Koning Kind: waarom we vaker nee moeten zeggen

koning kind

Natuurlijk willen we dat onze bloedjes gelukkig zijn. Maar van het stellen van grenzen lopen ze heus geen trauma op. Sterker nog: die hebben ze juist nodig. Tijd om weer eens ouderwets ‘nee’ te zeggen, vindt VIVA Mama’s Suus Ruis.

Laatst zat ik op een zondagmiddag aan de keukentafel van vriendin V. Haar dochter van 2,5 zat ook aan tafel. Het meisje gaf nogal luidruchtig (en veelvuldig) aan dat ze een rijstwafel met pindakaas wilde. Ze had vlak daarvoor echter al zo’n pakje van die kinderkoekjes gekregen, waar ze met net zo veel kabaal om had lopen zeuren. Die koekjes waren nog niet op hoor, maar ze had achteraf waarschijnlijk toch meer zin in een rijstwafel met pindakaas. Kan de beste overkomen. Ik heb dergelijke situaties met mijn eigen zoon – die inmiddels op een leeftijd is dat ik hem alleen maar een blik hoef toe te werpen – tig keer meegemaakt. Ik reageerde er echter altijd heel anders op dan V. die zondag deed. Zij stond voor de veertigste keer binnen een halfuur op voor haar dochter, nu dus om een rijstwafel met pindakaas te smeren. Als mijn zoon mij in het verleden dat soort opdrachten gaf, antwoordde ik doorgaans gewoon met ‘nee’. Eet eerst maar de snack op waar je twee minuten geleden zo hartstochtelijk naar verlangde.

Het irriteerde me mild dat mijn vriendin toegaf. Ik denk namelijk dat je kinderen op deze manier leert dat zij de dienst uitmaken en jij als ouder niet meer dan een lakei voor ze bent. Maar ik zei er niks over. Ik kijk wel beter uit dan ooit nog een opmerking te maken over de manier waarop anderen hun nageslacht opvoeden – dat is me een paar jaar geleden duur komen te staan. Toen liep ik met een andere vriendin en haar tweejarige peuter door de Albert Heijn. Het jongetje wilde in het zitje in het winkelwagentje zitten, maar elke keer als zijn moeder hem daarin had getild, begon hij binnen twee minuten weer te janken dat hij zelf wilde lopen. Om er vervolgens uitgetild te worden en na acht seconden te krijsen dat hij in het wagentje wilde; een eis waaraan zijn moeder keer op keer braaf voldeed. Toen ik hetzelfde riedeltje zo’n acht keer had aanschouwd, opperde ik voorzichtig dat het opvoedkundig gezien misschien niet al te best was om almaar toe te geven aan de grillen van Koning Kind. Mijn vriendin werd zó ongelooflijk kwaad op me (waar bemoeide ik me mee, alsof ikzelf alles zo perfect 
deed met mijn eigen peuter) dat het me bijna onze vriendschap kostte.

Lekker duidelijk

Maar lieve moeders: zeg gewoon eens ‘nee’ tegen je grut. Oefen het in de spiegel of tegen de kat of je partner. Nee. Nee. No. Nein. Non. Gewoon niet. Jammer joh. Als ik om me heen kijk, lijkt het een ziekte van de laatste jaren te zijn om alles maar goed te vinden van je kind. Want kleine Splinter en Zilver zijn individuen en moeten zich natuurlijk wel vrijelijk kunnen ontwikkelen. Niet lang geleden zag ik in de supermarkt een vader met een klein jongetje dat weigerde zijn banaan te eten. Die wilde hij namelijk op de glijbaan. ‘Tuurlijk schat, wil jij je banaantje op de glijbaan? Dan eten we je banaantje toch op de glijbaan.’ Eh… pardon? Waarom bepaalt dat kind de regels? Kinderen zijn sluw. Ze testen je uit, en kijken tot hoever ze kunnen gaan. Geloof me: als jouw hartenlapje je ’s avonds voor de vierde keer roept voor een slokje water, heeft ze heus geen dorst. Er is maar één antwoord mogelijk op zo’n moment: NEE. Ze loopt hierdoor echt geen levenslang trauma op (en ze zal niet uitdrogen en verschrompelen als een rozijn). Het kan maar duidelijk zijn.

Kinderpsycholoog en opvoedkundige Tischa Neve denkt niet dat het per se iets van de laatste jaren is, dat overmatig faciliteren van kleine kinderen. ‘Ik denk dat veel mensen gewoon denken: ik heb nu geen zin in gedoe, laat maar even,’ zegt ze. ‘Maar het is wel zo dat veel ouders tegenwoordig erg druk zijn, of onderweg, of in hun hoofd met iets anders bezig. Áls ze dan qualitytime met hun kinderen hebben, moet het leuk zijn en hebben ze nóg minder zin in gedoe. Ik denk dat het zeker heel belangrijk voor kinderen is om af en toe te horen dat iets niet mag, en om grenzen te stellen. Dat hebben kinderen ook nodig, zo zit het leven in elkaar. Je kunt nou eenmaal niet altijd krijgen en doen wat je wilt. Maar voor heel jonge kinderen is dat soms moeilijk te verteren. Zij zijn in een fase dat alles om hen draait en de wereld aan hun voeten ligt. Dan kunnen ze flink driftig worden als ze ‘nee’ horen. 
Maar een kind mag best even boos zijn, daar krijgt 
het niks van.’

Voorkomen is beter…

Natuurlijk heb je als ouder niet altijd zin in gedoe. In de regel heb je dat nooit, maar je had wel een klein beetje kunnen verwachten dat dat gedoe af en toe onvermijdelijk is zodra je je hebt voortgeplant. Maar wat het lastiger maakt, is het feit dat we buitenshuis geen driftbuien of dramatische huilpartijen willen. Al was het alleen al omdat we ons dan schamen voor de buitenwereld en niet willen dat anderen denken dat we ons grut niet onder controle hebben. Newsflash: dat denken mensen eerder als je gaat onderhandelen met een hysterische peuter die in de Jumbo op zijn buik ligt te gillen omdat hij zure matten wil in plaats van mandarijntjes.

Tischa Neve is het dus met me eens dat geen kind er ooit slechter van is geworden als iets niet mag. Toch vindt ze dat we wel moeten oppassen dat het niet altijd ‘nee’ en ‘niet’ is. ‘Dat lijkt mij tenminste erg ongezellig,’ zegt ze. ‘Je moet een beetje met ze meedenken. Jonge kinderen zijn zichzelf aan het ontdekken, ze komen er net achter dat ze geen verlengstuk zijn van jou, maar een zelfstandig wezen. Ze hebben hun eigen ideeën over hoe dingen zouden moeten gaan. Het is belangrijk om je kind binnen jouw kaders een keuze te geven: ga je zelf de trap op, of zal ik je dragen? Als je kind niet binnen mag spelen met de bal, kun je hem uitleggen dat er binnen dingen kapot kunnen gaan, maar dat hij wel buiten mag met de bal. Met een keuze voorkom je een hoop boze buien.’

Talloze ouderschapsboeken en -blogs hameren op het belang van regelmatig ‘nee’ zeggen tegen je kinderen. Als je dat niet doet, wordt het later veel moeilijker voor hen om het van leerkrachten en bazen te horen. Kinderen die niet altijd hun zin krijgen leren bovendien dat er misschien ook andere (creatieve) manieren zijn om te krijgen wat ze willen. Daarnaast worden ze van het regelmatig horen van het woordje nee veerkrachtiger en gaan ze er meer initiatief door tonen. Allemaal zaken die ervoor kunnen zorgen dat ze later in hun leven makkelijker moeilijkheden kunnen overwinnen. Dus ook al denken we misschien dat we onze kinderen gelukkig maken als we altijd maar aan ze toegeven, uiteindelijk doen we ze dus een plezier als we ze af en toe teleurstellen.

Dit artikel kun je verder lezen in VIVA Mama 5, deze ligt nu in de winkel. Je kunt ‘m ook bestellen via onderstaande link:

»BESTEL VIVA MAMA ONLINE«

banner

Tekst: Suus Ruis | Beeld: Unsplash