Jan Jaap van der Wal: ‘Als het me in Antwerpen te kriebelig en onduidelijk wordt, zoek ik heel snel weer de directheid van Nederland op’

Jan Jaap van der Wal levert het commentaar in 11 Friese fonteinen, een 3-delige docu die vanaf 20 mei te zien is op NPO 2.

Waar gaat de documentaire precies over?

‘In de documentaire wordt curator Anna Tilroe gevolgd. Zij probeert Friezen enthousiast te maken voor het plaatsen van fonteinen in de elf Friese steden. Het probleem is alleen dat Friezen heel stug zijn. Ik kom zelf uit Friesland, dus ik weet hoe de volksaard is. En heel neutraal zijn de fonteinen ook niet. Zo wordt er in Bolsward een gigantische vleermuis tegen de kerk aan gebouwd. Op zich een mooi ding, maar symbolisch gezien best heftig. Dat is in de kerk natuurlijk het symbool van dood en duisternis. En in Stavoren staat een soort Disney-vis. De weerstand hiertegen levert ongemak op en dan ontstaat er eigenlijk automatisch humor.’

Op welke manier komt jouw commentaar in de docu terug?

‘Het project zelf duurde twee jaar, ik was er op enkele draaidagen bij als stille getuige. Aan het eind van het project heb ik een conference gehouden waarin ik mijn mening over de fonteinen vertel. Die conference is in stukken geknipt en is door de documentaire heen gemonteerd. In mijn show neem ik een paar fonteinontwerpen onder de loep en daarbij schuw ik niet mijn ongezouten mening te geven.’

Je woont nu al een tijdje in Antwerpen en treedt daar op met je show Schoon. Waarom Vlaanderen?

‘De mentaliteit is soms heel ingewikkeld en dat inspireert me. De mensen zijn wat meer gesloten en zeggen alles met een omweg, terwijl wij in Nederland heel direct zijn. In mijn show hou ik de Vlamingen een spiegel voor. Daar kunnen ze vervolgens zelf wel heel hard om lachen.’

Denk je dat je ooit weer terug naar Nederland verhuist?

‘Ik heb nu nog een aantal optredens hier en ga vanaf september het Vlaamse programma De ideale wereld presenteren. Tussendoor ben ik af en toe in Nederland voor Dit was het nieuws. Maar ik ben wel echt van Vlaanderen gaan houden. Het voordeel van leven in twee culturen is dat als het me in Antwerpen te kriebelig en onduidelijk wordt, ik heel snel weer de directheid van Nederland kan opzoeken. Dat is een erg fijne manier van leven en ik hoop dat ik dat nog zo lang mogelijk kan doen.’

Dit interview komt uit VIVA 21. Deze editie ligt t/m 29 mei in de winkel of kan je hieronder online bestellen.

»BESTEL VIVA ONLINE | KLIK HIER«

Beeld: Peter Smulders