Het Nieuwe Werkgeluk

Is een negen-tot-vijfbaan passé? Word je gelukkiger van werken waar en wanneer je wilt? En valt er iets te zeggen voor de zesurige werkdag? Dit zijn de werktrends van dit moment.

Tekst Tamara Klopper

Het Nieuwere Werken

Het lijkt erop dat je steeds minder mensen over Het Nieuwe Werken (HNW) hoort, de vrijheid om op een zelfgekozen tijd en plek te werken. Betekent dit dat het op z’n retour is of benoemen we het gewoon niet meer zo? En is het negen-tot-vijf-kantoormodel ouderwets? Niet volgens organisatiepsycholoog Aukje Nauta. Ze is verbonden aan de UvA en medeoprichter van Factor Vijf, een adviesbureau voor organisatieontwikkeling. Nauta: “De grootste werktrend is dat er veel mogelijk is als het gaat om waar, wanneer en onder welke voorwaarden je werkt. De individualisering leidt ertoe dat we steeds meer eigen keuzes maken. De een zweert bij flexibel werken en valt om van verveling als ’ie twee dagen dezelfde route neemt. Een ander wordt ongemakkelijk van verandering en heeft behoefte aan een eigen stek. Mensen verschillen enorm en er ontstaan allerlei werkstijlen naast elkaar.” Het negen-tot-vijfmodel blijft dus, terwijl de groep digitale nomaden groeit. “Anno 2016 hoef je je niet meer te dwingen in een werkmodel, maar kies je voor een werkstijl die bij jouw persoonlijke wensen en levensfase past.”
Ook als je naar de cijfers kijkt, wordt duidelijk dat Het Nieuwe Werken door steeds meer bedrijven wordt ingevoerd. Was het in 2014 nog 34%, in 2015 werkte ruim de helft (56%) van de organisaties geheel of voor een belangrijk deel volgens de principes van HNW. De belangrijkste reden om dit in te voeren is kostenbesparing (50%), gevolgd door meer tevreden werknemers (35%) en meer verantwoordelijkheidsgevoel bij de medewerkers (32%). Andere pluspunten: aantrekkelijk werkgeverschap en verhoging van de productiviteit (16%).

Bron: Nationale Enquête Over Het Nieuwe Werken 2015

Zesurige werkdag

In Zweden wordt met de zesurige werkdag geëxperimenteerd. Hierbij mag je twee uur eerder weg van je werk en krijg je voor acht uur betaald. Auteur, trainer en ondernemerscoach Denise Hulst: “Uit voorgaande experimenten blijkt dat werknemers bij een kortere werkdag ontspannener zijn, efficiënter werken en minder fouten maken. Bij een achturige werkdag zouden mensen twee uur verlummelen. Acht uur per dag productief zijn is niet reëel. De zesurige werkdag kan een zegen zijn voor wie zorgtaken combineert met werk. Ik ben voor.”
Voor organisatiepsycholoog Nauta hoeft dit niet officieel ingevoerd te worden. Dit kunnen we namelijk heel goed zelf: “Volgens mij is het in Nederland niet nodig om de korte werkdag als optie in te voeren, omdat wij al kampioen deeltijd zijn. Wij zijn al goed in staat om eigen keuzes te maken voor de lengte van onze eigen werkweek.”

Hybride werkmodel

“Steeds meer mensen kiezen voor hybride werken,” aldus Denise Hulst. “Hybride auto’s worden aangedreven door verschillende krachtbronnen. Als hybride werker draai je op meerdere inkomstenbronnen: je genereert je inkomen voor een deel met werken in loondienst en daarnaast begin je voor jezelf.” Met dit werkmodel anticipeer je op de economische ontwikkelingen. Er zijn minder vaste banen. In het eerste kwartaal van 2016 daalde het aantal met 13.000 volgens cijfers van het CBS. “De arbeidsmarkt wordt flexibeler en veel mensen vinden het leuk en uitdagend om ondernemer te zijn. Maar ze willen wel een vast basisinkomen, dat geeft rust.”

Eendaagse-digi-nomade

Bij de term ‘digitale nomaden’ denken we aan wereldreizigers die onderweg schrijven of een app ontwerpen. Die zijn er volop, en overal ter wereld poppen hubs voor digitale nomaden op. Maar het kan ook anders. Hulst: “Voorheen waren het avonturiers die hun huis opzegden om voor onbepaalde tijd te vertrekken. Nu ontdekken we: het hoeft niet rigoureus. Je kunt twee maanden op een Grieks eiland zitten en daar los van de beslommeringen thuis aan een marketingplan werken, of samen met twee andere online ondernemers in een Airbnb-huisje zitten om elkaar feedback te geven, waardoor je werk verzet waar je in je eentje drie keer zo lang over doet.” De trend is dus om voor even de digi-nomade uit te hangen. De tiny workspaces (via Kantoorkaravaan.nl), minikantoren in camperbusjes, huur je per dag. Werk je lekker in het bos of bij de duinen.

Totaalmens

De scheiding tussen werk en vrije tijd vervaagt. De Totaalmens van 2016 ‘staat altijd aan’. Je klapt je laptop open terwijl je ’s avonds tv kijkt, checkt je telefoon in de rij bij de supermarkt. Maar we zijn óók op zoek naar de grenzen van altijd productief zijn. Hulst: “Over vijf jaar zullen er mensen zijn uitgevallen omdat ze de druk van de permanente beschikbaarheid niet aan konden. Het is te makkelijk om te zeggen dat medewerkers daar maar mee moeten leren omgaan. Ik vind dat het bij de zorgplicht van de werkgever hoort om ervoor te zorgen dat je medewerkers kunnen loskomen van het werk.” In Frankrijk ligt een wetsvoorstel klaar voor een zakelijk e-mailverbod voor de avonduren, geldend voor bedrijven met meer dan vijftig werknemers. Ondernemerscoach Denise Hulst is voor. “Na acht uur ’s avonds is het gewoon klaar, voor iedereen.” Organisatiepsycholoog Aukje Nauta vindt het flauwekul: “Laat mensen het zelf bepalen. Als iemand om tien uur ’s avonds de geest krijgt en mij iets mailt, ga ik er niet van uit dat diegene verwacht dat ik direct terugmail.”

Altijd off-/online

Even snel iets afstemmen terwijl de een op kantoor zit, een ander op het schoolplein staat en de derde collega in de trein werkt. Wat Hulst betreft mag er voor zakelijk appen ook een avondverbod komen. Nauta denkt dat het idee ‘ik kan meteen reageren, dus moet ik dat doen’ er al vanaf is: “De gedachte wordt steeds meer: direct reageren in de WhatsAppgroep is niet mijn belangrijkste taak. Hoe we met WhatsApp omgaan begint te lijken op ons mailgedrag. Het is algemeen geaccepteerd om niet gelijk te reageren.” In Berlijnse cafés hangen al bordjes achter de bar met de tekst: no wifi, get drunk and talk to your neighbour! Hulst: “Het is een leuke tegentrend: wifivrije kroegen waar mensen zich ouderwets met elkaar bezighouden.” Het is goed mogelijk dat we het over een jaar een beetje ongepast vinden om je laptop in de horeca open te klappen: op je vrije dag heb je geen behoefte aan een uitzicht op een horde schermstaarders. Hulst: “Tegelijkertijd zie je steeds meer echt goede werkplekken voor zzp’ers en digitale nomaden, met fijne horecafaciliteiten en ergonomische stoelen.”

Dit artikel is afkomstig uit VIVA 37. Abonnee worden of een losse editie van VIVA bestellen? Klik hieronder:

»Bestel VIVA online | Klik hier «

Lees ook:
Zouden meer vaders parttime moeten werken?