Sigrids vriendin zat op vlucht MH17: ‘Hoe kon Tamara er ineens niet meer zijn?’

mh17

Sigrid (43) raadde haar beste vriendin Tamara aan om naar Bali te gaan. Wat een droomreis had moeten worden, eindigde abrupt toen het vliegtuig met vluchtnummer MH17 waarin Tamara zat uit de lucht werd geschoten. Zes jaar later mist Sigrid haar vriendin nog elke dag.

‘De eerste keer dat ik Tamara ontmoette, herinner ik me nog goed. Een gezamenlijke kennis stelde ons in de kroeg aan elkaar voor en we hadden meteen chemie. Dat voelde bijzonder, want dat heb je gewoon niet zo vaak met mensen. Tamara en ik hadden veel gemeen. We waren allebei single op een leeftijd dat veel vriendinnen om ons heen bezig waren met huisje-boompje-beestje. Ik had dat al gehad en was inmiddels gescheiden en moeder van een jonge dochter. Tamara had geen kinderen, maar snapte mijn situatie helemaal. Ik kon ’s avonds bijvoorbeeld niet weg vanwege mijn dochter. ‘Dan kom ik toch gewoon bij jou langs,’ zei ze dan. En dan kletsten we de hele avond vol. Overdag hadden we eigenlijk continu contact. Was ik aan het koken, dan appte ik haar een foto van wat ik maakte. ’s Avonds vonden we het ook leuk om uren te skypen. Lekker met een theetje erbij samen de dag doornemen. En als mijn dochter eens in de veertien dagen het weekend naar haar vader was, gingen we samen naar de kroeg. Dan bleven we tot de vroege uurtjes in de stad. En de volgende ochtend hingen we weer met elkaar aan de lijn om de avond ervoor te bespreken. En ga zo maar door. Tamara was iemand met een ontzettend warm hart, ze was zo’n sociaal dier. Ze had een drukke baan, maar voor vrienden maakte ze altijd tijd. Hoe ze die balans wist te vinden, vind ik nog steeds bijzonder.

Tamara en ik hadden een gedeelde passie voor reizen. Al een tijdje zat ze erover na te denken om voor het eerst een verre reis in haar eentje te maken. Ik was twee keer een maand op Bali geweest. Die reizen hadden me zo veel gebracht. Ik gunde het haar om dat ook mee te maken. ‘Jij moet echt een keer naar Bali,’ zei ik vaak tegen haar. Toen ze had besloten die reis inderdaad te maken, wachtte ze een tijdje met boeken. Ze was altijd goed in sparen en wilde een goede deal vinden. ‘Boek nou gewoon,’ zei ik dan. ‘Die tickets worden er echt niet goedkoper op.’ Uiteindelijk kreeg ik het enthousiaste berichtje dat ze het ticket had geboekt.’

Totale angst

‘De dag dat Tamara vertrok op 17 juli 2014 was ik met mijn dochter op een piepkleine camping in Frankrijk waar ik al een aantal jaar kom. ’s Ochtends wenste ik Tamara heel veel plezier en een goede reis. Ze vond het spannend en was zenuwachtig. Het was ook niet niks om in je eentje naar de andere kant van de wereld te gaan. Maar ik wist dat het een onvergelijkelijke ervaring voor haar zou worden. Die avond had ik allemaal gemiste oproepen en een sms van een collega die Tamara ook kende. ‘Sig, je moet me nu bellen. Er is een vliegtuig neergehaald en Tamara zat daar misschien in.’

‘O, dat is niet haar vlucht,’ zei ik. ‘Tamara vliegt naar Bali.’ Toch twijfelde ik direct. Alleen wilde ik het niet geloven. Ik bleef tegen mezelf zeggen dat er zo veel vliegtuigen die kant op gaan.

Toen ik mijn collega belde, vertelde ze me dat het ging om een vliegtuig dat op weg was naar Kuala Lumpur. ‘O, dat is niet haar vlucht,’ zei ik. ‘Tamara vliegt naar Bali.’ Toch twijfelde ik direct. Alleen wilde ik het niet geloven. Ik bleef tegen mezelf zeggen dat er zo veel vliegtuigen die kant op gaan. Ik ben daarna honderden appjes terug gaan lezen tot ik het appje vond waarin Tamara schreef: ‘Sig, ik heb een ticket geboekt. Met tussenstop op Kuala Lumpur.’ Ik wist niet wat ik las, totale angst nam bezit van me. Ik wilde het tegen beter weten in niet geloven. Maar de volgende ochtend werd ik al vroeg bij de campingeigenaren geroepen omdat er telefoon voor me was. Er hing een gezamenlijke vriend van Tamara en mij aan de lijn. Toen wist ik genoeg.

Hoe kon Tamara er ineens niet meer zijn? En de manier waarop was ook zo ongelooflijk. Ik wilde maar één ding en dat was naar huis, zo snel mogelijk.

Het is moeilijk om te beschrijven hoe dat voelde, ik was in complete shock. Ik kon het gewoonweg niet bevatten. Hoe kon Tamara er ineens niet meer zijn? En de manier waarop was ook zo ongelooflijk. Ik wilde maar één ding en dat was naar huis, zo snel mogelijk. Maar vanuit Nederland kreeg ik te horen dat ik beter kon blijven waar ik was. Tamara was nog niet gevonden omdat men nog geen toegang had tot de rampplek. Dus besloot ik te blijven, een beslissing waar ik tot op de dag van vandaag dankbaar voor ben. Ik kreeg zoveel steun van de andere mensen op de camping. Ik kon bij ze uithuilen en praten. Niet alleen werd ik opgevangen op de meest fantastische manier, maar door in Frankrijk te blijven kreeg ik erg weinig mee van de beelden van de ramp. Toen in Nederland een nationale dag van rouw werd gehouden, hebben de campingeigenaren een boompje gekocht. Ook zij waren geraakt en samen hebben we het voor Tamara geplant. Het was een ontzettend lief gebaar en het deed me goed om zoiets te doen.’

Vijf tot zeven seconden

‘Begin augustus ging ik weer terug naar Nederland. Ik was nog geen uur thuis of ik kreeg te horen dat Tamara was geïdentificeerd. Het was fijn om zo snel bericht te krijgen, want hierdoor konden we verder met ons rouwproces. De herdenkingsdienst die voor Tamara werd gehouden, was heel warm. Het was mooi om te zien hoeveel zij voor mensen had betekend. Toen dat allemaal voorbij was, ging iedereen verder met leven. Maar ik miste Tamara zo erg. Ik ben een klein jaar na haar dood de deur niet uit geweest. Ik vond het moeilijk om mensen tegen te komen die vroegen naar mijn verdriet om Tamara. Ik bleef thuis, terwijl ik daarvoor juist een sociaal mens was. Ik denk dat de manier waarop Tamara was overleden het extra moeilijk maakte. Dan zat ik naar het nieuws te kijken en kwam er ineens iets over MH17 voorbij. Dan zag ik weer die smeulende resten, zo vreselijk. Nog steeds zorgen die ervoor dat ik me meteen naar voel, haast onpasselijk. Ik wil daar niet aan denken. Dat ze daar heeft gelegen, net als zo veel mensen. Het is te veel om te bevatten.

Mensen wisten me niet zo goed meer te bereiken, snapten mijn verdriet niet, nodigden mij niet meer uit, vroegen nergens meer naar.

Na een jaar strugglen met verdriet en angst, besefte ik dat daardoor mijn sociale kring kleiner was geworden. Mensen wisten me niet zo goed meer te bereiken, snapten mijn verdriet niet, nodigden mij niet meer uit, vroegen nergens meer naar. Terwijl mijn verdriet een enorm onderdeel was van m’n zijn, ik was veranderd na wat er was gebeurd met Tamara. Dat alleen zijn past niet bij mij dus ik moest er een keer op uit. Dat zou Tamara volgens mij ook hebben gedaan. En hoewel de drempel erg hoog was en me energie kostte, heb ik het langzaamaan weer opgepakt. Maar het kwijtraken van de sociale kring die ik had, is eigenlijk nooit meer hersteld. En dat doet tot op de dag van vandaag pijn.

Mijn plezier in het vliegen is sinds de MH17-ramp compleet verdwenen. Vroeger vormde het de voorpret, nu is het afzien.

Mensen vragen weleens of ik achteraf gezien had gewild dat ik haar Bali niet had aangeraden. Nee, zo denk ik niet. Daar heb je ook niks aan. Wie had ooit kunnen bedenken dat zoiets kon gebeuren? Ik was natuurlijk ook niet de enige die haar vertelde dat Bali fantastisch is. Daarbij weet ik dat als ze er was aangekomen, ze een fantastische tijd zou hebben gehad. Ik zou zelf ook weer een keer willen gaan. Maar mijn plezier in het vliegen is sinds de MH17-ramp compleet verdwenen. Vroeger vormde het de voorpret, nu is het afzien. Ik weet dat vliegen de veiligste manier van reizen is; ik heb meer kans dat me iets overkomt op de fiets. En toch zit ik niet meer lekker in het vliegtuig. Turbulentie vind ik vreselijk.

Ik vlieg sinds die dag niet met hetzelfde stoelnummer als Tamara had. Daar vraag ik bewust om. Het zou me te veel worden om op dezelfde plek in een vliegtuig te zitten.

Sinds de media naar buiten hebben gebracht dat iedereen in het vliegtuig na vijf tot zeven seconden het bewustzijn verloor, zit ik hiermee tijdens elke vlucht in mijn hoofd.  Ik tel telkens dat aantal seconden af. Ik kijk ook om me heen. Wat zouden mensen om Tamara heen hebben gedaan, denk ik dan. En wat deed zij? Lag ze te slapen of las ze even een boekje? Ik zal het nooit weten. Ik vlieg sinds die dag niet met hetzelfde stoelnummer als Tamara had. Daar vraag ik bewust om. Het zou me te veel worden om op dezelfde plek in een vliegtuig te zitten. Maar ik ben wel stug door blijven vliegen. Ik hou van de wereld ontdekken en ik vertik het om mijn leven door angst te laten regeren. De vliegreis is misschien moeilijk, maar als ik ergens ben, geniet ik met volle teugen van wat ik daar allemaal zie en ontdek. Tamara zou ook willen dat ik al die dingen bezoek.’

Ze is er altijd bij

‘De laatste tijd is MH17 weer veel in het nieuws vanwege het proces. Ik volg het wel, maar maak me geen illusies dat we gerechtigheid gaan krijgen. De mensen die verantwoordelijk zijn, zitten in Rusland en daarmee is geen uitleveringsverdrag. Maar het is wel goed om in ieder geval de waarheid boven tafel te krijgen. Dat hebben we nodig als nabestaanden en als land. Deze ramp heeft alles veranderd. Niet alleen mijn leven maar ook de maatschappij. Deze week is het alweer zes jaar geleden. Het is ongelofelijk om te merken dat het leven dus doorgaat ondanks dit gemis. Het lijkt als de dag van gisteren dat ik op de camping zat en het nieuws hoorde. Ik mis Tamara nog steeds. Soms denk ik haar op straat te zien lopen en wil ik haar roepen. Zulke kleine momentjes zijn er. En ik mis haar natuurlijk op alle grote dagen, zoals verjaardagen of toen mijn dochter de eindmusical had van groep acht. Daar had ze naast me gezeten. Binnenkort studeer ik af. Jeetje Tamaar, daar zou je bij moeten zijn, denk ik dan. Want ik weet hoe trots ze op me zou zijn. Hoeveel pijn het ook doet om haar te missen, zo dankbaar ben ik voor de vriendschap die we hadden en de mooie tijden die we hebben mogen beleven. Ik vraag mij af of ik ooit nog iemand tegenkom met wie ik zo’n vriendschap zal hebben. Aan wie ik niks hoef uit te leggen en met wie ik zo veel gemeen heb. Sommige mensen maken dat nooit mee. Ik vond dat wel in haar. Ik vind het heel fijn dat Tamara’s vader me bij alles heeft betrokken. Er werden bij de rampplek wat spulletjes van haar teruggevonden. Daar kreeg ik ook wat van, samen met wat spulletjes uit haar huis. Die staan her en der en ik heb wat foto’s van haar. Zo is ze er altijd een beetje bij.

Lees ook: Deborah (36) verbrak het contact met haar moeder: ‘Of ik een moeder mis? Ik heb er nooit een gehad’

Sinds de ramp ga ik elk jaar terug naar de camping in Frankrijk. Dan ga ik kijken bij het boompje. Ik verzorg het, maak het schoon. Er is een naambordje van Tamara bij geplaatst door de eigenaren van de camping. En de mensen die daar zijn, waren er ook in die eerste weken voor me. Dus het is fijn om weer bij elkaar te zijn. We drinken dan samen bij het boompje een fles wijn of champagne en proosten op het leven. Tamara en ik hadden allebei het motto dat alles in het leven gebeurt met een reden. Al is het wel moeilijk om bij zoiets vreselijks een reden te vinden. Misschien zal ik daar nooit antwoord op krijgen. Maar daar heb ik rust bij. Ik sta liever stil bij alle mooie momenten van onze vriendschap. Ik zou alleen willen dat we er nog veel meer hadden kunnen beleven.’

Tekst: Michelle Iwema | Foto: Dirk-Jan van Dijk

Dit verhaal komt uit VIVA-29. Wist je dat je de nieuwste VIVA ook als losse editie heel makkelijk kunt bestellen via deze link

»BESTEL VIVA ONLINE | KLIK HIER«