zijn vragen waarop je het antwoord nooit hoopt te krijgen.

CC foto: beelden NOS journaal