Spraakmaker van de week Demi Lovato: ‘Ik ben meer dan mijn buitenkant’

Demi-Lovato

Onze spraakmaker van de week is Demi Lovato. Want: de zanger (28) roept op te stoppen met het complimenteren van gewichtsverlies.

Het lijkt zo vriendelijk en goed bedoeld: iemand complimenteren met gewichtsverlies. We doen het allemaal zonder erover na te denken, want slank is het schoonheidsideaal en afvallen is dus iets goeds. Dat moet anders, zo vindt Demi Lovato.

Zelf worstelde hen – Demi identificeert zich als non-binair – jarenlang met boulimia en sindsdien spreekt hen zich regelmatig uit over de impact van de dieetcultuur op de geestelijke gezondheid. Vorige week plaatste hen dan ook een duidelijke oproep: stop met het geven van complimenten aan iemand die is afgevallen. Dit kan triggerend werken voor mensen met een eetstoornis, maar daarnaast moedig je het diëten ook aan. Als je steeds hoort dat je er goed uitziet met een paar kilo minder, zul je immers alleen maar onzekerder worden als je wél wat aankomt. Want blijkbaar ben je knapper als je slank bent.

‘Body positivity is op zich positief, maar we slaan wel een beetje door ’

De body positivity-movement komt hier al een tijdje tegen in verzet en hoewel er echt wel stappen worden gezet, zijn we er nog lang niet. Integendeel zelfs, want sinds de coronacrisis is er sprake van een enorme toename van eetstoornissen. De klinieken zijn overvol en wie hulp zoekt, moet maanden wachten.

En dus komt Demi’s oproep op een belangrijk moment. Laten we alsjeblieft stoppen met het becommentariëren van elkaars lichaam. Het slanke ideaalbeeld zit dan wel diep verankerd in onze samenleving, maar het is aan onszelf hoe daarmee om te gaan.

Wat vindt Demi Lovato zelf?

‘Als je iemands geschiedenis met eten niet kent, geef dan alsjeblieft geen commentaar op hun lichaam. Een compliment over iemands gewichtsverlies is misschien goed bedoeld, maar iemand kan om twee uur ’s nachts nog liggen piekeren over die uitspraak. Het is de luide stem van de eetstoornis die zegt: kijk, mensen vinden je mooier als je dunner bent. Of: als je nog minder eet, verlies je meer gewicht. Maar zo’n compliment maakt me ook boos, want dan vraag ik me af wat ze eerder van mijn lichaam vonden. Moraal van het verhaal: ik ben meer dan mijn buitenkant. Ik vecht elke dag om mezelf dit te herinneren.’

Wat vinden anderen?

Tatjana Almuli, schrijver Knap voor een dik meisje

‘Ik ben heel dankbaar dat Demi dit onderwerp bespreekt, hopelijk zet het mensen aan het denken. Over het algemeen hebben mensen toch het idee dat afvallen iets positiefs is en dat iemand zich dan automatisch beter en gezonder voelt. In veel gevallen is dat niet zo zwart-wit. Toen ik meedeed aan het programma Obese ben ik zestig kilo afgevallen. Ik dacht altijd dat mijn leven dan écht zou beginnen, dat ik dan gelukkig en succesvol zou worden. Maar dat gebeurde helemaal niet.

Ik had net als Demi een eetstoornis en dat werd heel erg getriggerd door het extreem afvallen en alle complimenten die ik daarover kreeg. Veel mensen zeiden: ‘Je bent nu zo knap en mooi.’ Waardoor ik dacht: oké, ik was dus eerst niet mooi. Ik moest het afvallen van mezelf daarom vasthouden, want als ik weer zou aankomen, zou iedereen me lelijk en een mislukkeling vinden. Ik was obsessief met mijn lichaam bezig en voelde me slechter dan ooit. We applaudisseren automatisch als iemand is afgevallen, maar je hebt geen idee hoe die persoon zich echt voelt. Wees dus voorzichtig de volgende keer dat je daar een opmerking over maakt.’

Marloes Korver-Waardijk, diëtist

‘Demi heeft helemaal gelijk, want dat iemand is afgevallen, betekent niet per se dat het goed gaat met diegene. De nadruk ligt op slank zijn, maar voor mij als diëtist is afvallen nooit het doel. Ik vind het veel belangrijker dat iemand goed voor zichzelf zorgt, gezond eet en veel beweegt. Ikzelf voel me fit en slank fijner dan wanneer ik een paar kilo te zwaar ben, maar dat geldt niet voor iedereen. Body positivity vind ik op zich dan ook positief, maar we slaan wel wat door.

We leggen de focus op mooi zijn, maar wat mij betreft zou gezondheid op één moeten staan. Dat betekent niet dat iedereen slank moet zijn. Soms is maat 44 veel gezonder dan 38, maar werken aan een fit en gezond lichaam is wel belangrijk. Mensen met zwaar overgewicht kunnen er prachtig uitzien, maar hebben wel een hogere kans op verschillende ziektes en aandoeningen. Hetzelfde geldt voor ondergewicht of voor mensen die superslecht eten of nooit bewegen. Body positivity is top, zolang we de noodzaak van gezond leven maar inzien.’

Lisa Westerveld, Tweede Kamerlid GroenLinks

‘Mooi om te zien dat Demi Lovato dit thema bespreekbaar probeert te maken. Belangrijk ook, want als woordvoerder van dit onderwerp knok ik hard voor dit soort openheid. Nu meer dan ooit, want er is sprake van een zorgwekkende stijging van eetstoornissen. GGZ-instellingen voor jeugd meldden zestig procent meer crisismeldingen. Helaas is de hulp niet op orde en belanden mensen op wachtlijsten die almaar langer worden. Onbegrijpelijk, want dit zijn zulke dodelijke ziektes.

De laatste jaren heeft het kabinet niks gedaan om de situatie te veranderen, waardoor het alleen maar slechter gaat met deze groep. We weten bij corona precies hoeveel mensen er elke dag op de ic belanden, maar als ik vraag hoeveel Nederlanders een eetstoornis hebben, weten we het antwoord niet. Ik blijf vragen stellen en aandringen, maar tegelijkertijd voel ik me machteloos. Regelmatig krijg ik berichten van mensen die smeken om hulp. Ik antwoord ze allemaal, maar écht helpen kan ik ze niet. Een aantal van die mensen is helaas al overleden, dat grijpt me aan en maakt me boos. Ik vind het onbegrijpelijk dat we in een rijk land als Nederland deze zorg niet op orde hebben.’

Lees ook
Spraakmaker van de week Raven van Dorst: ‘Ik wil leven zonder hokjesdwang’

Esther Jansen, psycholoog en onderzoeker bij Co-eur

‘Mensen met een eetstoornis hechten overmatig veel waarde aan hun gewicht. De manier waarop ze naar zichzelf kijken, wordt daardoor voor een groot deel bepaald. Zo’n simpel complimentje over gewichtsverlies kan dan werken als bevestiging: zie je wel, gewicht is inderdaad heel erg belangrijk. De laatste jaren druppelt langzaam het besef door dat we wel heel erg gefocust zijn op de buitenkant, met name op gewicht.

Het stemt me positief dat er steeds meer aandacht komt voor de andere kant. Desondanks vraag ik me af of die body positivity-movement wel echt zo positief is. Je kunt wel een foto van zogenaamde imperfectie plaatsen, maar daarmee leg je nog steeds de focus op uiterlijk en gewicht – hoe positief bedoeld ook. En daardoor blijf je onzekerheden van mensen triggeren. Ik ben helemaal voor het tonen van een grotere diversiteit aan lichamen, maar we moeten af van het ‘dapper’ noemen van iemand die z’n vollere lichaam laat zien. Pas dán gaat gewicht er echt niet meer toe doen.’

VIVA nieuwsbrief

Iedere week de leukste nieuwsbrief van Nederland in je mailbox?

Onder redactie van Michelle Wolfkamp | Beeld: GettyImages