Trigger warning: dit artikel gaat over seksueel misbruik.
"Eigenlijk weet ik niet precies wanneer het begon: pas vanaf mijn derde herinner ik me dingen", vertelt Suus aan de telefoon. "Eerst waren het aanrakingen. Als ik huilde, werd dit een manier om mij te sussen. Ik dacht dat dit erbij hoorde. Als je nog zo klein bent, kijk je er niet gek van op. Zeker niet als je diegene vertrouwt."
Ze groeit ermee op. "Soms gebeurde het misbruik om de twee weken, soms iedere dag." En dat terwijl ze voor de buitenwereld een vrij 'normaal' leven heeft: ze gaat naar school, hockey en een hobbyclub.
Seksueel misbruik
Jaren gaat het zo door, tot ze op haar tiende uit de running is omdat ze moet revalideren na een ongelukkige val. "Het misbruik stopte voor een aantal maanden, maar ik snapte niet waarom. Ik was het gewend. Hield hij (de pleger die ze anoniem moet houden, red.) niet meer van mij? Tegelijkertijd ontwikkelde ik angstklachten en paniekaanvallen. Ook al deed hij me pijn, was ik bij iemand die ik vertrouwde. Ik voelde me daardoor heel eenzaam.
Ik was daarom bang dat mensen iets aan mij zouden zien en durfde zelfs niet meer naar school. Bij zorgverleners lette ik op mijn woorden, want ik wist dat ik niks mocht vertellen. Zij dachten dat het ongeluk meer impact op me had dan gedacht, maar wisten niks van de situatie af. Niemand kon me helpen."
Onverklaarbare angstklachten
Het wordt weggewuifd onder 'onverklaarbare angstklachten'. Ze moet het doen met antidepressiva. "Mijn leven - en dus ook het misbruik - ging door. Na het ongeluk was ik minder sociaal en bijna altijd in paniek. Ik werd een rebelse puber. Op de middelbare school blowde, rookte en dronk ik. Alles om mezelf te verdoven."
Ze weet dat er iets niet klopt, maar echt beseffen dat het seksueel misbruik is, doet ze niet. "Op televisie zag ik weleens een zedenzaak voorbij komen, maar ik kon geen verbinding leggen met mijn situatie. Ik wilde het zelf misschien ook niet geloven."
Paniekaanval op school
Tot haar achttiende realiseert ze zich niet volledig dat ze zelf slachtoffer is - er is ook niemand die haar dat vraagt. "Een week voor kerst kreeg ik een paniekaanval tijdens mijn stage: ik zou deze persoon zien met de feestdagen." Bij haar stagebegeleider gaat een belletje rinkelen. "Op de fiets naar huis vroeg ze heel plat of ik door iemand werd misbruikt, maar ik voelde me betrapt en ontkende het meteen. Zij was de eerste die het zag." Na de vakantie gaat ze met haar in gesprek om het voor het eerst te vertellen tegen haar. "Ik kon er niet onderuit komen."
Verraad en schuldgevoel
Het is het einde van jarenlange misbruik: ze trekt bij haar stagebegeleider in. Ver weg van de persoon die haar dit aandeed. "Al vrij snel daarna begonnen mijn PTSS-klachten. Ik dacht constant dat hij naast mijn bed stond of op me lag. Ik voelde me benauwd, had paniekaanvallen en herbelevingen."
Ik besloot aangifte te doen, maar het voelde alsof ik hem verraadde: ik kende hem al zó lang. Straks moet hij door mij de gevangenis in. Ik mocht dit helemaal niet vertellen. Het was zo'n groot geheim."
Daarna vertelt ze haar omgeving erover. "'Hij heeft dingen gedaan', zei ik, maar ik ging niet in detail. Niet iedereen geloofde me. Volgens hen was het onmogelijk. Deze vrienden sprak ik nooit meer. Anderen zeiden dat ze het vreselijk voor me vonden, maar ook zij haakten af. Eigenlijk was dit precies wat ik verwachtte: mensen zagen hem als een aardige, eerlijke man."
Ongemak bij misbruik
Volgens Aukje Bosman, coördinator bij Centrum Seksueel Geweld, komt het vaker voor dat mensen wegkijken of het niet willen geloven. "Helaas zit er nog steeds een taboe op seksueel misbruik. In de media gaat het vaak over de 'man in de bosjes', maar 85 procent van de plegers is iemand in de directe omgeving. Mensen vinden misbruik al spannend, maar als het ook nog blijkt dat het door iemand dichtbij is, is het ongemak groter. 'Het had mij ook kunnen overkomen', denken ze dan."
"Het wel vertellen heeft mij meer gebracht dan het niet vertellen", zegt Suus. "Ik heb er echtere vriendschappen voor teruggekregen." Bosman: "Ik zeg altijd dat je zelf moet beslissen of je het wil vertellen of niet, want een slachtoffer is de regie al kwijtgeraakt toen het misbruik plaatsvond. Maar het kan eenzaam voelen als het een geheim voor jezelf blijft. Lange tijd draag je het met je mee, want elk slachtoffer weet ook wat voor gevolgen het heeft als het naar buiten komt. Vooral als de pleger dichtbij je staat."
"Gemiddeld duurt het dertien jaar voordat slachtoffers van seksueel misbruik in hun jeugd naar buiten komen", vertelt Bosman. Dan is het belangrijk dat ze een omgeving hebben die hen opvangt. "Ze zijn opzoek naar erkenning, maar ook om geloofd te worden. Als naaste kun je zeggen dat je ervoor ze bent en dat je diegene gelooft."
Geen geheimen meer
"Het is nog steeds een dagelijks onderdeel in mijn leven", vertelt Suus. "Ik slaap slecht en ben alert, want heb de angst om hem tegen te komen. Ook heb ik fysieke problemen eraan overgehouden. Mijn blaas is spastisch, omdat ik vroeger mijn plas ophield omdat het te veel pijn deed door het misbruik. Een normale blaas kan 350 tot 500 milliliter urine bevatten, bij mij is dat 1150. Ik heb verschillende manieren gehad om te plassen: bekkenbodemfysio, verblijfskatheter, buikkatheter en doe nu aan zelfkatheterisatie."
Maar een groot deel van mijn leven is een stuk leuker geworden. Ik hoef geen geheimen meer met me mee te dragen, heb een fijne relatie en meer toekomstperspectief. Op dit moment zit ik in het laatste jaar van de theaterschool. Ik ben bezig met een voorstelling over seksueel misbruik en de fysieke gevolgen daarvan."
Bij Centrum Seksueel Geweld kun je dag en nacht terecht - ook anoniem. Dat kan telefonisch (0800 0188), via hun chat of op de locatie in Amsterdam kan je binnenlopen zonder afspraak. "Je mag altijd bij ons terecht als je een nare seksuele ervaring hebt meegemaakt: of het nu een billentikker in het park is of seksueel misbruik. Wij staan naast je: op medisch, forensisch, juridisch en psychologisch gebied. Alles is vrijblijvend en niks moet", benadrukt Bosman.
