Spraakmaker Famke Louise, alle meningen op een rij

Famke Louise (21) is VIVA’s Spraakmaker van de Week. Want: samen met tientallen andere BN’ers postte ze een statement tegen het coronabeleid met de hashtags #ikdoenietmeermee en #freethepeople. Al is die laatste inmiddels gekscherend omgedoopt tot #friedepiepol.

‘Nee, ik houd m’n bek niet! Ik zeg nee tegen alle coronamaatregelen,’ aldus Famke Louise tegen haar één miljoen volgers. Op het moment dat er serieus gevreesd wordt voor een tweede golf, plaatsen tientallen artiesten een identiek statement tegen het coronabeleid. De actie komt uit een appgroep met Viruswaarheid-leider Willem Engel en zo’n zeventig BN’ers onder wie Tim Douwsma, Thomas Berge en rapper Bizzey. In hun posts delen ze één en dezelfde boodschap: ‘Alleen samen krijgen we de overheid onder controle. Ik doe niet meer mee, free the people.’ Ze roepen hun volgers op hetzelfde te doen. Famkes deelname aan het statement is saillant, want in het voorjaar ontvingen zij en rapper Boef nog 65 duizend euro overheidsgeld om de coronamaatregelen te promoten. Ze maakte drie video’s waarin ze haar jonge volgers aanspoort zich aan de regels te houden. Met #ikdoenietmeermee verkondigt ze nu het tegenovergestelde. ‘Voortschrijdend inzicht’ noemt ze dat zelf. Een ‘merkwaardige move’ vindt Hugo de Jonge het. En de minister is niet de enige die geen goed woord over heeft voor de actie. Claudia de Breij: ‘Mogen de artsen als jij hulp nodig hebt dan ook zeggen #ikdoenietmeermee?’ Tim Hofman: ‘We horen je ondanks je grote platform nooit over maatschappelijke kronkels, onrecht en kapotte systemen, maar nu je schnabbels in het geding komen ben je er opeens?’ En Özcan Akyol: ‘Als narcisme zwaarder gaat wegen dan volksgezondheid…’

Wat vindt Famke Louise zelf?

‘Hoe langer we leven in coronatijd, hoe meer ik overtuigd raak dat de maatregelen en gevolgen erger zijn dan de kwaal. Het kabinet heeft te weinig oog voor mensen die op een andere manier aan het virus lijden. Mensen kunnen hun ding niet meer doen, bedrijven gaan failliet en de entertainmentindustrie ligt plat. En als ik het ergens niet mee eens ben, dan zeg ik dat. Ongeacht wie me betaalt.’ Overigens blijft Famke zich wél aan alle maatregelen houden. De hashtag #ikdoenietmeermee was volgens haar nodig om de aandacht te trekken. ‘En dat is gelukt.’

Wat vinden anderen?

Axel Dees, woordvoerder van Hugo de Jonge
‘Om het virus te kunnen bestrijden is en blijft het héél belangrijk dat iedereen meedoet en zich aan de afspraken houdt. Vragen stellen is goed, kritiek is prima, maar #ikdoenietmeermee is onverantwoord en gevaarlijk. Famke Louise heeft een grote invloed op jongeren en we hebben de hele samenleving nodig om het virus onder controle te krijgen. Binnenkort gaat de minister in gesprek met een aantal van deze influencers om uit te leggen waarom we deze maatregelen nemen.’

Dorien Rose, model en actrice
‘Toen Willem Engel mij vroeg om iets te doen, heb ik een appgroep met BN’ers en een aantal artsen en juristen opgezet. Samen bedachten we #ikdoenietmeermee. Waarom? We zijn bezorgde burgers die antwoord willen op onbeantwoorde vragen. Want waarom waren mondkapjes eerst onnodig en zijn ze nu opeens verplicht in het ov? Waar is de wetenschappelijke onderbouwing hiervan én van de anderhalvemeterregel? En zo hebben we nog tientallen andere vragen. De coronamaatregelen maken immers alles kapot. Bedrijven gaan failliet, mensen plegen zelfmoord en er is veel meer huiselijk geweld. Ik respecteer de afstand tussen mensen die ik niet ken, maar niemand kan mij vertellen dat ik mijn familie en vrienden niet mag knuffelen. #ikdoenietmeermee heeft de aandacht getrokken, maar onze vragen zijn nog steeds niet beantwoord. Hugo de Jonge heeft ons nu wel uitgenodigd, maar mijn doel is pas bereikt als we antwoord hebben op onze vragen.’

Madeleijn van den Nieuwenhuizen, bekend van haar Instagram-account Zeikschrift

‘Het is heel belangrijk om kritisch te zijn en zo veel mogelijk transparantie te vragen van onze politici, maar deze actie zaait vooral wantrouwen. Mensen als Famke Louise insinueren dat de overheid een corrupt bolwerk is dat het volk onder de duim probeert te houden. Als je zulke dingen zegt, moet je ook met gedegen argumenten komen. Tegelijkertijd vind ik het ook kwalijk dat deze mensen vaak worden weggezet als complot-gekkies. Je moet het niet weghonen, maar de dialoog aangaan. Wel vind ik deze Instagram-posts erg opruiend en kort door de bocht. Ik heb onder een aantal van deze posts een reeks concrete vragen gesteld. Alleen Brace reageerde. Althans, hij negeerde mijn vragen en zei dat ik zelf maar onderzoek moest uitgaan. Dat vind ik een te gemakkelijke reactie. Ik vraag het aan jou, want jij plaatst deze vage en provocerende caption. Als je een knuppel in het hoenderhok gooit, moet je ook verantwoordelijkheid nemen en toelichten wat je nou precies bedoelt.’

Kim Marquardt, ic-verpleegkundige
‘Ik vind het heel bijzonder dat de aandacht gaat naar mensen als Famke Louise en niet naar waar het eigenlijk om zou moeten gaan. En dat is het effect van corona op de zorg. Deze sector heeft het sowieso al zwaar – corona of geen corona – maar wordt nu ook nog eens geconfronteerd met een tweede golf. Verpleegkundigen zijn nog helemaal niet klaar om grote aantallen patiënten op te vangen, maar ondertussen heeft het hele land het over een paar ‘BN’ers’ die het genoeg vinden. Ik vind de hashtag onverantwoord en het is nog maar de vraag welke consequenties dit gaat hebben. Voor Famke Louise betekent het misschien geen optredens, maar voor mij, mijn collega’s en alle mensen die ziek worden zijn de consequenties véél groter. En daar moet het over gaan. #ikdoenietmeermee en alle ophef leidt alleen maar af van de kern van de boodschap.’

Rick van Baaren, hoogleraar Gedragsverandering & Maatschappij
‘Famke eist in haar statement transparantie van de overheid, maar eerlijk gezegd denk ik dat ze er gewoon klaar mee is. Deze regels hebben haar al teveel beperkt en haar werkzaamheden zijn hard geraakt. Ze vindt het te lang duren en gaat daarom op zoek naar dingen die – volgens haar – niet kloppen. Psychologisch gezien is het helemaal niet gek dat mensen in deze verwarrende situatie in opstand komen. Dit rebellerende gedrag komt voort uit een mix van twee dingen. Deels is het opstandigheid, want ze heeft er genoeg van en wil niet meer luisteren naar overheidsregels. Daarnaast is het een vorm van scepticisme en twijfelt ze of de maatregelen überhaupt wel zin hebben. Dit wordt gevoed door een al sluimerend wantrouwen tegen de overheid. Het statement zorgt in de maatschappij in elk geval alleen maar voor meer polarisatie, maar het verdere effect van #ikdoenietmeermee hangt echt af van hoe de coronacijfers zich ontwikkelen. Als we weer geconfronteerd worden met overspoelde ic’s, ben ik ervan overtuigd dat dit geluid zal verstommen. En zo niet? Dan zal dit statement steeds meer bijval krijgen…’

Lees ook: Speciaal voor alle #friedepiepel: de zin en onzin van de coronamaatregelen deze week in VIVA 39

Dit artikel verschijnt volgende week in VIVA 40. Wil je VIVA als eerste op de mat ontvangen? Al voor 8,65 euro per maand heb je een wekelijks abonnement. Kijk hier voor de nieuwste aanbieding

Tekst: Michelle Wolfkamp, Naomi Zonnebelt en Isabel Ribbink