Honderden vrienden en toch eenzaam

We rennen van terras naar feestje, bombarderen collega’s tot bff’s en onderhouden online een netwerk van minstens een paar honderd man. Toch voelen we ons regelmatig eenzaam, zo blijkt uit onderzoek. Hoe kan dat toch?

Op festivals maken we vrienden voor het leven. Onze collega’s zien we ook na werktijd. En op Facebook komen verwaterde vriendschappen met oude klasgenoten weer tot leven. Nee, anno 2015 komen we op sociaal vlak niks tekort. We kunnen eerder spreken van een overvloed, door trendwatchers ook wel socialbesitas genoemd. Je zou denken dat al die contacten – online en offline – ons een verzadigend gevoel geven, maar dat is niet zo. Uit een studie van EenVandaag blijkt dat 32 procent van de volwassenen zich weleens eenzaam voelt, waarvan 18 procent matig en 14 procent sterk. Jongeren onder de 24 jaar blijken zich al even eenzaam te voelen. En dat in een tijdperk waarin onze agenda uitpuilt van de sociale activiteiten.

Dunne vriendschappen

Absurd? Niet echt. De Nederlandse dichter Jan Greshoff (1888-1971) schreef het een halve eeuw geleden al voor ons op: ‘Vele vriendschappen maken de vriendschap dun.’ Vrij vertaald: met zo veel vrienden is er nog maar weinig ruimte voor écht contact. Ga maar eens heel eerlijk bij jezelf na: hoe diepgaand zijn al je contacten slash vriendschappen nou echt? Als je ze belt voor hulp, kun je dan bij ze terecht? Denken ze aan je als je voor een spannende afspraak naar de dokter moet? En doe jij dat andersom bij hen? Het antwoord is hoogstwaarschijnlijk nee. Niet gek, want een mens is gemiddeld in staat om zo’n vier à vijf echt goede vriendschappen te onderhouden, zegt psycholoog Titia Roovers. “Wat je nu echter ziet, is dat deze diepe verbondenheid ondergesneeuwd dreigt te raken door een hoop oppervlakkigheid.” En tadaa: een nieuw eenzaamheidsgevoel is geboren.

Doe eens social

Als het over onpersoonlijk contact gaat, wordt al snel gewezen naar social media. Uit het onderzoek van EenVandaag bleek inderdaad dat social media ons eenzaamheidsgevoel versterken. “Al het contact dat je hebt, gaat via WhatsApp, Facebook, etc. Onpersoonlijk en je spreekt ook minder snel af omdat je toch bijna alles al weet van de ander. Geen face to face contact zorgt ervoor dat je eenzamer wordt,” aldus een van de respondenten. Zeker mensen met weinig zelfvertrouwen of weinig echte vrienden kunnen door social media meer dan ooit denken dat ze van alles ontberen. Mensen trekken op basis van weinig informatie conclusies die hen alleen maar onzekerder en eenzamer maken, zo stellen onderzoekers van Utah Valley University. Mooie plaatjes en veel ‘vrienden’ hebben dragen daaraan bij.

Investeer in echte vrienden

Goed om te weten: het is niet nodig om je (ellenlange) contactenlijst in te dammen tot een vriend of tien. “We willen tegenwoordig een snel leven leiden, veel reizen, vaak feesten, leuke dingen regelen. Dan zijn veel contacten belangrijk. De truc is alleen om ervoor te waken dat je naast al die functionele, narcistische vriendschappen ook ruimte overhoudt om te investeren in echte vriendschappen. Vriendschappen die dat eenzaamheidsgevoel wegnemen.

Meer lezen? Koop VIVA 18. Online bestellen kan hier.

Jessica heeft een zwak voor (salsa)dansen, gekke taalfeitjes en de Spaanse cultuur. Voor VIVA schrijft ze over human interest, entertainment, reizen, liefde, seks, eten en al het andere wat haar bezighoudt.